Kategoria: Darowizna, umowa dożywocia

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odebranie darowanych pieniędzy

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 2017-03-01

Mama dała mi pewną kwotę pieniędzy, a teraz chce je odebrać, grożąc sądem. Traktowałam ją bardzo dobrze. Darowizny notarialnej nie było. Pieniądze mam na koncie. Czy jeśli dojdzie do rozprawy, sąd może mi nakazać zwrot pieniędzy?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Uczciwe podejście do klienta, dziękuję. Z wyrazami szacunku.
Krzysztof, 69 lat, inż., emeryt.
Dobra i fachowa i zrozumiała odpowiedź.
Wiesław, 62 lata, fotograf
Bardzo szybka i treściwa odpowiedź
Sandra
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Muszę teraz czytać to \"ze zrozumieniem\".
Lena, sekretarka, 41 lat
Bardzo dziękuję
Barbara
Szybko i profesjonalnie. Dziękuję
Michał, socjolog, 45 lat
Po otrzymaniu wyceny pomyślałam - hmmm drogo. Jednakże szybko zmieniłam zdanie gdy tylko otrzymałam odpowiedz na moje pytanie. Odpowiedz szybka szczegółowa, czytelna i zrozumiała. Wątpliwości wyjaśniane błyskawicznie. Pani Kasiu dziękuje, pozdrawiam
Justyna
Jestem bardzo zadowolona, zaskoczona szybkością, ciesze się, że mogłam zadać pytania dodatkowe.
Małgorzata, 34 lata, biolog
Bardzo dziękuję za szybką konkretną odpowiedź. Jestem zadowolona z Państwa pomocy.
Małgorzata, nauczyciel, 57 lat
Szybka reakcja panelu eporady24 w sytuacji , gdzie odpowiedź na miliony pytań rodzących się w głowie a czas w danym momencie jest cenniejszy od sztabki złota :-) 
 
Barbara
Odpowiedź pojawiła się szybko i była wyczerpującą i spersonalizowana. Cena zaskakująco niska. Świetnie działający serwis, wygodne sposoby płatności, wszystko fantastycznie zorganizowane. Z góry wiadomo ile się zapłaci, więc nie ma obaw, że konsultacja będzie kosztowna. Każdemu polecam, zwłaszcza jak ktoś ceni sobie możliwość załatwiania spraw mejlowo i sprawnie.
Emilia, 25 lat, farmaceuta
Bardzo dziękuję za wyczerpująca odpowiedź:) pozdrawiam
Joanna, mgr ekonomii, 46 lat
Bardzo solidny i szybki serwis 7 dni w tygodniu, zwłaszcza dla kogoś kto przebywa za granica.
Artur
Wszystko super. Serdecznie polecam. Dziękuję za wyczerpującą poradę.
Marian, 61 lat
Wyczerpująca ocena. Bardzo szybka. Dobra cena.
Maria
Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź. Jest ona dla mnie zrozumiała i czytelna. 
Barbara
Dziękuję za wyczerpującą informacje i krótki czas oczekiwania na odpowiedź co często ma istotne znaczenie. 
Wiesław, lekarz, 58 lat
Opinia jest bardzo wyczerpująca, dokładna, obszerna, a prawnik wykazał się doskonałą znajomością psychiki i wczuł się w sytuację klienta. W analizie otrzymałam odpowiedzi nawet na niezadane jeszcze pytania. Odpowiedź na zapytanie otrzymałam bardzo szybko. Bardzo dziękuję i polecam tę formę porad prawnych.
Magdalena, 58 lat, nauczyciel
Profesjonalnie i szybko i niedrogo. 
Teresa, 60 lat
Polecam bardzo pomocna strona.
Adam, fizjoterapeuta, 28 lat
Bardzo dziękuję za bardzo szybką i klarowną odpowiedź. Szkoda, że przepisy prawa, w opisanej sytuacji, nie ujmują problemu na tyle jednoznacznie, że mógłbym mieć pewność jak sprawy się potoczą. 
Wojciech, elektronik, 72 lata
Odpowiedzi są wyczerpujące. Polecam
Małgorzata, 56 lat
Wszechstronna analiza problemu, wysoki poziom wiedzy eksperckiej, dostępność usługi także w dni ustawowo wolne od pracy
Jacek, przesiębiorca
Szybko. Sprawnie. Wyczerpująco.
Krzysztof
W moim przekonaniu podawanie art i paragrafów w danej sprawie bardzo dobrze objaśnia sprawę bo można się na nie powołać. Po za tym otrzymałam wskazowki o moich prawach i jak mogę wpływać na przebieg swojej sprawy.
Genowefa
Bardzo dziękuję po raz kolejny za profesjonalną pomoc i cierpliwość.
Przemysław
Dziękuję za wyczerpujacą odpowiedz, która bardzo pomogła.
Anna
Dziękuję za szybką, wyczerpującą odpowiedź na nurtujące mnie wątpliwości. Korzystałam już z usług Państwa Firmy jestem bardzo usatysfakcjonowana. Polecam Państwa usługi .
Halina, ekonomista
Jak dla mnie usługa została wykonana z prawdziwym profesjonalizmem i bardzo po ludzku. Nie czułam się jak petent tylko jak człowiek któremu poświęcono czasu tyle ile potrzebowałam. Informacje zostały przekazane w sposób przystępny, jasny i cierpliwy. 
Dorota, ekonomista, 62 lata
Jestem pod dużym wrażeniem. Wiedza, duży wkład pracy, cena - bardzo uczciwe. 
Jacek

Z Pani informacji nie wynika, iżby mama podważała, że pieniądze zostały Pani darowane, nie zaś pożyczone. Gdyby tak było, to mama musiałaby dowodzić przed ewentualnym sądem, że do zawarcia umowy pożyczki doszło. W świetle art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) występujący z żądaniem zwrotu powinien zgodnie z regułami ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym (art. 6 K.c.) wykazać zawarcie umowy i przekazanie w jej ramach przedmiotu pożyczki. Jeśliby kwota była przekazana bez żadnych uzgodnień co do zwrotu, nie można by dowieść istnienia umowy pożyczki i kwota taka musiałaby być potraktowana jak darowizna. Ponadto przepis ten wymaga, by pożyczka powyżej kwoty 500 zł była stwierdzona pismem. Przy czym nie chodzi tu o zawarcie umowy w formie pisemnej, ale o istnienie pisma stwierdzającego, że umowa została zawarta: umowa może być zawarta w dowolnej formie, natomiast fakt jej zawarcia powinien być potwierdzony pismem (tak np. wyrok SA w Warszawie z 25.04.2014 r., sygn. akt VI ACa 719/13). Zastrzeżenie takiej formy dla celów dowodowych oznacza, że w sporze przed sądem Pani mama nie mogłaby powoływać dowody ze świadków i przesłuchania stron na okoliczność zawarcia umowy, chyba, że Pani wyraziłaby zgodę na dopuszczenie takich dowodów albo fakt udzielenia pożyczki byłby uprawdopodobniony za pomocą pisma (art. 74 par. 2 K.c.). Jeśli nie ma żadnych pisemnych dowodów pożyczki, Pani mama bez świadków z pewnością nie dowiodłaby jej udzielenia.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Pani jednak wskazuje, i tak też trzeba by uznać w świetle ewentualnego braku udowodnienia umowy pożyczki, że przekazana kwota była darowizną na Pani rzecz. W takim wypadku, aby móc żądać darowanej Pani kwoty, mama musiałaby się powołać na jeden z poniższych przepisów Kodeksu cywilnego:

„Art. 897. Jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia”.

W przypadku zatem, gdyby Pani mama nie mogła samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb, mogłaby żądać od Pani nie tak zwrotu całej kwoty, jak środków na bieżące utrzymanie. U Państwa, jak jednak rozumiem, mama nie powołuje się na ten przepis, ale żąda zwrotu całej kwoty.

Zgodnie z art. 898 K.c.:

„Art. 898. § 1. Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

§ 2. Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu”.

Jeśli rzeczywiście doszło już do rażącej niewdzięczności, musi Pani liczyć się z obowiązkiem zwrotu, co oznacza, że nie może Pani powołać się na zużycie darowanych środków, jeśli do tej chwili ich Pani nie wydała (chodzi tu o takie wydatkowanie, że w zamian za przekazane pieniądze nie kupiła Pani rzeczy, z których można by się zaspokoić, ale wydała pieniądze na konsumpcję, leczenie itd.).

Pani mama zapewne na ten przepis chciałaby się powołać. Kluczowe będzie zatem pojęcie „rażącej niewdzięczności”, której trzeba się dopuścić, by darowizna mogła być odwołana.

Tu jednak trzeba zaznaczyć, że nie można powoływać się na rażącą niewdzięczność, jeśli darczyńca obdarowanemu przebaczył (art. 899 § 1 K.c.). Jeśli jednak po przebaczeniu nadal istnieje naganne zachowanie, obdarowany może się na nie znowu powołać dla odwołania darowizny (por. np. SN z 16.03.1948 r., sygn. akt C III 2318/47).

Darowizna natomiast nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego (art. 899 par. 3 K.c.). Jeśli jednak zachowanie nacechowane rażącą niewdzięcznością trwa, termin roczny liczy się dopiero od jego ustania. Jeśli występuje wiele wypadków nagannego zachowania obdarowanego, każdy z osobna podlega rocznemu terminowi (por. wyrok SA w Łodzi z 30.08.2012 r., sygn. akt I ACa 519/12).

Ponieważ nie znam Pani stosunków z mamą, nie mogę rozważyć, czy doszło w nich do Pani rażącej niewdzięczności. Wobec tego podam tylko wyjaśnienie tej przesłanki obecne w orzecznictwie i doktrynie (za: Safjan, Komentarz do art. 898 K.c., red. Pietrzykowski, Legalis).

Przejawem „rażącej niewdzięczności” w rozumieniu przepisu jest takie zachowanie obdarowanego, które było skierowane przeciwko darczyńcy świadomie i w nieprzyjaznym zamiarze (wyrok SA w Lublinie z 29.01.2013 r., sygn. akt I ACa 697/12, Legalis). Krzywdy wyrządzone w sposób niezamierzony popełnione w uniesieniu, rozdrażnieniu spowodowanym zachowaniem się darczyńcy nie są rażącą niewdzięcznością (postanowienie SN z 29.09.1969, sygn. akt III CZP 63/69, Legalis, wyrok SA w Krakowie z 20.12.2012 r., sygn. akt I ACa 1234/12).

W rozstrzyganiu, czy doszło do rażącej niewdzięczności, trzeba zbadać motywy działania obdarowanego (czy nie było ono prowokowane przez darczyńcę, np. wyrok SN z 30.0.1997 r., sygn. akt I CKN 170/97) oraz źródło konfliktu stron (SN z 9.10.2014 r., sygn. akt I CSK 556/13).

Działania będące w ramach zwykłych konfliktów rodzinnych w określonym środowisku nie są rażącą niewdzięcznością (np. wyrok SA w Szczecinie z 17.10.2012 r.).

Rażącą niewdzięcznością będzie natomiast pozostawienie darczyńcy bez koniecznej pomocy (wyrok SA w Poznaniu z 15.02.1994, sygn. akt I ACR 684/93), obmawianie godzące w jego dobre imię (wyrok SN z 12.05.1998 r., sygn. akt II CKN 729/97).

Podsumowując, odwołanie darowizny jest możliwe, jednak Pani mama musiałaby wykazać Pani rażącą niewdzięczność.

Nadmienię, że także w tym względzie to na Pani mamie spoczywałby ciężar dowodu udowodnienia tej okoliczności. Gdyby mama jej nie udowodniła, sąd oddaliłby powództwo o zwrot przedmiotu darowizny. Podobnie, gdyby mama nie udowodniła, że darowizna w ogóle została dokonana (jeśli nie była ona wykonywana przelewem na konto, może być trudno udowodnić tak kwotę darowizny, jak i samo jej dokonanie).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Jaką formę przeniesienia własności wybrać?

Moja mama chce przepisać mi dom, który po śmierci ojca stał się jej wyłączną własnością, ponieważ ja moja siostra i dwóch braci zgodnie zrzekliśmy się spadku po ojcu na rzecz mamy. Rodzeństwo zdecydowało, że skoro ja mieszkam i opiekuję się mamą, która ma 82 lata, to mi należy się dom. Wobec tego jaką formę przepisania domu wybrać – darowiznę czy dom w zamian za opiekę? Co będzie korzystniejsze i tańsze?

Jaka jest lepsza opcja przekazania mieszkania?

Mam mieszkanie, które chcę przekazać jako darowiznę wnukowi żony z drugiego małżeństwa. Chciałbym, by miał zastrzeżoną sprzedaż oraz dożywocie dla syna żony. Wnuk mógłby to mieszkanie zająć lub sprzedać dopiero po śmierci syna. Czy lepszą opcją jest napisanie testamentu?

Roszczenie o rozwiązanie umowy o dożywocie

W zamian za dożywocie 18 lat temu dziadkowie przepisali swój majątek, tj. gospodarstwo rolne i dom, na najmłodszą córkę. Reszta rodzeństwa, czyli brat i siostra (moja mama) nie sprzeciwiali się temu. Problem w tym, że ciotka kilka lat później wyjechała z kraju i od 8 lat nawet rodziców nie odwiedziła. Tak więc dziadkami i całym gospodarstwem zajmuje się moja mama. Tymczasem dziadkowie do tej pory opłacają za ciotkę składki KRUS, czyli właściwie moja mama pracuje na jej emeryturę. Dziadkowie podupadli na zdrowiu, mama też nie ma tyle sił co dawniej, a przecież zostawić bez opieki ich i gospodarstwa nie może. W związku z tym mam pytanie: czy mama może wnieść pozew do sądu o odebranie majątku ciotce na jej rzecz, a także wpłaconych składek KRUS, od momentu kiedy wyjechała?

Darowizna dla brata i bratowej gospodarstwa, ich rozwód i należność dla siostry

W 2008 r. brat i bratowa dostali od moich rodziców w obecności notariusza darowiznę gospodarstwa rolnego wraz z budynkami gospodarczymi. W akcie notarialnym zapisano opiekę dla jednego z rodziców w razie śmierci któregoś z nich. W 2009 r. zmarł ojciec i po roku brat z bratową sprzedali wszystko, kupili pokój z kuchnią. w którym obecnie mieszka moja mama. Niedawno brat wniósł pozew o rozwód. Czy mogę jako córka upomnieć się o część darowizny bratowej już po rozwodzie?

Czy mogę cofnąć darowiznę mieszkania?

Rok temu przepisałem siostrze w formie darowizny mieszkanie. W tym mieszkaniu rodzice mają zapisaną służebność. Siostra z mamą często się kłócą – aż interweniuje policja. Czy mogę cofnąć darowiznę mieszkania?

Dokończenie inwestycji ze środków od córki

Mam własnościową działkę wraz z postawionym na jej terenie domem. Dwa lata temu zmarła moja żona. Jeszcze za jej życia postanowiliśmy i załatwiliśmy wszystkie formalności na budowę jeszcze jednego domu na tej działce z przeznaczeniem na pokoje gościnne. Mam troje dorosłych dzieci, które mają własne rodziny i żyją w pełnej zgodzie. Od trzech lat mieszka ze mną jedna z córek z rodziną, która prowadzi dom i opiekuje się gospodarstwem. Problem polega na tym, że skończyły mi się już fundusze na zakończenie budowy domu, który jest w stanie surowym. Córka jest gotowa wyłożyć fundusze na zakończenie budowy. Jak załatwić sprawę, aby było to zgodne z prawem? Pozostałe dzieci nie mają nic przeciwko temu. Chciałbym tej córce dać prawne gwarancje, a jednocześnie nie wpaść w konflikt z prawem.

Cofnięcie darowizny zawartej dla pozoru

Czy można unieważnić akt notarialny darowizny nieruchomości dziecku, jeżeli darujący rodzic przyzna, że darowizna ta była dla pozoru, miała na celu uniknięcie egzekucji skarbowej i komorniczej? Od momentu darowizny upłynęło 5 lat.

Darowizna samochodu dla żony

Mamy z żoną dwa samochody, ale tylko ja jestem wpisany do dowodów rejestracyjnych. Chciałbym zrobić darowiznę jednego samochodu na żonę, żeby mogła zarejestrować go na siebie. Samochód ten stanowi wspólnotę majątkową i wiem, że po zrobieniu darowizny będzie to majątek osobisty żony. Czy jest możliwe zrobienie takiej umowy darowizny samochodu dla żony, żeby darowany samochód dalej był zaliczany do wspólnego majątku?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »