Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem cywilnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zakup i sprzedaż produktów znanych marek odzieżowych

Monika Wycykał • Opublikowane: 2020-01-12

Planuję założyć firmę zajmującą się sprzedażą produktów znanych marek odzieżowych. Po wstępnych rozmowach z dostawcami mam różne oferty współpracy. Obawiam się jednak sytuacji, gdy kontrahent sprzeda mi towary nieoryginalne, a ja je będę sprzedawał dalej (pozostając w niewiedzy) jako oryginalne. Jaka będzie moja odpowiedzialność w takiej sytuacji?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Zakup i sprzedaż produktów znanych marek odzieżowych

Ochrona znaków towarowych - co jest znakiem towarowym

Na początek chciałabym wyjaśnić kwestie związane ze znakami towarowymi, aby miał Pan świadomość, przed jakimi problemami może Pan stanąć w przyszłości, decydując się na zakup i sprzedaż produktów znanych marek odzieżowych.

W tym kontekście należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r. (dalej: p.w.p.), która chroni między innymi prawa do znaków towarowych i zabrania ich naruszania, np. przez oznaczanie określonego towaru cudzym znakiem towarowym .

„Znakiem towarowym” zgodnie z art. 120 ust. 1-2 p.w.p. może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Może nim być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy.

Właściciel znaku towarowego (np. znanych marek odzieżowych) może uzyskać na niego prawa ochronne na szczeblu krajowym lub unijnym poprzez rejestrację w odpowiednim urzędzie. Jeżeli dokona takiej rejestracji, to od tego momentu wszystkie osoby trzecie są zobowiązane szanować jego prawa i nie mogą czynić użytków z chronionych przedmiotów bez uzyskania zgody uprawnionego, poza nielicznymi przypadkami, gdy ustawa wyraźnie stanowi, że uzyskiwanie zezwolenia nie jest konieczne — są to wyjątki od reguły. W odniesieniu do znaków towarowych ustanawia je art. 155 i art. 156 p.w.p.

„Art. 155. 1. Prawo ochronne na znak towarowy nie rozciąga się na działania dotyczące towarów ze znakiem, polegające w szczególności na ich oferowaniu do sprzedaży lub dalszym wprowadzaniu do obrotu towarów oznaczonych tym znakiem, jeżeli towary te zostały uprzednio wprowadzone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez uprawnionego lub za jego zgodą.

2. Nie stanowi również naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy import oraz inne działania, o których mowa w ust. 1, dotyczące towarów oznaczonych tym znakiem towarowym, jeżeli towary te zostały uprzednio wprowadzone do obrotu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego przez uprawnionego lub za jego zgodą.

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli przemawiają za tym uzasadnione względy, które pozwalają uprawnionemu sprzeciwić się dalszej dystrybucji towarów, w szczególności jeżeli po wprowadzeniu do obrotu zmieni się lub pogorszy stan towarów”.

„Art. 156. 1. Prawo ochronne na znak towarowy nie daje uprawnionemu prawa zakazywania używania w obrocie przez inne osoby:

1) ich adresów oraz nazwisk albo nazw lub innych oznaczeń indywidualizujących danego przedsiębiorcę lub jego przedsiębiorstwo;

2)  oznaczeń wskazujących w szczególności na cechy i charakterystykę towarów, ich rodzaj, ilość, jakość, przeznaczenie, pochodzenie czy datę wytworzenia lub okres przydatności;

3)  zarejestrowanego oznaczenia lub oznaczenia podobnego, jeżeli jest to konieczne dla wskazania przeznaczenia towaru, zwłaszcza gdy chodzi o oferowane części zamienne, akcesoria lub usługi;

4)  zarejestrowanego oznaczenia geograficznego, jeżeli prawo do jego używania przez te osoby wynika z innych przepisów ustawy.

2. Używanie oznaczeń wskazanych w ust. 1 jest dozwolone tylko wówczas, gdy odpowiada ono usprawiedliwionym potrzebom używającego i nabywców towarów i jednocześnie jest zgodne z uczciwymi praktykami w produkcji, handlu lub usługach”.

Jak widać, tych wyjątków nie jest zbyt wiele i są one obwarowane dodatkowymi restrykcjami (np. w odniesieniu do dalszej odsprzedaży produktów oznaczonych znakiem towarowym niezbędne jest, aby wprowadzenie do obrotu zostało dokonane przez producenta lub za jego zgodą — wymóg ten stosuje się nawet w długim łańcuchu sprzedaży, gdy sprzedawca jest którymś ogniwem z kolei). Jeżeli nie można powołać się na żadną z przytoczonych wyżej okoliczności, to wówczas osoba handlująca produktami opatrzonymi cudzym znakiem towarowym naraża się na odpowiedzialność zarówno o charakterze cywilnym, jak i karnym.

Naruszenie prawa do znaku towarowego

Naruszenie prawa do znaku towarowego zostało precyzyjnie określone w art. 296 ust. 2 p.w.p. Polega ono na bezprawnym używaniu w obrocie gospodarczym:

  • znaku identycznego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do identycznych towarów;
  • znaku identycznego lub podobnego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem towarowym zarejestrowanym;
  • znaku identycznego lub podobnego do renomowanego znaku towarowego, zarejestrowanego w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, jeżeli takie używanie może przynieść używającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

Aby poszerzyć zakres ochrony, ustawodawca rozciąga odpowiedzialność również na osoby dokonujące dalszego obrotu towarami opatrzonymi znakiem: „Z roszczeniami, o których mowa w ust. 1, można wystąpić również przeciwko osobie, która tylko wprowadza do obrotu oznaczone już znakiem towary, jeżeli nie pochodzą one od uprawnionego, bądź osoby, która miała jego zezwolenie na używanie znaku” (art. 296 ust. 3 p.w.p.).

Roszczenia właściciela znaku towarowego

W zakresie odpowiedzialności cywilnej podmiot uprawiony do znaku towarowego może zażądać:

  • zaniechania naruszenia;
  • wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści (a więc np. zarobku uzyskanego w wyniku sprzedaży produktów);
  • naprawienia szkody na zasadach ogólnych lub poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej albo innego stosownego wynagrodzenia, które w chwili ich dochodzenia byłyby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie ze znaku towarowego lub wzoru przemysłowego.

Wszystkie powyższe roszczenia mogą być zgłoszone kumulatywnie, czyli można równocześnie żądać i wydania korzyści, i zapłaty odszkodowania. Dwa pierwsze roszczenia, tj. zaniechanie naruszenia i wydanie korzyści, nie zależą w żaden sposób od winy sprawcy, co oznacza, że może on być zobowiązany do ich zaspokojenia nawet wówczas, gdy nie można mu przypisać winy. Co do obowiązku naprawienia szkody, to tutaj ustawa piętnuje zachowania zawinione, jednak trzeba pamiętać, że w prawie cywilnym obok winy umyślnej występuje również wina nieumyślna — oznacza ono niedbalstwo, niedołożenie należytej staranności (przykład: niesprawdzenie pochodzenia towaru, mimo że w obrocie gospodarczym należałoby tego wymagać od podmiotu profesjonalnego).

Przestępstwo naruszenia znaku towarowego i sankcje karne

To jednak nie wszystko. Jeżeli naruszenie dotyczy znaku towarowego (w tym marki odzieżowej), to wówczas może dojść również do popełnienia przestępstwa, które wiąże się z sankcją o charakterze karnym. Art. 305 p.w.p. stanowi bowiem, że:

„1. Kto, w celu wprowadzenia do obrotu, oznacza towary podrobionym znakiem towarowym, zarejestrowanym znakiem towarowym, którego nie ma prawa używać lub dokonuje obrotu towarami oznaczonymi takimi znakami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca przestępstwa określonego w ust. 1 podlega grzywnie.

3. Jeżeli sprawca uczynił sobie z popełnienia przestępstwa określonego w ust. 1 stałe źródło dochodu albo dopuszcza się tego przestępstwa w stosunku do towaru o znacznej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5”.

