Strona główna › Aktualności › Umowa o roboty budowlane — nowe zasady sprzeciwu inwestora wobec podwykonawcy (art. 647¹ KC)
Umowa o roboty budowlane — nowe zasady sprzeciwu inwestora wobec podwykonawcy (art. 647¹ KC)
• Stan prawny na: 2026-06-06 • Aktualności • Autor: Anna Wiśniewska
Od 4 grudnia 2025 r. obowiązuje zmieniony art. 647¹ Kodeksu cywilnego — przepisu, który chroni podwykonawców, ustanawiając solidarną odpowiedzialność inwestora i wykonawcy za zapłatę ich wynagrodzenia.
Zmiana nie znosi tej ochrony, lecz uelastycznia jeden z jej elementów: termin, w którym inwestor może sprzeciwić się wykonywaniu robót przez zgłoszonego podwykonawcę.
Prawo-Cywilne.info — Aktualności
Najważniejsze:
- Od 4 grudnia 2025 r. obowiązuje zmieniony art. 647¹ KC: zmieniono § 1 i dodano § 1¹ oraz § 1² (Dz.U. 2025 poz. 1508). Pozostałe paragrafy (§ 2–6) co do zasady się nie zmieniły.
- Solidarna odpowiedzialność inwestora i wykonawcy (generalnego wykonawcy) za wynagrodzenie podwykonawcy zostaje utrzymana.
- Nowość: dotychczas sztywny 30-dniowy termin na sprzeciw inwestora przestaje być bezwzględny — inwestor i wykonawca mogą w umowie zastrzec krótszy termin (§ 1¹).
- Zgodnie z art. 647¹ § 1² KC termin na sprzeciw w umowie wykonawcy z podwykonawcą (oraz w umowach z dalszymi podwykonawcami) nie może być krótszy niż termin z umowy inwestor–wykonawca.
- Nowe brzmienie stosuje się także do umów zawartych przed wejściem ustawy w życie — ale nie skraca terminu automatycznie.
Co dokładnie zmienia się w art. 647¹ KC?
Podstawą jest ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz.U. 2025 poz. 1508), ogłoszona 3 listopada 2025 r., która weszła w życie 4 grudnia 2025 r. Nie wymieniono całego przepisu — zmieniono § 1 i dodano nowe jednostki redakcyjne (§ 1¹ i § 1²), dotyczące terminu sprzeciwu; pozostałe paragrafy zostały co do zasady bez zmian.
Zasada pozostaje ta sama: inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, którego szczegółowy przedmiot robót zgłoszono inwestorowi przed ich rozpoczęciem — chyba że inwestor złoży sprzeciw. Zmienia się natomiast termin tego sprzeciwu: dotychczas wynosił on sztywno 30 dni od doręczenia zgłoszenia, a po nowelizacji (§ 1¹) inwestor i wykonawca mogą w umowie zastrzec termin krótszy. Jednocześnie § 1² chroni podwykonawców — termin w umowie z podwykonawcą albo z dalszym podwykonawcą nie może być krótszy niż ten ustalony w umowie inwestor–wykonawca.
Podstawa prawna i powiązania:
- Ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny — Dz.U. 2025 poz. 1508.
- Kodeks cywilny: art. 647¹ KC (sprzeciw inwestora wobec podwykonawcy), art. 647 KC (umowa o roboty budowlane).
- Słownik pojęć: umowa, solidarna odpowiedzialność, forma pisemna, nieważność.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Czy solidarna odpowiedzialność inwestora nadal obowiązuje?
Tak. Istota ochrony podwykonawcy się nie zmieniła — jeżeli inwestor nie złoży skutecznie sprzeciwu w obowiązującym terminie, odpowiada solidarnie z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia zgłoszonego podwykonawcy. Mechanizm stosuje się odpowiednio także do dalszych podwykonawców.
Warto przy tym pamiętać, że samo zgłoszenie nie zawsze jest konieczne. Zgodnie z § 2 zgłoszenie nie jest wymagane, jeżeli już w pisemnej umowie inwestora z wykonawcą (zawartej pod rygorem nieważności) wskazano oznaczonego podwykonawcę i szczegółowy przedmiot jego robót.
Zachowano również inne dotychczasowe zabezpieczenia: zgłoszenie i sprzeciw wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, a postanowienia umowne sprzeczne z tymi zasadami są nieważne. Odpowiedzialność inwestora jest ograniczona do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane objęte zgłoszeniem albo umową, w której określono szczegółowy przedmiot robót danego podwykonawcy. Nowelizacja uelastycznia więc termin sprzeciwu, nie demontując samej ochrony.
Co z umowami zawartymi przed zmianą?
Zgodnie z przepisem przejściowym nowe brzmienie art. 647¹ KC stosuje się także do umów zawartych przed dniem wejścia ustawy w życie, czyli przed 4 grudnia 2025 r. W praktyce oznacza to, że nowe zasady mogą dotyczyć również trwających kontraktów budowlanych.
Nie oznacza to jednak automatycznego skrócenia terminu na sprzeciw. Domyślnie nadal wynosi on 30 dni — krótszy termin musi wynikać z umowy inwestor–wykonawca (albo z zawartego aneksu). Bez takiego postanowienia obowiązuje termin podstawowy.
Ważne:
Sposób stosowania nowych przepisów do umów już trwających bywa w praktyce niejednoznaczny — zwłaszcza gdy w kontraktach przewidziano własne terminy lub procedury zgłoszeń. Zanim oprzesz na tym decyzje (np. terminy sprzeciwu w aneksach), warto potwierdzić aktualne brzmienie przepisu i jego zastosowanie do konkretnej umowy.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak nowe zasady działają na różnych poziomach procesu budowlanego.
PRZYKŁAD 1
Inwestor i generalny wykonawca, chcąc szybciej uzyskać pewność co do podwykonawców, zastrzegają w kontrakcie krótszy niż 30-dniowy termin na sprzeciw. Po nowelizacji (§ 1¹) takie postanowienie jest dopuszczalne.
PRZYKŁAD 2
Podwykonawca został prawidłowo zgłoszony inwestorowi, a inwestor nie złożył sprzeciwu w obowiązującym terminie. Inwestor odpowiada wtedy solidarnie z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.
PRZYKŁAD 3
Strony nie zawarły umowy przed 4 grudnia 2025 r. i nie ustaliły krótszego terminu. Mimo że nowe brzmienie przepisu stosuje się do ich kontraktu, termin na sprzeciw wynosi domyślnie 30 dni — bo krótszego nie zastrzeżono.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy zniknęła solidarna odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy?
Nie. Solidarna odpowiedzialność inwestora i wykonawcy za wynagrodzenie podwykonawcy została utrzymana. Zmieniono jedynie zasady dotyczące terminu na sprzeciw inwestora (§ 1 i nowe § 1¹, § 1²).
Ile czasu ma inwestor na złożenie sprzeciwu?
Punktem wyjścia pozostaje 30 dni od doręczenia zgłoszenia, ale po nowelizacji (§ 1¹) inwestor i wykonawca mogą w umowie zastrzec krótszy termin. Sprzeciw wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Czy zmiana dotyczy umów zawartych przed 4 grudnia 2025 r.?
Tak — nowe brzmienie art. 647¹ KC stosuje się także do wcześniejszych umów. Nie skraca to jednak terminu automatycznie: domyślnie nadal wynosi on 30 dni, a krótszy musi wynikać z umowy lub aneksu.
Czy zawsze trzeba zgłaszać podwykonawcę?
Nie. Zgłoszenie nie jest wymagane, jeżeli w pisemnej umowie inwestora z wykonawcą (pod rygorem nieważności) wskazano oznaczonego podwykonawcę i szczegółowy przedmiot jego robót (§ 2).
Podsumowanie
Zmiana art. 647¹ KC utrzymuje fundament ochrony podwykonawców — solidarną odpowiedzialność inwestora i wykonawcy — a jednocześnie uelastycznia termin na sprzeciw inwestora, pozwalając stronom kontraktu zastrzec termin krótszy niż 30 dni (§ 1¹), z zachowaniem ochrony podwykonawców (§ 1²). To zmiana porządkująca, odpowiadająca na potrzeby praktyki budowlanej.
Ponieważ nowe brzmienie może dotyczyć także trwających umów, ale nie skraca terminu automatycznie, w konkretnej sprawie warto sprawdzić zapisy kontraktu i skonsultować je z prawnikiem.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny — Dz.U. 2025 poz. 1508
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (art. 647¹)
Autor: Anna Wiśniewska — prawniczka
Prawniczka z wieloletnim doświadczeniem, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w wielu gałęziach prawa, w tym m.in. w prawie cywilnym — na co dzień doradza klientom, przygotowuje pisma i analizuje zmiany w przepisach pod kątem ich praktycznych skutków. Materiały opracowuje rzetelnie i na bieżąco weryfikuje ze stanem prawnym; mają one charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie — w razie wątpliwości zadaj pytanie prawnikowi.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
