Kategoria: Darowizna, umowa dożywocia

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy niegodne zachowanie obdarowanego uzasadnia odwołanie darowizny po latach?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-03-05

Czy można cofnąć darowiznę nieruchomości (domu jednorodzinnego), którą matka obdarowała swoją córkę przed 38 laty? Córka była wtedy niepełnoletnia. Obecnie matka staruszka, mieszkająca w tym domu od około 40 lat, jest zagrożona ze strony córki usunięciem z tego domu wbrew swej woli. Córka od 20 lat mieszka w swoim drugim domu, a do matki przysyła swojego syna jako pełnomocnika, który plądruje i zabiera ruchomości nabyte wyłącznie przez matkę. Czy takie niegodne postępowanie córki uzasadnia odwołanie tej darowizny nawet po tylu latach?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Opinia jest bardzo wyczerpująca, dokładna, obszerna, a prawnik wykazał się doskonałą znajomością psychiki i wczuł się w sytuację klienta. W analizie otrzymałam odpowiedzi nawet na niezadane jeszcze pytania. Odpowiedź na zapytanie otrzymałam bardzo szybko. Bardzo dziękuję i polecam tę formę porad prawnych.
Magdalena, 58 lat, nauczyciel
Profesjonalnie i szybko i niedrogo. 
Teresa, 60 lat
Polecam bardzo pomocna strona.
Adam, fizjoterapeuta, 28 lat
Bardzo dziękuję za bardzo szybką i klarowną odpowiedź. Szkoda, że przepisy prawa, w opisanej sytuacji, nie ujmują problemu na tyle jednoznacznie, że mógłbym mieć pewność jak sprawy się potoczą. 
Wojciech, elektronik, 72 lata
Odpowiedzi są wyczerpujące. Polecam
Małgorzata, 56 lat
Wszechstronna analiza problemu, wysoki poziom wiedzy eksperckiej, dostępność usługi także w dni ustawowo wolne od pracy
Jacek, przesiębiorca
Szybko. Sprawnie. Wyczerpująco.
Krzysztof
W moim przekonaniu podawanie art i paragrafów w danej sprawie bardzo dobrze objaśnia sprawę bo można się na nie powołać. Po za tym otrzymałam wskazowki o moich prawach i jak mogę wpływać na przebieg swojej sprawy.
Genowefa
Bardzo dziękuję po raz kolejny za profesjonalną pomoc i cierpliwość.
Przemysław
Dziękuję za wyczerpujacą odpowiedz, która bardzo pomogła.
Anna
Dziękuję za szybką, wyczerpującą odpowiedź na nurtujące mnie wątpliwości. Korzystałam już z usług Państwa Firmy jestem bardzo usatysfakcjonowana. Polecam Państwa usługi .
Halina, ekonomista
Jak dla mnie usługa została wykonana z prawdziwym profesjonalizmem i bardzo po ludzku. Nie czułam się jak petent tylko jak człowiek któremu poświęcono czasu tyle ile potrzebowałam. Informacje zostały przekazane w sposób przystępny, jasny i cierpliwy. 
Dorota, ekonomista, 62 lata
Jestem pod dużym wrażeniem. Wiedza, duży wkład pracy, cena - bardzo uczciwe. 
Jacek
Fantastyczne rozwiązanie. Opinia, w mojej ocenie, wyczerpująca na zadane pytanie.Często pewne pytania nasuwają się stopniowo, po przeanalizowaniu otrzymanej opinii prawnej w kontekście własnego przypadku więc możliwość zadawania dodatkowych pytań jest wyjątkowo korzystna.Polecam wszystkim poszukujących pomocy prawnej.