Odpowiedzialności karnej z tego tytułu podlega zatem zarówno ten, kto wytwarza i oznacza podrobione produkty jako oryginalne, jak i osoba, która nimi handluje — generalnie powyższe regulacje mają przeciwdziałać obrotowi „podróbkami”. Przestępstwa opisane w art. 305 ust. 1 oraz ust. 2 p.w.p. są ścigane na wniosek pokrzywdzonego, a z ust. 3 — z urzędu (art. 310 ust. 1 p.w.p.).

Na pocieszenie należy dodać, że przestępstwa opisane w art. 305 p.w.p. można popełnić tylko umyślnie, gdyż ustawa nie przewiduje karalności zachowania nieumyślnego. „Druga odmiana tego przestępstwa, polegająca na dokonywaniu obrotu towarami, musi być popełniona w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym. Sprawca musi więc mieć świadomość, że działa bezprawnie oraz chcieć lub godzić się na to, że, nie mając do tego uprawnienia, dokona obrotu towarami oznaczonymi podrobionym znakiem towarowym bądź zarejestrowanym znakiem towarowym. W obu przypadkach sprawca musi mieć świadomość tego, że dokonuje czynności w odniesieniu do znaku towarowego, którego nie ma prawa używać. Jak wskazano w wyroku SN z dnia 24 czerwca 1999 r., sygn. akt III KKN 406/97, Prok. i Pr. 1999, nr 11–12, poz. 4 – dodatek Orzecznictwo, mimo że ochrona prawna znaku towarowego przysługuje z chwilą jego zarejestrowania w Urzędzie Patentowym RP, nie oznacza to jednak, że z tą chwilą automatycznie każdy, kto wprowadza do obrotu towary, posługując się zarejestrowanym znakiem towarowym, którego nie ma prawa używać, naraża się na odpowiedzialność karną. Warunkiem odpowiedzialności karnej jest bowiem wina umyślna, czyli świadomość, że znak towarowy został zarejestrowany na inną osobę fizyczną lub prawną” (G. tylec, Komentarz do art. 305 Prawa własności przemysłowej, w: T. Demendecki, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, LEX 2015).

W związku z powyższym bardzo słusznie próbuje Pan znaleźć sposób zabezpieczenia przed nieuczciwymi kontrahentami, którzy mogą Panu dostarczać wadliwy towar. Oczywiście, jeżeli trafi do Pana podrabiany towar i będzie Pan nim handlował, to uprawniony może dochodzić swoich praw bezpośrednio od Pana i wówczas może Pan zostać zobowiązany do naprawienia szkody zgodnie z opisanymi powyżej zasadami. Na to nic Pan nie poradzi. Wówczas powinien Pan dochodzić odpowiedzialności od kontrahenta zwrotnie, „do tyłu” w łańcuchu handlowym.

Umowy na piśmie dotyczące oryginalności produktów

W świetle powyższych okoliczności niezmiernie ważne jest, aby zawarł Pan z każdym dostawcą towaru umowę na piśmie, w której znajdą się następujące elementy:

  1. oświadczenie dostawcy, że towar jest oryginalny;
  2. oświadczenie dostawcy, że towar nie zawiera żadnych innych wad;
  3. obowiązek, że dostawca jest zobowiązany kontrolować pochodzenie towaru;
  4. obowiązek, że dostawca zapłaci wszystkie koszty, jakie się pojawią, gdy towar okaże się nieoryginalny — łącznie z kosztami pomocy prawnej oraz kosztów postępowania sądowego;
  5. kara umowna za nienależyte wykonanie umowy;
  6. zabezpieczenie zapłaty kary umownej i innych kosztów.

Prawidłowo skonstruowana umowa z karami umownymi często działa prewencyjnie — nierzetelny dostawca nie zgodzi się na podpisanie takiego dokumentu, a uczciwy nie będzie miał z tym żadnego problemu.

Komentarza wymaga punkt 6. Jeżeli wprowadzi Pan obowiązek zapłaty kosztów i kar umownych do treści umowy, nie jest powiedziane, że dostawca dobrowolnie zapłaci wszystkie należności. Dlatego w obrocie gospodarczym wprowadza się instrumenty, które dodatkowo zabezpieczają interesy wierzyciela.

Zabezpieczenie wierzytelności między kontrahentami

Może się Pan zdecydować na jakąś formę zabezpieczenia wierzytelności z podanych poniżej:

  • przywłaszczenie na zabezpieczenie — dłużnik przenosi na wierzyciela własność określonej rzeczy do momentu spłaty długu;
  • hipoteka — zabezpieczenie ustanawiane na nieruchomościach;
  • zastaw zwykły — zabezpieczenie ustanawiane na ruchomościach;
  • zastaw rejestrowy — to samo, co zastaw zwykły, ale wpisany do urzędowego rejestru zastawów;
  • poręczenie osoby trzeciej — w razie niewykonania zobowiązania osoba trzecia spłaci dług za dłużnika;
  • dobrowolne poddanie się egzekucji przez dłużnika — oświadczenie dłużnika składane w formie aktu notarialnego, które umożliwia przeprowadzenie egzekucji komorniczej bez przeprowadzania postępowania sądowego;
  • weksel — papier wartościowy, gdzie złożenie podpisu powoduje powstanie zobowiązania wekslowego w oderwaniu od wszelkich innych zobowiązań.

W Pana przypadku sugerowałabym skorzystanie z zabezpieczenia wekslowego — do umowy dołącza się weksel in blanco (czyli weksel niezupełny) wraz z deklaracją wekslową, które musi podpisać Pana kontrahent. Dla ważności weksla trasowanego niezbędne jest zamieszczenie w nim poniższych elementów:

  •  
  • nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono;
  • bezwarunkowe polecenie zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej;
  • nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata);
  • oznaczenie terminu płatności;
  • oznaczenie miejsca płatności;
  • nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana;
  • oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla;
  • podpis wystawcy weksla.

Weksel in blanco to weksel celowo nieuzupełniony w chwili wystawienia, a więc taki, który nie został wypełniony całkowicie lub nie posiada niektórych cech, jakie prawo wekslowe wymaga dla ważności weksla. Tym brakującym elementem, który najczęściej jest nieokreślony w chwili wystawienia weksla, jest suma wekslowa.

Jeżeli dłużnik opóźni się ze spłatą należności, w każdej chwili może Pan wypełnić weksel zgodnie z deklaracją wekslową i wezwać do jego spłaty, a w razie jej niedokonania — sprzedać weksel lub skierować sprawę do sądu. Sąd wyda nakaz zapłaty na podstawie prawidłowo wypełnionego weksla, nie badając, czy istnieje zobowiązanie, które doprowadziło do podpisania weksla, jakie są stosunki między stronami, czy istnieje jakakolwiek przyczyna uzasadniająca zapłatę weksla. Dłużnik ma zatem bardzo niewiele możliwości sprzeciwienia się takiemu nakazowi zapłaty, o ile weksel jest prawidłowy. Dlatego też jest to forma zabezpieczenia często wykorzystywana w stosunkach handlowych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Podobne materiały

Rozstanie z dziewczyną i przejęcie kredytu hipotecznego za mieszkanie

Mam pytanie dotyczące przejęcia kredytu hipotecznego na mieszkanie. Wspólnie ze swoją dziewczyną zaciągnęliśmy kredyt i kupiliśmy mieszkanie. Na razie...

 

Złośliwe i uporczywe hałasowanie sąsiadów

Mieszkam w bloku. Moim problemem są sąsiedzi nade mną, a szczególnie dwójka ich małych dzieci. Hałasy, jakie stamtąd dobiegają, przeraźliwe...

 

Dziedziczenie grobowca po dziadkach

Czy prawo do dziedziczenia grobowca po dziadkach mają tylko wnuki, czy też prawnuczka po zmarłym wnuku? Jeśli tak,to w jakich proporcjach?

 

Prawnik nie chce udostępnić klientowi pisma zasłaniając się prawem autorskim

Prawnik nie chce udostępnić klientowi pisma zasłaniając się prawem autorskim

Pełnomocnik (prawnik) w postępowaniu cywilnym przedsądowym złożył w moim imieniu, jako mocodawcy, pismo reklamacyjne do instytucji bankowej. Przed...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »