Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna mieszkania od sąsiada

Marek Gola • Opublikowane: 2017-08-14

Sprawa dotyczy darowizny mieszkania od sąsiada. Sąsiad, który jest samotny, a z którym zżyliśmy się ostatnio, chce mi przepisać (podarować, zostawić) mieszkanie własnościowe, aby nie przepadło na Skarb Państwa. Jak to przeprowadzić, aby obciążenia były jak najmniejsze?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Darowizna lub spadek po sąsiedzie

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż w przypadku darowizny i spadku podatek będzie taki sam. Z uwagi na brak jakiegokolwiek pokrewieństwa (choćby w dalekiej linii), jest Pan zaliczony do tzw. III grupy podatkowej, tj. inni nabywcy. W tej sytuacji podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolna od podatku według następujących skal:

  • 12% do kwoty 10 278 zł,
  • 1233,40 zł i 16% od nadwyżki pond 10 278 zł do 20 556 zł,
  • 2877,90 zł i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł.

Umowa dożywocia z sąsiadem

W mojej ocenie należałoby zastanowić się nad umową dożywocia. Zgodnie z art. 908 Kodeksu cywilnego jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Na tym samym lokalu w mojej ocenie można by ustanowić służebność osobistą (ograniczone prawo rzeczowe).

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 17 listopada 2014 r., sygn. akt II FPS 4/14, „w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a/ ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy”. Nie wystąpiłby zatem podatek dochodowy.

Dożywocie a służebność osobista mieszkania

Zasadne jest bowiem wskazanie, by nie mylić dożywocia ze służebnością osobistą. Umowa dożywocia jest umową wzajemną i odpłatną, w sytuacji kiedy służebność osobista to ograniczone prawo rzeczowe, które może być ustanowione na rzecz osoby trzecie nie koniecznie właściciela nieruchomości. Stosownie do treści art. 298 zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych. Z ostrożności należałoby jednak w akcie notarialnym na mocy którego ustanowiona byłaby służebność osobista mieszkania wskazać zakres takiej służebności.

Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego. Służebności osobiste są niezbywalne. Nie można również przenieść uprawnienia do ich wykonywania.

Jak wskazuje się w doktrynie, „zakres i sposób wykonywania służebności osobistej określa przede wszystkim umowa stron, a dopiero w braku postanowień umowy stosuje się kryterium osobistych potrzeb uprawnionego, wynikających z rodzaju służebności, zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych, które w warunkach wiejskich odgrywają dużą rolę, zwłaszcza przy wykonywaniu służebności mieszkania i innych służebności o charakterze przeważnie alimentacyjnym, na rzecz starszych wiekiem rolników. Kryteria te są zmienne i zależne od okoliczności faktycznych występujących w sprawie” (S. Rudnicki , Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2007).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »

Poduszki