Mariola
Dziękuję bardzo za szybkie i rzetelne odpowiedzi. Nie ukrywam że idąc tropem porad radcy prawnego ePorady24.pl, wiele spraw wyjaśniłam podejmując konkretne działania natomiast zaznajamiając się z tematem zniesienia współwłasności znalazłam sposób mający na celu zabezpieczenie naszych należności.
Gabriela
Wszystko sprawnie, szybko, fachowo! Dziękuję.
Anatolij, 42 lata, nauczyciel
Przedstawiona odpowiedź na mój problem wydaje się logiczna. Zobaczymy co się okaże \"w praniu\"
Krzysztof
Dostałam jasną odpowiedź na prawie wszystkie, nurtujące mnie pytania, popartą odniesieniem do odpowiednich przepisów prawa. Polecam.
Renata, 54 lata, nauczyciel
Bardzo dziękuję za szybkie uzyskanie porady. Być może po rozmowie z działem kadr u pracodawcy powstaną dodatkowe pytania. Wg mnie porada jest bardzo zrozumiała. Skorzystam z Państwa usługi w innym temacie.Bardzo dziękuję i serdecznie pozdrawiam.Anna
Anna, 67 lat, kierownik
Moja ocena jest wysoka. Uzyskałam poradę na miarę moich potrzeb i jestem bardzo zadowolona. I wiem jak zachować się w przyszłości aby zapewnić sobie zamieszkanie. 
Ewa
Bardzo dziękuję za poradę. Była ona wyczerpująca i pomocna. Chociaż ja jako laik niewiele wiedziałem w temacie to ta informacja uzyskana przez Pana Mecenasa wiele wniosła, a co najważniejsze wszystko potoczyło się tak jak opisał że może się stać. 
Bogusław
Ogólnie jestem bardzo zadowolony z porady, tylko czas oczekiwania na pierwsza odpowiedz był zbyt długi. Polecam
Patryk, 32 lata
Konkretna, zrozumiała dla mnie odpowiedz której nie mogłam uzyskać na innych portalach oraz od własnego adwokata prowadzącego moje inne sprawy, adwokata który chciał 2500 zł za zapoznanie się z aktami sprawy, by mógł dzielić mi właściwej odpowiedzi + 3000 tyś (netto) za założenie sprawy i reprezentacje mojej osoby. 
Magdalena, 34 lata
Pragne goraco podziekowac za przygotowanie pisma.Kilkakrotnie korzystalem juz z pomocy portalu i zawsze uslugi swiadczone sa na bardzo wysokim poziomie.Terminowosc, a przede wszystkim profesjonalizm w kazdym calu ,poparte litera prawa.Portal godny polecenia .Paweł
Paweł
Bardzo dziękuję za poradę.
Krystyna, technik ekonomista, 63 lata
Odpowiedź szybka i szczegółowa. Wszystko konkretnie i na temat. Polecam
Wioletta
Wszystko jest dla mnie jasne. Dziękuje
Andrzej, 66 lat, emeryt
Bardzo dziękuję za satysfakcjonująca mnie odpowiedź. Państwa wyjaśnienia okazały się dla mnie pomocne. 
Beata, nauczyciel, 55
Odpowiedzi wyczerpujące, cierpliwie przekazywane, a co najważniejsze pozwalające na skuteczne i satysfakcjonujące mnie załatwienie sprawy.
Izabela
Witam w odpowiedzi na Pańskie zapytanie przyznaje że jestem zadowolony z otrzymanej pomocy która była w pełni wyczerpująca ze względu na możliwość zadawania dodatkowych pytań.  
Janusz

Stosownie do art. 888 Kodeksu cywilnego (K.c.): „przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku”.

Darowizna nie jest dana raz na zawsze. W określonych sytuacjach, które opiszę poniżej, darczyńca (czyli w tym przypadku Pani matka) może darowiznę cofnąć.

Kwestie te regulują przepisy art. 896-902 K.c., rozróżniając aspekt odwołania darowizny jeszcze niewykonanej od darowizny już wykonanej. W opisanej przez Panią sytuacji mamy do czynienia z darowizną już wykonaną, bowiem córka otrzymała już od matki dom. Przez wykonanie należy przy tym rozumieć zarówno wydanie przedmiotów darowizny obdarowanemu, jak i zawarcie umowy rozporządzającej rzeczą (o skutkach rzeczowych) oznaczoną co do tożsamości (np. nieruchomością).

Jedyną zatem w przedstawionej przez Panią sytuacji możliwością odwołania darowizny jest art. 898 K.c.

Zgodnie z art. 898 K.c.:

„§ 1. Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

§ 2. Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie rażącej niewdzięczności należy rozumieć tylko takie czynności obdarowanego (działania lub zaniechania), które są skierowane przeciwko darczyńcy z zamiarem nieprzyjaznym. Chodzi tu przede wszystkim o popełnienie przestępstwa przeciwko darczyńcy (zarówno przeciwko życiu, zdrowiu i czci, jak i przeciwko mieniu) oraz o naruszenie przez obdarowanego obowiązków wynikających ze stosunków osobistych łączących go z darczyńcą (np. odmowa udzielenia pomocy w czasie choroby mimo oczywistej możliwości).

Znamion rażącej niewdzięczności nie wyczerpują z reguły czyny nieumyślne obdarowanego, a także drobne czyny nawet umyślne, ale niewykraczające w określonych środowiskach poza zwykłe konflikty życiowe (rodzinne). O istnieniu lub nieistnieniu podstaw do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności decydują w każdym wypadku konkretne okoliczności, rozważane na tle zwyczajów panujących w określonym środowisku społecznym przez sąd.

Reasumując, z opisu sprawy nie da się jednoznacznie stwierdzić, czy zachowanie obdarowanej córki wyczerpuje znamiona rażącej niewdzięczności względem jego matki. Dla przykładu kłótnie rodzinne, czy nawet jakieś wzajemne zarzuty nie powodują jeszcze rażącej niewdzięczności. Jeżeli jednak mama już na obecnym etapie odczuwa duży dyskomfort, z powodu tego jak jest traktowana przez obdarowaną córkę, powinna wezwać ją na piśmie do zwrotu darowizny. Jeżeli ona się nie zgodzi, trzeba będzie wytoczyć postępowanie sądowe o odwołanie darowizny (art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego – K.p.c.). Sądem właściwym do złożenia pozwu jest sąd miejsca zamieszkania darczyńcy, czyli mamy. W zależności od wartości darowizny, która jest przedmiotem sporu, będzie to sąd rejonowy (do 75 000 zł), bądź sąd okręgowy (powyżej 75 000 zł) – zgodnie z art. 17 ust. 4 K.p.c.

Należy również pamiętać, że darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego.

Termin przewidziany w art. 899 K.c. został oparty na założeniu, że jeżeli nie dochodzi do odwołania darowizny w ciągu roku, to dzieje się tak dlatego, że darczyńca nie odczuł niewdzięczności, przebaczył obdarowanemu lub też zrzekł się prawa do odwołania darowizny (to ostatnie założenie przyjmuje się również w stosunku do spadkobierców darczyńcy, którym nie przysługuje prawo przebaczania rażącej niewdzięczności).

Jeżeli uprawnionym do odwołania darowizny jest darczyńca, termin roczny, o którym mowa w art. 899 K.c., biegnie zawsze od daty dowiedzenia się przez niego o niewdzięczności obdarowanego.

Co do postępowania syna córki to oczywiście jest to łamanie prawa i takie zachowanie (plądrowanie mieszkania, kradzież rzeczy) jako wypełniające znamiona czynu zabronionego powinno zostać zgłoszone na policję.

Na koniec jeszcze dodam, że obciążenie domu służebnością osobistą nie stanowi przeszkody prawnej do jego sprzedaży. Do sprzedaży nieruchomości przez córkę nie będzie potrzebna zgoda jej matki. Nowy nabywca nieruchomości będzie musiał udostępnić Pani matce dom na dotychczasowych warunkach – zgodnie z treścią służebności. Służebność mieszkania jest ograniczonym prawem rzeczowym skutecznym wobec każdoczesnego właściciela. Tak więc Pani mama będzie miała prawo nadal zamieszkiwać w tym domu aż do śmierci.

W praktyce zwykle są trudności ze znalezieniem kupca, gdyż nikt nie zechce kupić nieruchomości, w którym ma prawo mieszkać inna osoba. Ponadto generalnie służebność obciążająca nieruchomość obniża jej wartość rynkową.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy dożywocie można uznać za darowiznę?

Po śmierci ojca sąd podzielił 1/2 własności po 1/8 części dla: matki, brata i dla mnie. Później matka zapisała umową dożywocia 1/2 swojej własności dla mojego brata zamieszkującego w tym samym domu. Umowa tego typu została spisana, by uniknąć zachowku. Brat ma ponosić koszty utrzymania itd. Ale tak nie jest. Matka płaci za wszystko. Czy dożywocie można uznać za darowiznę i dochodzić od brata zachowku?

Darowizna działki rolnej o niewielkiej wartości

Kilka lat temu zakupiłem małą działkę rolną za 2000 zł. Chciałbym ją teraz podarować córce. Czy sporządzając darowiznę u notariusza o tak niewielkiej wartości muszę ją zgłaszać do urzędu skarbowego? Czy na podstawie takiej darowizny potwierdzonej przez notariusza będzie można dokonać zmian w KW?

Comiesięczna darowizna od rodzica

Chciałbym co miesiąc przelewać na konto syna 900 zł. Czy muszę udokumentować przelewy środków, które mieszczą się w kwocie wolnej – 9657 zł, czy dopiero od momentu przekroczenia tej kwoty? Czy mogą to być dowody polecenia stałego przelewu z jednego konta na drugie? Jak technicznie zgłaszać taką darowiznę do US – co miesiąc, dodawać comiesięczne darowizny do siebie na kolejnych formularzach? Czy można sumować kwoty zbiorcze z okresów np. 6-miesięcznych lub krótszych?

Darowizna nieruchomości – skarga pauliańska

Posiadam nieruchomość obciążoną hipoteką (kredyt spłacany jest przez najemcę – najem pokrywa kredyt). Jeśli daruję tę nieruchomość żonie, a w przyszłości nie będę spłacał innych kredytów (nieruchomość nie stanowi ich zabezpieczenia), czy powinienem się w przyszłości liczyć ze skargą pauliańską i próbą podważenia darowizny?

Jaką formę przeniesienia własności wybrać?

Moja mama chce przepisać mi dom, który po śmierci ojca stał się jej wyłączną własnością, ponieważ ja moja siostra i dwóch braci zgodnie zrzekliśmy się spadku po ojcu na rzecz mamy. Rodzeństwo zdecydowało, że skoro ja mieszkam i opiekuję się mamą, która ma 82 lata, to mi należy się dom. Wobec tego jaką formę przepisania domu wybrać – darowiznę czy dom w zamian za opiekę? Co będzie korzystniejsze i tańsze?

Jak cofnąć darowiznę wobec synowej?

6 lat temu darowałem synowi i synowej działkę z domem. Obecnie synowa założyła sprawę rozwodową. Jakie działanie mam podjąć, aby cofnąć darowiznę wobec synowej?

Roszczenie o rozwiązanie umowy o dożywocie

W zamian za dożywocie 18 lat temu dziadkowie przepisali swój majątek, tj. gospodarstwo rolne i dom, na najmłodszą córkę. Reszta rodzeństwa, czyli brat i siostra (moja mama) nie sprzeciwiali się temu. Problem w tym, że ciotka kilka lat później wyjechała z kraju i od 8 lat nawet rodziców nie odwiedziła. Tak więc dziadkami i całym gospodarstwem zajmuje się moja mama. Tymczasem dziadkowie do tej pory opłacają za ciotkę składki KRUS, czyli właściwie moja mama pracuje na jej emeryturę. Dziadkowie podupadli na zdrowiu, mama też nie ma tyle sił co dawniej, a przecież zostawić bez opieki ich i gospodarstwa nie może. W związku z tym mam pytanie: czy mama może wnieść pozew do sądu o odebranie majątku ciotce na jej rzecz, a także wpłaconych składek KRUS, od momentu kiedy wyjechała?

Darowizna samochodu córce

Mąż w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej nabył 5 lat temu samochód. Teraz samochód ten wycofał z działalności i chciałby przekazać go w darowiźnie córce. Z mężem nie mamy podpisanej intercyzy. Czy darowizna samochodu córce powinna pochodzić od obydwojga rodziców, czy cały samochód może w darowiźnie dać tylko mój mąż?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »