Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zasiedzeniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pomysł na wybronienie się przed sprawą sądową

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-06-24

Jestem w 2/3 właścicielem domu po mojej prababce zmarłej w 1959 r. W księdze należy do niej ciągle 1/3. Jestem tutaj zameldowany od dziecka, ale 30 lat pracowałem we Włoszech. Od 4 lat remontuję ten dom i chcę w nim zamieszkać. Jak wybronić się przed sprawą sądową, którą założyła jakaś krewna domagająca się swojej cząstki nieruchomości? Czy mogę starać się o zasiedzenie?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W trakcie sprawy o dział spadku i zniesienie współwłasności sąd dokona wyceny nieruchomości (musi Pan wnosić, aby nie wyceniał Pana nakładów) oraz przyzna jednemu ze współwłaścicieli nieruchomość ze spłatą dla pozostałych.

Oczywiście w trakcie trwania postępowania o dział spadku oraz zniesienie współwłasności, każdy z uczestników postępowania może wystąpić z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości wchodzącej w skład spadku. Zgodnie z uchwałą Pełnego Składu Izby Cywilnej z dnia 15 grudnia 1969 r., sygn. akt III CZP 12/69, Sąd Najwyższy uznał, że „spadkobierca, który twierdzi, że nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości stanowiącej poprzednio własność spadkodawcy (…) może w postępowaniu działowym wystąpić o stwierdzenie zasiedzenia. Zarzut spadkobiercy, że stał się właścicielem takiej nieruchomości na podstawie przepisów o zasiedzeniu, zmierza w istocie do osiągnięcia takiego samego skutku, wobec czego zarzut ten należy potraktować jako wniosek o stwierdzenie zasiedzenia i po stosownym uzupełnieniu go w miarę potrzeby rozpoznać w postępowaniu działowym, jeżeli w tym przedmiocie nie orzeczono już w odrębnym postępowaniu”.

Zgodnie z art. 684 Kodeksu postępowania cywilnego „skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd”. Oznacza to zatem, że sąd z urzędu bada jakie składniki majątkowe lub niemajątkowe wchodzą w skład spadku. Wynika to między innymi z faktu, że sąd ustala stan spadku na chwilę otwarcia spadku, a więc na chwilę śmierci spadkodawcy. W związku z powyższym, spadkobierca, który chce wykazać zasiedzenie nieruchomości lub jej części będącej składnikiem spadku, musi złożyć w trakcie postępowania wniosek o stwierdzenie zasiedzenia danej nieruchomości oraz przedstawić w nim spełnienie wszystkich ustawowych przesłanek, tj. samoistnego posiadania nieruchomości w terminie 20 lat, w przypadku posiadania w dobrej wierze lub 30 lat, będąc w złej wierze (art. 172).

Istotne jest również, że sąd, rozstrzygając o zasiedzeniu nieruchomości w trakcie toczącego się postępowania o dział spadku, może, zgodnie ze wskazaną powyżej uchwałą, wydać postanowienie wstępne (art. 685), które jest wydawane w razie zaistnienia sporu pomiędzy spadkobiercami co do nieruchomości wchodzącej w skład spadku, bądź rozstrzygnąć w kwestii zasiedzenia w sentencji postanowienia o dział spadku.

Tak więc wniosek o zasiedzenie udziału w nieruchomości, jeżeli zostanie uwzględniony, da Panu ten skutek, że sąd umorzy postępowanie o zniesienie współwłasności i przyzna Panu nieruchomość na własność.

Musi Pan ocenić, czy Pana posiadanie spełnia przesłanki do zasiedzenia nieruchomości.

Zgodnie z art. 172 Kodeksu cywilnego „posiadacz w złej wierze nabywa własność nieruchomości, jeżeli posiada tę nieruchomość nieprzerwanie od lat 30 jako posiadacz samoistny”. Te dwie przesłanki (30 lat i nieprzerwane posiadanie samoistne) muszą być spełnione łącznie.

Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel. Posiadacz ten winien więc wykonywać wszelkie czynności wskazujące na samodzielny, niczym nieskrępowany stan władztwa, bez jednoczesnej legitymacji prawnej w postaci prawa własności. Posiadaniem takim jest niewątpliwie władztwo uzewnętrzniające się poprzez np. uprawę ziemi czy oddawanie działki w dzierżawę sąsiadom, płacenie podatków, dokonywanie remontów bez pytania kogokolwiek.

Jeśli chodzi o przerwanie biegu terminu zasiedzenia, to przerywa go każda czynność podjęta przed sądem w celu odzyskania możliwości władania czy współwładania nieruchomością.

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 1972 r. (sygn. akt II CR 534/71) możliwe jest nabycie przez zasiedzenie współwłasności części ułamkowej większej niż to wynika z dziedziczenia. Możliwy jest zbieg dziedziczenia i zasiedzenia w tym sensie, że pewną nieruchomość w określonej części może nabyć ta sama osoba w drodze dziedziczenia, a cześć w drodze zasiedzenia. Dlatego można stwierdzić zasiedzenie co do części nieruchomości.

Można by dopuścić do sytuacji, w której przez posiadanie pomieszczeń w budynku doszło do nabycia ułamkowej części nieruchomości gruntowej, ale warunkiem sine qua non do tego muszą być dowody, iż wola posiadania była skierowana na wykonywanie prawa własności całej nieruchomości.

Wątpliwości moje budzi fakt Pana wyjazdu do Włoch aż na 30 lat, bowiem wtedy ktoś zajmował nieruchomość, ktoś płacił (bądź nie) podatki, ktoś zarządzał, choćby nieformalnie, nieruchomością. Proszę więc o wyjaśnienia w tej kwestii.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Podobne materiały

Przejęcie reszty współwłasności przez zasiedzenie

W 1979 r. moi dziadkowie za mienie pozostawione poza PRL w ramach repatriacji otrzymali od państwa nieruchomość. Po ich śmierci ich ośmioro dzieci,...

 

Właściciel po latach upomniał się o nieruchomość i chce ją sprzedać, czy doszło do zasiedzenia?

Od blisko 40 lat mieszkam w domu prywatnym. Początkowo mój ojciec opiekował się tym domem. Po jego śmieci właściciele zaprzestali się w ogóle...

 

Zasiedzenie w dobrej i złej wierze

Czy mogę liczyć na zasiedzenie nieruchomości w sytuacji, gdy po okresie 23 lat samoistnego posiadania w dobrej wierze rodzice i rodzeństwo...

 

Jak przejąć działkę użytkowaną od 40 lat?

Od 40 lat użytkuję działkę przylegającą do mojego ogrodu. Należała do wuja, który niedawno zmarł. Obiecał mi dać tę działkę, mam całą dokumentację...

 

Zasiedzenie działki Skarbu Państwa

Moi rodzice zakupili działkę w 1970 r., w 1974 r. część działki została przymusowo wykupiona pod drogę za odszkodowaniem przez Skarb Państwa;...

 

Jak uregulować stan prawny rodzinnej nieruchomości?

Miesiąc temu zmarła moja mama, 14 lat temu ojciec. Jest nas troje rodzeństwa. Moi rodzice 59 lat temu kupili od stryja mamy działkę w mieście ok. 1000...

 

Zasiedzenie starego motocykla

Pięć lat temu został na mnie przepisany dom, którego jestem aktualnie właścicielem. W piwnicy tego domu jest motocykl z 1962 r. Nie posiadam od niego...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »