Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy można zapłacić za darowiznę po latach od jej otrzymania?

Marek Gola • Opublikowane: 2020-08-28

10 lat temu otrzymałam darowiznę od rodziców w postaci gruntów rolnych. Chciałabym teraz zapłacić moim rodzicom za tę darowiznę, czy to jest możliwe?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Czy można zapłacić za darowiznę po latach od jej otrzymania?

Określenie przeniesienia własności – darowizna sprzed lat

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż w 2010 r. rodzice przepisali na Panią gospodarstwo rolne tytułem darmym, a zatem rodzaj przeniesienia na Panią prawa własności został określony. Aktualna Pani wola w żaden sposób nie może zmienić rodzaju umowy, na mocy której otrzymała Pani gospodarstwo rolne. Co więcej, nawet gdyby Pani przekazała rodzicom pieniądze, taka czynność musiałaby być uznana jako darowizna na ich rzecz. Zapłata za uprzednią „darowiznę” nie wchodziłaby w grę, bowiem darowizna charakteryzuje się tym, że jest nieodpłatna. Co więcej, nawet jeżeli przekazałaby Pani pieniądze rodzicom, nie uwolni się Pani od roszczenia rodzeństwa o zapłatę zachowku. W mojej ocenie zatem najlepszym rozwiązaniem byłoby gdyby pieniądze, które chciała Pani przekazać rodzicom, przekazała rodzeństwu, z jednoczesnym zawarciem z nimi ugody, na mocy której aktualna spłata regulowałaby wszelkie Państwa roszczenia z tytułu zachowku wyliczanego z uwzględnieniem umowy darowizny sprzed 10 lat. Jeżeli rodzeństwo nie zrzekłoby się roszczenia albo nie chciało uznać, że aktualna zapłata wyczerpuje wszelkie roszczenia między stronami, przekazanie rodzicom środków pieniężnych byłoby ryzykowane, a to wobec wspomnianego charakteru takiej czynności – tj. potraktowanie jej jako darowizna.

Istotne znaczenie ma przepis art. 994 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

§ 2. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

§ 3. Przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa”.

Doliczanie darowizny sprzed lat do zachowku

O ile wydawać by się mogło, że darowizny uczynione przed dłużej aniżeli 10 lat nie będą zaliczane do zachowku, o tyle wbrew treści przepisów można wskazać na orzeczenia sądu, które przyjmują odmienną wykładnię tego przepisu. W tym miejscu wskazać należy na pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 12 listopada 1996 r., sygn. akt I ACr 308/96, zgodnie z którym „prawidłowa wykładnia art. 994 § 1 k.c. powinna być taka, że niemożność doliczania do spadku po upływie dziesięciu lat licząc wstecz od śmierci spadkodawcy dotyczy tylko darowizn, które dokonane były na rzecz osób obcych, niebędących ani spadkobiercami, ani uprawnionymi do zachowku”.

Wskazane przeze mnie powyżej stanowisko Sądu Apelacyjnego w Białymstoku powszechnie uważane jest za aktualne. Stanowisko to znajduje wyraz także w doktrynie prawa cywilnego. Andrzej Kidyba w Komentarzu do Kodeksu cywilnego (tom IV, Spadki, wyd. II, 2011) wskazał, iż „darowizny uczynione na rzecz spadkobierców oraz osób uprawnionych do zachowku są doliczane do spadku bez względu na czas ich dokonania”.

Stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 12 listopada 1996 r., sygn. akt I ACr 308/96, zostało poparte przez ten sam Sąd w wyroku z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt I ACa 285/04.

Proszę zwrócić uwagę, że gdyby rodzicom należały się te pieniądze sprzedaliby Pani gospodarstwo, a nie je darowali. Moim zadaniem jest ocenić sytuację z perspektywy przepisów prawa, a nie zasad moralnych czy etycznych. Zapłata rodzicom pieniędzy spowoduje, że zapłaci Pani dwukrotnie, raz rodzicom, a raz rodzeństwu. Rodzeństwo ma prawo dochodzenia zachowku, także po 10 latach od darowizny. 

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Darowizna nieruchomości a skarga pauliańska

Posiadam nieruchomość obciążoną hipoteką (kredyt spłacany jest przez najemcę – najem pokrywa kredyt). Jeśli daruję tę nieruchomość żonie,...

 

Darowizna mieszkania od sąsiada

Sprawa dotyczy darowizny mieszkania od sąsiada. Sąsiad, który jest samotny, a z którym zżyliśmy się ostatnio, chce mi przepisać (podarować,...

 

Czy w umowie dożywocia można przekazać dziecku część nieruchomości?

Czy w umowie dożywocia mogę przekazać córce 1/3 posiadanej przeze mnie nieruchomości?

 

Potajemne przepisanie majątku na jedno dziecko

Potajemne przepisanie majątku na jedno dziecko

Rodzice potajemnie przepisali mojemu najmłodszemu bratu dom. Rodzice żyją i mają nas oprócz brata jeszcze trzy córki. Kiedy przez przypadek dowiedziałam...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »