Kategoria: Umowy

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z umową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odzyskanie pieniędzy za niewykonaną umowę sprzedaży psa

Anna Sufin • Opublikowane: 2016-04-29

Przed dziewięcioma miesiącami podpisałam umowę kupna psa, którego miałam otrzymać po dwóch miesiącach; zapłaciłam całą kwotę (2300 zł). Do dzisiaj nie otrzymałam ani psa, ani nie zwrócono mi pieniędzy. Umowę rozwiązałam miesiąc temu i prosiłam o zwrot pieniędzy – bez rezultatu. Wystosowałam więc wezwanie do zwrotu długu do konkretnego dnia i zagroziłam podjęciem kroków prawnych. Niestety bez reakcji. Jak rozwiązać ten problem?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Skorzystałam z Państwa opinii, gdyż znajdowałam różne komentarze i zdania prawników na temat przeze mnie poruszany. Uzyskana od Państwa opinia pokrywała się ze zdaniem jaki miałam nt temat. Dziękuję zatem za szybką reakcję a tym samym nadspodziewanie szybką odpowiedź.
Barbara, ekonomista
Merytoryczne szybkie porady bez wychodzenia z domu, akceptowalna cena.
Andrzej, 68 lat, technik lotniczy
Ten serwis to dogodna alternatywa dla wizyty w kancelarii prawnej. Dziękuję za pomoc.
Krzysztof
Otrzymałam bardzo dużo informacji, zwłaszcza na pytania dodatkowe wykraczające główny temat.
Elżbieta, 60 lat, anglistka
1000-kroc usatysfakcjonowania z odpowiedzi p mecenasa
Jadwiga

Z opisu nie wynika, czy dopełniła Pani procedury do odstąpienia od umowy. Na mocy bowiem art. 491. § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.): „Jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. Zgodnie z art. 492 K.c. Jeżeli uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej zostało zastrzeżone na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie ściśle określonym, strona uprawniona może w razie zwłoki drugiej strony odstąpić od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. To samo dotyczy wypadku, gdy wykonanie zobowiązania przez jedną ze stron po terminie nie miałoby dla drugiej strony znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce”.

 

Zatem Pani odstąpienie od umowy (tak bowiem należy określić jej „rozwiązanie”) będzie skuteczne jeśli:

 

  • w jednym oświadczeniu wyznaczyła Pani dodatkowy termin do przekazania psa, wskazując jednocześnie, że po upływie tego terminu odstąpi Pani od umowy (rozwiąże Pani umowę), a w kolejnym oświadczeniu złożyła Pani oświadczenie o odstąpieniu od umowy;
    albo
  • jeśli w umowie zakupu psa zastrzeżono prawo do odstąpienia od umowy w przypadku niewykonania zobowiązania w określonym terminie;
    albo
  • wydanie psa po terminie określonym w umowie nie miałoby dla Pani znaczenia z uwagi na zamierzony przez Panią cel umowy (np. podarowanie psa dziecku na urodziny, których termin już minął), wiadomy drugiej stronie.

 

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W przypadku skutecznego odstąpienia od umowy zgodnie z art. 494 K.c. strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy; może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

 

Ponieważ Pani niczego nie otrzymała od drugiej strony, niczego też nie będzie Pani zobowiązana zwracać, druga strona po skutecznym odstąpieniu od umowy powinna Pani zwrócić zapłacone wynagrodzenie (a także zapłacić odszkodowanie, gdyby z uwagi na opóźnienie poniosła Pani szkodę).

 

Jeśli zatem na podstawie powyższych informacji dojdzie Pani do wniosku, że skutecznie odstąpiła od umowy, może Pani działać dalej, tj. składać pozew do sądu. Jeśli natomiast procedury nie zostały dopełnione, proszę wysłać wymienione przeze mnie dwa oświadczenia: jedno o wyznaczeniu terminu dodatkowego z zagrożeniem, że po jego upływie jest Pani uprawniona do odstąpienia od umowy (tu można wskazać, że czyni to Pani z ostrożności w razie podważania poprzedniego pisma rozwiązującego umowę) oraz drugie – z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy (w tym oświadczeniu może Pani ponownie zawrzeć wezwanie do zapłaty). Dodatkowy termin musi być tak wyznaczony, żeby strona miała realną możliwość wykonania zobowiązania (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 5 stycznia 2000 r., I ACa 817/99, Pr. Gosp. 2001, nr 1, s. 53). Może to być jednak termin krótszy od normalnie przyjętych. Jak wskażę poniżej, w oświadczeniu tym warto nadmienić, iż w związku z nieotrzymaniem psa przez tak długi okres podejrzewa Pani popełnienie przestępstwa oszustwa i zgłasza to podejrzenie do prokuratury. Drugie oświadczenie powinno podnosić, iż w związku z upływem terminu dodatkowego wyznaczonego pismem z dnia … i dalszym niewykonaniem zobowiązania z umowy sprzedaży psa oświadcza Pani, że odstępuje od opisanej wyżej umowy na mocy art. 491 § 1 K.c. Jednocześnie w związku z odstąpieniem od umowy wzywa Pani do zwrotu wpłaconej kwoty w terminie do … (tu data pozwalająca, by list dotarł do adresata i by ten mógł zapłacić) na nr konta … pod rygorem wszczęcia postępowania sądowego, co spowoduje powstanie dodatkowych kosztów. Oświadczenie musi być własnoręcznie podpisane i wysłane listem poleconym (najlepiej za poświadczeniem odbioru) do kontrahenta. Co do tego oświadczenia nie istnieje wymaganie formy pisemnej, jednak taka forma powinna być dochowana dla celów dowodowych. Obok tego może je Pani też przesłać mailem.

 

Te dwa oświadczenia wraz z potwierdzeniami odbioru będą stanowiły dowody w postępowaniu sądowym. Ponadto powinna Pani udowodnić zawarcie umowy (umową w formie pisemnej, ogłoszeniem drugiej strony, korespondencją mailową) oraz dokonanie przez Panią zapłaty (potwierdzeniem przelewu).

 

Po skompletowaniu dowodów i dalszym braku zapłaty może Pani złożyć pozew do sądu cywilnego. Poniżej opiszę procedurę jego złożenia. Proszę jednak pamiętać, że wygrana w sądzie (uzyskanie nakazu zapłaty, gdy druga strona nie wniosła sprzeciwu od tego nakazu, prawomocny wyrok – jeśli wniosła) nie gwarantuje odzyskania pieniędzy z tego względu, że komornik może nie mieć z czego ściągnąć zasądzonej kwoty. Jeśli zatem wie Pani, że druga strona nie uzyskuje wynagrodzenia albo żadnych świadczeń, nie posiada majątku, trzeba zastanowić się, czy warto przeprowadzać powyższą procedurę, gdyż wiąże się ona z dodatkowymi kosztami (choć w tym przypadku niewielkimi).

 

Ponieważ kwota roszczenia nie przekroczy 10 tys. zł, a roszczenie wynika z umowy, pozew powinien być napisany na formularzu w postępowaniu uproszczonym (art. 505¹ w zw. z art. 505³ Kodeksu postępowania cywilnego; dalej K.p.c.). Nadmieniam, że przyjmuje się w doktrynie, że po rozwiązaniu umowy pozew nie wynika z umowy, stąd nie powinien być rozpatrywany w postępowaniu uproszczonym. Jednak sądy często przyjmują wtedy postępowanie uproszczone i wzywają do wniesienia pozwu na formularzu. Wzór formularza znajduje się na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce „formularze” – formularz pozwu „P”.

 

Należy zaznaczyć, że wnosi Pani o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i zobowiązanie pozwanego do zapłaty na rzecz powoda kwoty 2300 zł (słownie …) w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty wraz z odsetkami w wysokości ustawowej liczonymi od dnia (tu wskazany dzień po upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty) do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania według norm prawem przepisanych. W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu przez pozwanego wnosi Pani o: 1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty (i tu jak powyżej wraz z odsetkami); 2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych; 3. wydanie wyroku zaocznego w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 339 K.p.c.; 4. przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powoda; 5. przeprowadzenie dowodów wskazanych w niniejszym piśmie.

 

Jako dowody powołuje Pani dokumenty wskazane powyżej, może Pani także powołać dowód z przesłuchania stron. W uzasadnieniu proszę opisać sytuację, na poszczególne okoliczności powołując dowody (pod akapitem, w którym opisuje Pani stan faktyczny „dowód …”, np.:

 

W dniu … przelałem umówione wynagrodzenie.

Dowód: potwierdzenie przelewu.

 

Pozew należy opłacić (a dowód uiszczenia opłaty załączyć do pozwu) kwotą 100 zł, przelaną na rachunek sądu (rachunek dochodów budżetowych; kwota wynika z art. 28 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; jeśli sąd stwierdzi, że sprawa nie nadaje się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym, wezwie Panią do uzupełnienia opłaty o dodatkowe 25 zł (żeby zapobiec przedłużaniu postępowania może też Pani od razu uiścić kwotę 125 zł, licząc się jednak z utratą nadpłaconych 25 zł). Do pozwu należy dołączyć odpis pozwu dla drugiej strony (tj. wszystkie dokumenty składa Pani w dwóch egzemplarzach – jeden dla sądu, drugi dla pozwanego). Pozew składa Pani do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika (taka właściwość wynika tak z reguły ogólnej z art. 27 § 1 K.p.c., przyjmuje się, że z uwagi na odstąpienie od umowy nie jest to powództwo z umowy, do którego stosuje się art. 35 K.p.c.). Może Pani także spróbować złożyć pozew w miejscu wykonania umowy (musi Pani załączyć dokument potwierdzający to miejsce, art. 34 K.p.c.) – jeśli sąd przyjmie, że jest to roszczenie z umowy, będzie rozpatrywał sprawę, jeśli nie – przekaże pozew sądowi właściwemu. To oczywiście przedłuży postępowanie.

 

Po ok. dwóch miesiącach (w zależności od sądu) zostanie wydany nakaz zapłaty. Jeśli pozwany nie wniesie sprzeciwu, nakaz zapłaty stanie się prawomocny i po uzyskaniu nakazu z klauzulą wykonalności będzie Pani mogła udać się do komornika w celu ściągnięcia zobowiązania (o ile oczywiście wcześniej nie będzie ono zapłacone). Skierowanie sprawy do komornika wymaga sporządzenia wniosku o wszczęcie egzekucji.

 

Jeżeli strona przeciwna wniesie sprzeciw, postępowanie przed sądem będzie się toczyć, a sąd zasądzi świadczenie w wyroku. Podobnie jak wyżej – po jego uprawomocnieniu się i uzyskaniu klauzuli wykonalności będzie Pani mogła przeprowadzić egzekucję.

 

W przypadku przegrania sprawy poniesie Pani koszt pełnomocnika profesjonalnego strony przeciwnej, o ile taki zostanie przez nią ustanowiony (tj. 600 zł wg § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu). W mojej ocenie jednak nie ma podstaw, by zakładać przegraną, jeśli zastosuje się Pani do wcześniej opisanej procedury odstąpienia od umowy.

 

W takim przypadku jak Pani zasadne jest także złożenie zawiadomienia na policję o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 Kodeksu karnego (K.k.). Artykuł ten w § 1 brzmi następująco: „Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”. W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (art. 286 § 3 K.k.).

 

Dla popełnienia tego przestępstwa wymaga się zatem wprowadzenia w błąd innej osoby albo wyzyskania błędu (w tym także mieści się wywołanie u niej wyobrażenia o istniejącej (nie przyszłej) rzeczywistości, która jest w istocie inna niż przedstawia jej sprawca (por. wyrok SN z dnia 19 lipca 2007 r., V KK 384/06, LEX nr 299205) lub nienależytego pojmowania podejmowanego działania. Za taki przypadek uznaje się np. sytuację, kiedy sprawca, wiedząc, że nie będzie w stanie zrealizować swojego zobowiązania (np. zapłaty ceny, bowiem posiada już znaczne zadłużenie albo tutaj: przekazania rzeczonego psa, bo go nie posiada), zawiera umowę, nie zamierzając się z niej wywiązać albo przedstawia kontrahentowi nieprawdziwe informacje dotyczące transakcji, która ma być zrealizowana. Takie okoliczności oczywiście muszą być sprawcy udowodnione. Przestępstwo z art. 286 K.k. jest przestępstwem umyślnym – zachowanie sprawcy ma być ukierunkowane na określony cel, którym w przypadku oszustwa jest osiągnięcie korzyści majątkowej. Podejmując działanie, sprawca musi mieć wyobrażenie pożądanej sytuacji, która ma stanowić rezultat tego działania. „Zamiar bezpośredni winien obejmować zarówno cel, jak i sam sposób działania zmierzający do zrealizowania tego celu” (por. uzasadnienie wyroku SN z dn. 14.01.2004 r., IV KK 192/03, Prok. i Pr. – wkł. 2004, nr 9, poz. 5). Trzeba jednak odróżnić zwykłe niedotrzymanie warunków umowy a oszustwo, tj. celowe doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Oceniając, czy doszło do oszustwa, sąd (prokuratura) bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym np. zachowanie sprawcy po otrzymaniu pieniędzy, stosunek do pokrzywdzonego w związku z odstąpieniem od umowy (por. : wyrok SA w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2013 r., II AKa 122/13, KZS 2013, z. 9, poz. 78). Te okoliczności także przemawiają zatem za zamiarem popełnienia oszustwa. „Podstawowym kryterium rozgraniczenia oszustwa od niewywiązania się z zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym jest wykazanie, że w chwili zawierania zobowiązania (umowy) sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, to jest dążył do uzyskania świadczenia poprzez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, mając świadomość, że gdyby druga strona umowy znała rzeczywisty stan, nie zawarłaby umowy lub nie zawarłaby jej na tych warunkach, na jakich została zawarta” (wyrok j.w.).

 

Oczywiście, czy doszło do popełnienia przestępstwa, ocenia ostatecznie prokuratura po zebraniu wszystkich dowodów. Jednak aby zainicjować taką ocenę, powinna Pani złożyć zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury właściwej (albo we właściwym komisariacie policji) oraz wskazać siebie jako pokrzywdzonego. Informacja o złożeniu takiego zawiadomienia (a nawet o zamiarze jego złożenia) zapewne też zadziała na kontrahenta. Proponuję zatem w pierwszym lub drugim z oświadczeń taką informację zawrzeć.

 

Właściwą do prowadzenia postępowania przygotowawczego jest jednostka prokuratury (policji), w obrębie działania której zostało popełnione przestępstwo. Miejscem popełnienia przestępstwa jest miejsce, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był zobowiązany, albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić (art. 6 ust. 2 K.k.). Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwa jest jednostka, w której okręgu ujawniono w sposób procesowy przestępstwo, ujęto podejrzanego, podejrzany przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał (art. 32 K.p.c.). Może zatem Pani wysłać zawiadomienie do jednostki prokuratury (policji), na obszarze której Pani mieszka – tam bowiem nastąpił skutek czynu zabronionego, tj. niekorzystne rozporządzenie mieniem, może Pani też wysłać je do miejsca działalności sprawcy (domniemywam, że tam sprawca działał, tj. dokonywał sprzedaży przez Internet).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z umową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
wizytówka Zadaj pytanie »