Kategoria: Umowy

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z umową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy wzbogacenie się dożywotnika uzasadnia zmianę treści dożywocia?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2016-04-20

Jestem 1,5 roku po rozwodzie, lecz nie po podziale majątku. Problem mamy z mieszkaniem, które przed 9 laty otrzymaliśmy (oboje) na mocy umowy dożywocia od wujka byłej żony. Jednak kilka tygodni temu zmarł serdeczny przyjaciel wujka, czyniąc go spadkobiercą. Zatem wujek odziedziczył spory majątek. Skoro jego sytuacja materialna znacząco się poprawiła, czy my z byłą żoną możemy odstąpić od umowy dożywocia, albo w jakiś sposób ją unieważnić? Czy prawo nie daje takiej możliwości i po prostu musimy do końca życia realizować zapisy umowy z wujkiem? Zapis w akcie dożywocia określa roczną kwotę dożywocia na 8500 zł a skapitalizowaną wartość dożywocia ze względu wtedy na wiek 65 lat (aktualnie wujek ma 74 lata) 64 540 zł.

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Uczciwe podejście do klienta, dziękuję. Z wyrazami szacunku.
Krzysztof, 69 lat, inż., emeryt.
Dobra i fachowa i zrozumiała odpowiedź.
Wiesław, 62 lata, fotograf
Bardzo szybka i treściwa odpowiedź
Sandra
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Muszę teraz czytać to \"ze zrozumieniem\".
Lena, sekretarka, 41 lat
Bardzo dziękuję
Barbara
Szybko i profesjonalnie. Dziękuję
Michał, socjolog, 45 lat
Po otrzymaniu wyceny pomyślałam - hmmm drogo. Jednakże szybko zmieniłam zdanie gdy tylko otrzymałam odpowiedz na moje pytanie. Odpowiedz szybka szczegółowa, czytelna i zrozumiała. Wątpliwości wyjaśniane błyskawicznie. Pani Kasiu dziękuje, pozdrawiam
Justyna
Jestem bardzo zadowolona, zaskoczona szybkością, ciesze się, że mogłam zadać pytania dodatkowe.
Małgorzata, 34 lata, biolog
Bardzo dziękuję za szybką konkretną odpowiedź. Jestem zadowolona z Państwa pomocy.
Małgorzata, nauczyciel, 57 lat
Szybka reakcja panelu eporady24 w sytuacji , gdzie odpowiedź na miliony pytań rodzących się w głowie a czas w danym momencie jest cenniejszy od sztabki złota :-) 
 
Barbara
Odpowiedź pojawiła się szybko i była wyczerpującą i spersonalizowana. Cena zaskakująco niska. Świetnie działający serwis, wygodne sposoby płatności, wszystko fantastycznie zorganizowane. Z góry wiadomo ile się zapłaci, więc nie ma obaw, że konsultacja będzie kosztowna. Każdemu polecam, zwłaszcza jak ktoś ceni sobie możliwość załatwiania spraw mejlowo i sprawnie.
Emilia, 25 lat, farmaceuta
Bardzo dziękuję za wyczerpująca odpowiedź:) pozdrawiam
Joanna, mgr ekonomii, 46 lat
Bardzo solidny i szybki serwis 7 dni w tygodniu, zwłaszcza dla kogoś kto przebywa za granica.
Artur
Wszystko super. Serdecznie polecam. Dziękuję za wyczerpującą poradę.
Marian, 61 lat
Wyczerpująca ocena. Bardzo szybka. Dobra cena.
Maria
Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź. Jest ona dla mnie zrozumiała i czytelna. 
Barbara
Dziękuję za wyczerpującą informacje i krótki czas oczekiwania na odpowiedź co często ma istotne znaczenie. 
Wiesław, lekarz, 58 lat
Opinia jest bardzo wyczerpująca, dokładna, obszerna, a prawnik wykazał się doskonałą znajomością psychiki i wczuł się w sytuację klienta. W analizie otrzymałam odpowiedzi nawet na niezadane jeszcze pytania. Odpowiedź na zapytanie otrzymałam bardzo szybko. Bardzo dziękuję i polecam tę formę porad prawnych.
Magdalena, 58 lat, nauczyciel
Profesjonalnie i szybko i niedrogo. 
Teresa, 60 lat
Polecam bardzo pomocna strona.
Adam, fizjoterapeuta, 28 lat
Bardzo dziękuję za bardzo szybką i klarowną odpowiedź. Szkoda, że przepisy prawa, w opisanej sytuacji, nie ujmują problemu na tyle jednoznacznie, że mógłbym mieć pewność jak sprawy się potoczą. 
Wojciech, elektronik, 72 lata
Odpowiedzi są wyczerpujące. Polecam
Małgorzata, 56 lat
Wszechstronna analiza problemu, wysoki poziom wiedzy eksperckiej, dostępność usługi także w dni ustawowo wolne od pracy
Jacek, przesiębiorca
Szybko. Sprawnie. Wyczerpująco.
Krzysztof
W moim przekonaniu podawanie art i paragrafów w danej sprawie bardzo dobrze objaśnia sprawę bo można się na nie powołać. Po za tym otrzymałam wskazowki o moich prawach i jak mogę wpływać na przebieg swojej sprawy.
Genowefa
Bardzo dziękuję po raz kolejny za profesjonalną pomoc i cierpliwość.
Przemysław
Dziękuję za wyczerpujacą odpowiedz, która bardzo pomogła.
Anna
Dziękuję za szybką, wyczerpującą odpowiedź na nurtujące mnie wątpliwości. Korzystałam już z usług Państwa Firmy jestem bardzo usatysfakcjonowana. Polecam Państwa usługi .
Halina, ekonomista
Jak dla mnie usługa została wykonana z prawdziwym profesjonalizmem i bardzo po ludzku. Nie czułam się jak petent tylko jak człowiek któremu poświęcono czasu tyle ile potrzebowałam. Informacje zostały przekazane w sposób przystępny, jasny i cierpliwy. 
Dorota, ekonomista, 62 lata
Jestem pod dużym wrażeniem. Wiedza, duży wkład pracy, cena - bardzo uczciwe. 
Jacek

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

Istotna w Pana sprawie jest treść art. 908 § 1 K.c., zgodnie z którym:

„Art. 908. § 1. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.”

Prawo dożywocia ustanowione na rzecz kilku osób ulega w razie śmierci jednej z tych osób odpowiedniemu zmniejszeniu. Prawo dożywocia jest niezbywalne.

Wskazać nadto należy na treść art. 913 K.c., zgodnie z którym:

„Art. 913. § 1. Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.

§ 2. W wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.”

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Innymi słowy wszystkie dokonywane przez Państwa czynności, jak mniemam, tj.: uiszczanie opłat podatkowych, funduszu remontowego, opłat wspólnych, ubezpieczenie mieszkania, opłaty za wodę, ogrzewanie, świadczenie pracy mieszczą się w ramach obowiązków, które ciążą na zobowiązanym względem osoby uprawnionej na podstawie umowy dożywocia.

Okoliczność, że dożywotnik może się utrzymać samodzielnie, nie uzasadnia zwolnienia nabywcy nieruchomości od świadczeń z umowy dożywocia, bowiem może być ono zastrzeżone także na rzecz osoby, która ma dostateczne źródło utrzymania.

W związku z powyższym należy zwrócić szczególną uwagę na art. 913 § 2 K.c., który stanowi, że w wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, który jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę dożywocia. Możliwość taka zachodzi z uwagi na fakt, iż umowa dożywocia jest umową wzajemną. Rozwiązanie takiej umowy polega na tym, że nabywca nieruchomości zostaje zwolniony z obowiązku utrzymania dożywotnika – zbywcy, a własność nieruchomości przechodzi z powrotem na rzecz zbywcy.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 maja 1974 r., III CRN 118/73 (OSNCP 1974, Nr 5, poz. 93) wyraził pogląd, że orzeczenie uwzględniające roszczenie o rozwiązanie umowy o dożywocie z jednej strony przenosi własność nieruchomości z powrotem na dożywotnika, z drugiej zaś powoduje wygaśnięcie prawa dożywocia.

Treść prawa dożywocia, a więc zakres zobowiązania się nabywcy nieruchomości do dożywotniego utrzymania zbywcy lub bliskich mu osób, określa z reguły, i to w sposób bardzo szczegółowy, umowa dożywocia. W braku odpowiednich postanowień umownych nabywca nieruchomości zobowiązany jest do świadczeń określonych w art. 908 § 1.

„Z uregulowania zawartego w § 1 art. 913 wynika, że sąd »zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia«. Oznacza to, że decyzja co do tego, czy mają być zamienione na rentę wszystkie uprawnienia wynikające z prawa dożywocia, czy też tylko niektóre z nich, nie należy – w razie sporu – do osoby żądającej zamiany, lecz do sądu, który przy rozstrzyganiu w tej sprawie zobowiązany jest uwzględniać interesy obu stron, w tym rodzaj świadczeń oraz tło i charakter nieporozumień. Wysokość renty powinna odpowiadać wartości uprawnień, w zamian których jest ona zasądzana.”*

Jak wskazuje Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 lutego 1969 r., sygn. akt III CZP 130/68: „dożywotnia renta, zastępująca świadczenie należne z umowy dożywocia (art. 913 § 1 kc) powinna odpowiadać równowartości świadczeń zastrzeżonych w tej umowie. Jednakże wyjątkowo sąd, dokonując zamiany dożywocia na rentę, może uwzględnić ciężką sytuację majątkową osoby zobowiązanej do świadczeń dla dożywotnika, jak również okoliczność, że dożywotnik ma inne źródła dochodu.”

Istnieje zatem możliwość zmiany treści umowy dożywocia poprzez zasądzenie od Państwa na rzecz wujka dożywotniej renty. W tym przypadku istnieje możliwość dopasowania wartości do sytuacji majątkowej wujka.

* Dmowski Stanisław, Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kołakowski Krzysztof, Wiśniewski Tadeusz, Żuławska Czesława, Gudowski Jacek, Bieniek Gerard, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom II, Warszawa 2007, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VIII) ss. 938

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z umową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Oczekiwanie na aneks do umowy najmu i wypowiedzenie jej

Jestem najemcą lokalu użytkowego. Mam umowę na czas 8 lat. Za miesiąc październik właściciel wystawił fakturę niższą, niż przewiduje umowa (zapewne z powodu robót budowlanych w budynku). Czekałem na aneks (o który prosiłem ustnie bez rezultatu), nie chcąc zapłacić za tak wystawioną fakturę. W końcu doszło do 2 miesięcy zwłoki. Otrzymałem wypowiedzenie umowy w trybie natychmiastowym oraz wezwanie do zapłaty odsetek. Opłaciłem natychmiast zaległości z odsetkami. Czy jednak wynajmujący mógł postąpić w ten sposób i tak rozwiązać ze mną umowę?

Wypłaty dla pracowników podwykonawcy

Mam firmę. Zatrudniłam podwykonawcę. Zachodzi podejrzenie, że podwykonawca może przywłaszczyć sobie pieniądze na wypłaty dla pracowników, ponieważ wiem, że z pierwszej przelanej przeze mnie transzy pieniędzy nie wszyscy pracownicy je otrzymali, a właścicielka tej firmy sama przyznała, że nie wszystkim zapłaci. Co w tej sytuacji mam zrobić? Obliguje mnie umowa z podwykonawcą, a z drugiej strony jest obawa o pracowników, którzy mogą nie otrzymać wynagrodzenia i zaczną upominać się o swoje pieniądze w mojej firmie.

Odmowa zapłaty za samochód sprzedany przez komis

Oddałem w komis mój samochód celem sprzedaży. Uzyskana cena to było 6900 zł, dla mnie miało być 6000 zł. Ze względu na reklamację stanu technicznego pojazdu zgłoszoną przez kupującego właściciel komisu odmawia mi wydania mojego zysku. W umowie sprzedaży komisu napisano, że komis nie ponosi odpowiedzialności za wady pojazdu. Co mam robić?

Wygaśniecie umowy najmu lokalu mieszkalnego i zwrot kosztów

Przed dwoma miesiącami zmarła moja mama, która od wielu lat zajmowała mieszkanie na podstawie przydziału. Potem cały budynek, wraz z tym mieszkaniem, przejął urząd miasta i następnie wydzierżawił domowi kultury. Ten podpisał z mamą umowę najmu, ale nie dał przydziału. Od 4 lat jestem z synem zameldowana w tym mieszkaniu, ale teraz, po śmierci mamy dom kultury wymówił mi najem, twierdząc, że nie mieszkamy – art. 691 § 1 K.c. Ja przez ostatnie dwa lata codziennie tam chodziłam i opiekowałam się mamą, bo była leżąca, ale tam nie nocowałam. Ponadto trochę włożyłam w to mieszkanie, bo dom kultury nie był zainteresowanym remontami. Pół roku temu wymieniłam na swój koszt drzwi od mieszkania i dwa wodomierze, co kosztowało 1500 zł (mam na to faktury). Mama niedługo przed śmiercią wymieniła m.in. drzwi zewnętrzne. Jeśli faktycznie muszę oddać to mieszkanie, czy mam prawo do zwrotu poniesionych kosztów?

Odzyskanie pieniędzy za niewykonaną umowę sprzedaży psa

Przed dziewięcioma miesiącami podpisałam umowę kupna psa, którego miałam otrzymać po dwóch miesiącach; zapłaciłam całą kwotę (2300 zł). Do dzisiaj nie otrzymałam ani psa, ani nie zwrócono mi pieniędzy. Umowę rozwiązałam miesiąc temu i prosiłam o zwrot pieniędzy – bez rezultatu. Wystosowałam więc wezwanie do zwrotu długu do konkretnego dnia i zagroziłam podjęciem kroków prawnych. Niestety bez reakcji. Jak rozwiązać ten problem?

Czy sprzedawca odpowiada za uszkodzenie przesyłki kurierskiej?

Prowadzę działalność gospodarczą – sklep z częściami do maszyn. Wysłałem do klienta zamówiony towar. Odbiorca odebrał przesyłkę, potwierdził odbiór bez zastrzeżeń i kurier odjechał. Jednak tego samego dnia klient zadzwonił i powiedział, że przedmiot jest uszkodzony. Sprawa została zgłoszona do przewoźnika, protokół został spisany następnego dnia. Wiem z doświadczenia, że reklamacja nie zostanie uznana, ponieważ klient podpisał odbiór przesyłki bez zastrzeżeń. Klient wysłał mi protokół komisyjnego otworzenia przesyłki i zeznania 3 świadków, którzy widzieli, że towar był uszkodzony. Powiedział, że nie ureguluje faktury, bo to mój problem. Co należy zrobić, żeby odzyskać pieniądze bez konieczności pójścia do sądu?

Pozostawienie samochodu w warsztacie i brak kontaktu z klientem

Klient zostawił 3 lata temu samochód w moim warsztacie do naprawy bez żadnej umowy, bo mu się spieszyło. Do dzisiaj nie przyszedł ustalić, co mam naprawiać, nie zostawił mi żadnych dokumentów, nie odpowiada na telefony, SMS-y itp. Kontakt się urwał. Co mogę teraz zrobić?

Zrzeczenie się rękojmi przy obniżonej cenie nieruchomości

Sprzedaję mieszkanie w kamienicy. Chciałbym zabezpieczyć się przed roszczeniami z tytułu rękojmi, ponieważ nie jest to nowy budynek, a obok niego przebiegać będzie nowa linia tramwajowa. Przyszły stan mieszkania  zależy więc także od tej planowanej inwestycji. Nabywca zna stan lokalu, a sprzedaż odbywa się po cenie o 20% niżej od aktualnej wyceny. Chciałbym, aby w akcie notarialnym znalazł się zapis o tym, że kupujący zrzeka się praw do rękojmi z tytułu obniżonej ceny. Jak powinien brzmieć taki zapis w akcie notarialnym, aby zabezpieczył mnie przed roszczeniami w przyszłości?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »