Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z nieruchomościami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kłopotliwy udział w nieruchomości

Joanna Korzeniewska • Opublikowane: 2020-09-11

Żyjąca mama posiada wartościowe mieszkanie i kłopotliwy udział 1/15 w pewnej niewiele wartej nieruchomości i niesprzedawalnej nieruchomości. Chciałbym odziedziczyć mieszkanie i pozbyć się 1/15 drugiej nieruchomości. Jedno z oczywistych rozwiązań to darowizna mieszkania za życia i odrzucenie spadku. Jakie inne rozwiązania wchodzą w grę? O ile rozumiem, darowizna na wypadek śmierci (mieszkania) i odrzucenie spadku mogłoby nie przekonać sądu, że odrzucenie nie dotyczy tego mieszkania. Mam jeszcze kilka pomysłów, ale chciałbym poznać Państwa opinię. Dodajmy, że żaden z pozostałych współwłaścicieli nieruchomości nie zgodzi się przyjąć tej 1/15, choćby bezpłatnie, a próby jej sprzedaży dotąd się nie powiodły.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Kłopotliwy udział w nieruchomości

Kłopotliwy udział w nieruchomości

Posiadanie własności zwykle kojarzy się z czymś wartościowym i pozytywnym, ale czasem rzeczywiście może to być kłopotliwe. Nie wiem dokładnie, na czym polega kłopotliwość tego udziału, jednakże nie o to chodzi w tym pytaniu. Otóż istnieją rzeczywiście pewne możliwości, aby uzyskał Pan to wartościowe mieszkanie, ale bez udziału w nieruchomości.

Przeniesienie udziału na gminę

Pana mama może wyzbyć się tego mieszkania za życia. Jak zrozumiałam, nie może tego sprzedać ani podarować, z powodu braku chętnych na taką transakcję. Nawet darowizna jest umową dwustronną i zawsze można odmówić jej przyjęcia. Nie wiem, czy dopuszczalna jest dla Państwa darowizna, pozbycie się tego nieodpłatnie, skoro to jest takie kłopotliwe. Jeśli nie można tego uczynić z osobą prywatną, można spróbować zawrzeć umowę z gminą.

Zgodnie z art. 9021 Kodeksu cywilnego (dalej K.c.) przez umowę przekazania nieruchomości właściciel zobowiązuje się nieodpłatnie przenieść na gminę lub Skarb Państwa własność nieruchomości. Skarb Państwa może zawrzeć umowę przekazania nieruchomości gdy gmina miejsca położenia nieruchomości nie skorzystała z zaproszenia w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zaproszenia. Jeśli strony nie postanowiły inaczej, właściciel przekazujący nieruchomość nie ponosi odpowiedzialności za jej wady. Jeśli zależy Państwu przede wszystkim na tym, aby się pozbyć kłopotu, może to być pewne rozwiązanie. Nie ma oczywiście pewności, czy gmina się na to zgodzi, bo nie ma obowiązku, przymusu, ale jest szansa, że się uda.

Umowa dożywocia zamiast spadku

Inne wyjście rzeczywiście wiąże się z umową dożywocia. Umowa dożywocia została opisana w art. 908 i następnych K.c. Zgodnie z jego treścią jeśli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie powinien on (przy braku odmiennej umowy) przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać wyżywienia, mieszkania, zapewnić pomoc, pielęgnację w chorobie. Co do charakteru i zakresu obowiązków, to w ustawie zawarto dość ogólną regulację, która pozostawia szerokie pole do samodzielnego uregulowania. Można poprzestać na takiej regulacji lub ją zmienić. Pana mama miałaby prawo dożywotniego mieszkania tam, a więc jej interesy byłyby zabezpieczone.

Umowa taka musi być zawarta pod rygorem nieważności w formie aktu notarialnego. Wskutek tej umowy własność nieruchomości przechodzi na nowego nabywcę. Stałby się więc Pan właścicielem nieruchomości z chwilą zawarcia umowy. Tak wiec w przyszłości nie byłaby ona częścią majątku spadkowego. Nie dolicza się również do wartości spadku przy odliczaniu zachowku. Nadto jest to umowa dość często spotykana w rodzinie i nie budzi zastrzeżeń. Wówczas to mieszkanie zostałoby oddzielone od masy spadkowej.

Odrzucenie kłopotliwego udziału otrzymanego w spadku

Natomiast co do reszty masy spadkowej, to można zrobić w ten sposób, że Pan odrzuca spadek. Jednakże wówczas sprawa nie jest ostatecznie rozstrzygana, gdyż spadek zaczyna dalej „krążyć”. Zgodnie z art. 1020 „spadkobierca, który spadek odrzucił traktowany jest jak ten, który nie dożył otwarcia spadku”. Jeśli ma Pan dzieci, wówczas spadek przechodzi na nie i one musiałyby odrzucać spadek. Jeśli zaś są niepełnoletnie, musiałby Pan uzyskać zgodę sądu rodzinnego na to, aby odrzucić spadek w imieniu małoletniego, co nie zawsze jest łatwe – zazwyczaj w sytuacji, kiedy spadkodawca był zadłużony i przyjęcie spadku byłoby szkodliwe dla małoletniego. Potem w grę wchodzą dalsi spadkobiercy jak np. rodzeństwo, dzieci rodzeństwa itp. Nie wiem, jak wygląda Państwa sytuacja rodzinna i ilu potencjalnych spadkobierców wchodzi w grę.

Pozostawienie kłopotliwego udziału w nieruchomości w spadku

Można więc zastosować inne rozwiązanie. Zawrzeć umowę dożywocia, a potem Pana mama spisałaby testament, na mocy którego przekaże resztę swojej własności (czyli głównie ten udział) na rzecz innego spadkobiercy. Może to być ktoś z rodziny, spoza rodziny, jakaś osoba prawna lub też gmina. W dużym stopniu rozwiązałoby to problem, gdyż gminy raczej rzadko decydują się na odrzucenie spadku, ponadto pozostawia to spadek poza rodziną, a zatem nie ma już wówczas kłopotu. Mógłby Pan od spadkobiercy domagać się zachowku, choć w tej sytuacji rozwiązanie to nie miałoby sensu, ewentualnie można ograniczyć się do jakichś rzeczy mniejszej wartości, pamiątek. Rzeczy osobiste ewentualnie może przekazać za życia darowizną, z tym już nie ma takiego problemu.

To rozwiązanie wydaje się być najbardziej rozsądne w tej sytuacji, gdyż Pan otrzymałby mieszkanie bez zbędnego zamieszania i odrzucania spadku. Umowa dożywocia zabezpiecza interesy stron, a właśnie usuwa nieruchomość z masy spadkowej, nie wlicza się przy ewentualnym obliczaniu zachowku czy masy spadkowej, gdyż nie jest to przekazanie nieodpłatne. Podkreśla się, że zobowiązaniem drugiej strony jest właśnie ta opieka i pomoc, dlatego też takie rozwiązanie jest również stosowane w sytuacjach, gdy ktoś chce uniknąć płacenia zachowku.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Sprawa o wydanie nieruchomości zamiast rozgraniczenia

Miesiąc temu kupiliśmy działkę o powierzchni 1500 m 2 , co potwierdzają zapisy w księdze wieczystej oraz wypisie i wyrysie...

 

Akt notarialny poddania się rygorowi egzekucji

Najemcy nie zapłacili mi za czyż. Mam podpisany przez akt notarialny poddania się rygorowi egzekucji w trybie art. 777 & 1 pkt 4 i 5 K.p.c. Jest...

 

Czy mąż może wyrzucić mnie ze wspólnego mieszkania?

Mąż powiedział, że wyrzuci mnie z mieszkania, bo go zdradziłam. Mieszkanie mamy własnościowe i jestem jego właścicielem wraz z mężem. Czy...

 

Zniesienie współwłasności poprzez wyodrębnienie lokali

Jestem współwłaścicielką lokalu mieszkalnego w udziale z mamą. Obecnie lokal jest podzielony na dwa mieszkania. Chciałabym znieść...

 

Wynajęcie nieruchomości przez współwłaściciela

Dostałem po śmierci cioci w spadku pół domu. Druga połowa była wujka i stała się własnością jego nieślubnego syna. Taki wpis widnieje...

 

Samodzielne wkopanie słupków granicznych i zagrodzenie wjazdu

Samodzielne wkopanie słupków granicznych i zagrodzenie wjazdu

Właściciel działki sąsiadującej z moim gospodarstwem samodzielnie wkopał słupki graniczne, na których podstawie zagrodził mi dojazd do posesji....

Dopisanie dziecka jako najemcy do mieszkania komunalnego

Dopisanie dziecka jako najemcy do mieszkania komunalnego

Zamieszkuję lokal komunalny po moich dziadkach, którzy to mieszkanie otrzymali w 1960 r. Ja zostałam tu zameldowana w 1996 r. Po śmierci dziadków...

Jak wykupić mieszkanie komunalne gdy jest kilku najemców?

Jak wykupić mieszkanie komunalne gdy jest kilku najemców?

Mieszkam w mieszkaniu komunalnym. Prawo do najmu mieszkania uzyskałem po śmierci ojca 26 lat temu. Umowę z gminą podpisałem również 26 lat temu....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »