Porady prawne i praktyczne informacje
Zobacz opinie klientów Zapytaj prawnika ›Kategoria
Kategoria obejmuje sprawy dotyczące własności i współwłasności nieruchomości, ich sprzedaży i zakupu, stanu prawnego, ksiąg wieczystych, posiadania oraz sporów między właścicielami i innymi osobami. Materiały pomagają ocenić ryzyka związane z nieruchomością i wyjaśniają, jakie działania prawne można podjąć w konkretnej sytuacji.
Możesz skorzystać z odpłatnej porady prawnej online, zlecić analizę dokumentów lub stanu prawnego oraz przygotowanie pisma, wniosku albo innego dokumentu w sprawie.
 (1).jpg)
To, czy współwłaściciel może przeprowadzić remont bez zgody pozostałych, zależy przede wszystkim od zakresu i celu prac. Inne zasady dotyczą bieżących napraw mieszczących się w zwykłym zarządzie, a inne dużej przebudowy lub modernizacji przekraczającej zwykły zarząd. ...
Jeżeli drzewa, żywopłot albo pełne ogrodzenie sąsiada nadmiernie zacieniają działkę lub okna domu, można sprawdzić legalność ogrodzenia, wezwać sąsiada do usunięcia naruszeń, a w razie potrzeby dochodzić roszczeń z art. 144 i art. 222 Kodeksu cywilnego. W artykule...
Wniosek o ujawnienie własności w księdze wieczystej po spadku należy złożyć z aktualnym nazwiskiem. Jeżeli postanowienie spadkowe zawiera nazwisko panieńskie, zwykle trzeba wykazać, że chodzi o tę samą osobę, np. odpisem aktu małżeństwa albo innym dokumentem stanu...
Współwłaściciel nie może dowolnie wyłączyć drugiego z korzystania ze wspólnego lokalu, ale samodzielne przejęcie całego lokalu pod własną działalność także zwykle wymaga uzgodnienia zasad korzystania i rozliczeń. Jeżeli przy udziałach po 1/2 nie ma zgody,...
Przy zakupie domu w konkubinacie najbezpieczniej jasno określić w akcie notarialnym udziały odpowiadające realnym wkładom stron oraz osobno dokumentować późniejsze nakłady na dom. Dzieci partnera mogą mieć w przyszłości roszczenia dotyczące jego majątku, w tym jego...
.jpeg)
Wykrycie poważnej wady domu już po zakupie nie oznacza, że kupujący musi sam ponieść koszty jej usunięcia. Jeżeli wada istniała przy sprzedaży albo wynikała z przyczyny tkwiącej w nieruchomości już w tym czasie, sprzedawca może odpowiadać z tytułu rękojmi. Znaczenie...
.jpeg)
Zadatek przy zakupie mieszkania, domu lub działki nie przepada automatycznie tylko dlatego, że nie doszło do podpisania umowy sprzedaży. To, kto może zatrzymać pieniądze, kto powinien je zwrócić i kiedy kupujący może żądać dwukrotności zadatku, zależy przede wszystkim od...
.jpeg)
Powtarzający się hałas, intensywne zapachy, dym, światło, pył lub wibracje z sąsiedniej nieruchomości mogą naruszać prawo do spokojnego korzystania z domu, mieszkania albo działki. Nie trzeba czekać, aż powstanie wymierna szkoda pieniężna – podstawowym celem ochrony może...
.jpeg)
Jeżeli ogrodzenie ma stanąć w całości na Twojej działce, zgoda sąsiada co do zasady nie jest potrzebna. Inaczej wygląda sytuacja, gdy słupki, fundament albo inne elementy mają znaleźć się dokładnie w linii granicznej i zajmować także grunt sąsiada — wtedy nie można...
.jpeg)
Kupno mieszkania z nieuregulowaną księgą wieczystą nie zawsze jest niemożliwe, ale wymaga ustalenia, na czym dokładnie polega problem. Inne ryzyko występuje wtedy, gdy sprzedawca nie został jeszcze wpisany jako właściciel, inne przy wzmiance o toczącym się postępowaniu, a jeszcze...
.jpeg)
Z części wspólnej budynku właściciel lokalu może co do zasady korzystać zgodnie z jej przeznaczeniem i tak, aby nie utrudniać korzystania innym. Sama obecność lub zwykłe korzystanie nie wymaga więc każdorazowo zgody wspólnoty ani sąsiadów. Zgoda staje się istotna, gdy...
.jpeg)
Rozgraniczenie służy formalnemu ustaleniu przebiegu spornej lub niepewnej granicy nieruchomości. Co do zasady zaczyna się przed wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta, a czynności geodezyjne wykonuje upoważniony przez organ geodeta. Poniżej wyjaśniamy, co powinien...
.jpeg)
Ostrzeżenie w księdze wieczystej może istotnie chronić osobę, której rzeczywiste prawo do nieruchomości nie odpowiada treści księgi. Jego najważniejszym skutkiem jest wyłączenie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych – potencjalny nabywca nie może wówczas bezpiecznie...
.jpeg)
Jeżeli przez działkę przebiega linia energetyczna, gazociąg, wodociąg, kabel albo inne urządzenie przesyłowe, nie oznacza to automatycznie prawa do „odszkodowania”. Najpierw trzeba ustalić, czy przedsiębiorstwo ma skuteczny tytuł do korzystania z gruntu oraz odróżnić...
.jpeg)
Gdy płot, mapa i wskazania sąsiada pokazują różny przebieg granicy, najpierw trzeba ustalić, czy sporna jest sama granica, czy tylko położenie znaków albo ogrodzenia. Od tego zależy, czy wystarczy geodeta i wznowienie znaków, czy potrzebne będzie formalne rozgraniczenie. W...
.jpeg)
Współwłasność nieruchomości oznacza, że kilka osób ma prawo do tej samej nieruchomości, ale udział nie daje automatycznie wyłącznego prawa do konkretnego pokoju, piętra ani fragmentu działki. Najczęstsze konflikty dotyczą korzystania z domu, remontów, najmu, sprzedaży,...
.jpeg)
Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, jej właściciel może żądać ustanowienia za wynagrodzeniem służebności drogi koniecznej przez grunty sąsiednie. Nie wystarczy jednak wykazać, że przejazd przez działkę sąsiada byłby wygodniejszy –...
Zniesienie współwłasności nieruchomości można przeprowadzić ugodowo u notariusza albo w sądzie, gdy współwłaściciele nie potrafią uzgodnić podziału, spłat lub sprzedaży. Najpierw trzeba ustalić stan prawny i wartość nieruchomości, wybrać sposób podziału, zebrać...
Błąd w księdze wieczystej można usunąć na kilka sposobów: przez techniczne sprostowanie z urzędu, wniosek o zmianę wpisu albo pozew o uzgodnienie treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Wybór trybu zależy od tego, czego dotyczy nieprawidłowość i jakimi dokumentami można...
Przy zniesieniu współwłasności działek trzeba opisać całą nieruchomość objętą wnioskiem, także znajdujący się na niej dom, nawet jeśli nie został ujawniony w księdze wieczystej jako osobna pozycja. Wartość budynku można podać zgodnie według oceny...
.jpg)
Zakup mieszkania na licytacji komorniczej może być korzystny cenowo, ale nie zawsze oznacza szybkie otrzymanie kluczy. Największe ryzyka dotyczą osób zajmujących lokal, stanu księgi wieczystej i kosztów wprowadzenia w posiadanie. Wyjaśniamy, co sprawdzić przed wpłatą...
.jpg)
Pełnomocnictwo od mamy pozwala działać w jej imieniu przed urzędem, ale nie zastępuje zgody właściciela lokalu, w którym mama ma zostać zameldowana. Meldunek powinien odpowiadać miejscu faktycznego pobytu, a nie wyłącznie rodzinnym ustaleniom. Jeżeli siostra nie przyjmie...
.jpg)
Zakup nowego mieszkania w trakcie małżeństwa nie musi oznaczać, że cały lokal automatycznie będzie rozliczany tak samo. Kluczowe znaczenie ma pochodzenie środków: majątek osobisty, darowizna, kredyt oraz oszczędności małżonków. W akcie notarialnym warto precyzyjnie opisać...
Domek holenderski można czasowo ustawić na innej działce tylko wtedy, gdy w danych okolicznościach spełnia warunki tymczasowego obiektu budowlanego, a inwestor skutecznie dokona zgłoszenia i organ nie wniesie sprzeciwu. Sam nakaz rozbiórki nie daje prawa do swobodnego przesuwania...
Montaż klimatyzatora na balkonie nie zawsze wymaga zgody wspólnoty, ale zgoda zwykle jest potrzebna, gdy urządzenie ingeruje w elewację, ścianę zewnętrzną, balustradę, płytę balkonu albo wpływa na wygląd budynku. Wymiana barierek balkonowych może należeć do spraw...
.jpg)
Jeżeli umowa przewiduje rozliczanie energii według faktycznego zużycia albo refakturowanie kosztów, najemca może żądać wyjaśnienia sposobu naliczeń i dokumentów pozwalających zweryfikować kwotę. Odmowa pokazania podstaw rozliczenia nie oznacza automatycznie, że faktura...
Zamiana domu rodziców na mieszkanie kupione przez dziecko może być przeprowadzona jako umowa zamiany albo jako powiązane darowizny, ale każda konstrukcja ma inne skutki podatkowe, notarialne i majątkowe. Najważniejsze jest ustalenie, kto rzeczywiście kupi mieszkanie, z jakiego...
.jpg)
Jeżeli dom należał do żony jako jej majątek osobisty, sama nieruchomość co do zasady nie podlega podziałowi po rozwodzie. Możliwe jest jednak żądanie rozliczenia nakładów poniesionych na remont lub modernizację. Brak faktur nie przekreśla sprawy, ale utrudnia dowodzenie....
Jeżeli ogród stanowi część wspólną nieruchomości, jeden lub kilku właścicieli nie może samodzielnie wyłączyć Pani z korzystania z niego. Udział w nieruchomości wspólnej daje prawo do współposiadania i używania ogrodu w zakresie dającym się pogodzić z prawami pozostałych...
Jeżeli po rozwodzie i prawomocnym podziale majątku dom przypadł wyłącznie Tobie, wpis w księdze wieczystej należy zaktualizować przez wniosek KW-WPIS do sądu wieczystoksięgowego. Do wniosku trzeba dołączyć dokument będący podstawą wpisu, najczęściej prawomocne...
Wysunięcie dachu, ocieplenia albo innego elementu budynku nad cudzą działkę warto uregulować na piśmie. Sama grzecznościowa zgoda może po latach utrudnić wykazanie, że sąsiad korzystał z terenu tylko za pozwoleniem właściciela. Najbezpieczniej jasno określić zakres zgody,...
Jeżeli dom w Anglii zostanie sprzedany przed przeprowadzką do Polski, gdy sprzedający są jeszcze brytyjskimi rezydentami podatkowymi, co do zasady nie wykazuje się tej sprzedaży w polskim PIT. Sam przelew pieniędzy na polskie konto nie tworzy podatku, ale warto zachować dokumenty...
Co do zasady sprzedaż nieruchomości w akcie notarialnym przenosi własność na kupującego już przy podpisaniu umowy, nawet jeśli cena ma zostać zapłacona później. Sprzedający powinien więc zadbać o zabezpieczenia: płatność w dniu aktu, depozyt notarialny, poddanie się...
Zgoda sąsiadów nie jest co do zasady warunkiem otwarcia warsztatu, ale inwestycja musi być zgodna z MPZP, przepisami budowlanymi i ochroną przed uciążliwościami. Najpierw warto sprawdzić plan miejscowy i tryb budowy, a przy hałasie, spalinach lub pracy sprzecznej z...
Mieszkanie kupione przez córkę przed ślubem co do zasady pozostaje jej majątkiem osobistym. Sam ślub nie daje mężowi udziału we własności ani prawa do sprzedaży, wynajęcia czy obciążenia lokalu. Inaczej można rozliczać raty kredytu, remonty i inne nakłady ponoszone po...
Jeżeli budynek stoi od lat bez formalnego zakończenia budowy, trzeba najpierw ustalić, czy inwestycja była prowadzona na podstawie pozwolenia czy zgłoszenia oraz czy uprawnienie do budowy nie wygasło. Śmierć kierownika i pusty dziennik budowy nie zamykają drogi do odbioru, ale...
Jeżeli przed sprzedażą nieruchomości wiesz, że ogrodzenie nie pokrywa się z granicą geodezyjną, nie warto tego przemilczać. Nawet 10 cm przesunięcia może mieć znaczenie, bo nie istnieje ogólna prawna tolerancja pozwalająca zajmować cudzy grunt. Najbezpieczniej ustalić...
Współwłaściciel może rozporządzać swoim udziałem, ale nie zawsze może samodzielnie oddać do używania konkretną część wspólnej działki lub domu. Dzierżawa na 25 lat zwykle będzie traktowana jako czynność przekraczająca zwykły zarząd, jeżeli ma wpływ na korzystanie z...
Wydzierżawienie fragmentu działki objętej współwłasnością ułamkową co do zasady wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, jeżeli taka dzierżawa przekracza zwykły zarząd rzeczą wspólną. Sama większość udziałów ani uchwała większości właścicieli zwykle nie...
W małej wspólnocie mieszkaniowej remont dachu dotyczy nieruchomości wspólnej, więc o zgodzie i kosztach decydują przede wszystkim przepisy o współwłasności. Sama odmowa większościowego współwłaściciela nie zawsze kończy sprawę, zwłaszcza gdy dach wymaga pilnej...
Adaptacja stodoły na garaż, warsztat lub magazyn może być legalna tylko wtedy, gdy jest zgodna z planem miejscowym, przepisami budowlanymi, przeciwpożarowymi oraz nie narusza praw sąsiadów. W praktyce warto sprawdzić, czy sąsiad zgłosił zmianę sposobu użytkowania, czy...
Dopisanie dziecka do umowy najmu mieszkania komunalnego nie następuje automatycznie. Co do zasady wymaga zgody gminy jako wynajmującego oraz zgodności z lokalnymi zasadami wynajmowania lokali. Sam meldunek dziecka w lokalu nie daje mu statusu najemcy. Inaczej wygląda sytuacja po...
Dzierżawca działki pod garaż blaszany nie ma automatycznie prawa pierwokupu gruntu. Takie prawo musi wynikać z umowy albo z konkretnego przepisu ustawy. Przy sprzedaży działki trzeba sprawdzić przede wszystkim treść umów z użytkownikami garaży, charakter gruntu oraz to, czy...
Dom wybudowany na działce teściów co do zasady należy do właścicieli gruntu, nawet jeżeli pozwolenie na budowę, kredyt i faktyczne koszty były po stronie małżonków. Najbezpieczniejsze rozwiązanie to uporządkowanie stanu prawnego przez podział nieruchomości albo darowiznę...
Fragment korytarza lub klatki schodowej co do zasady jest częścią nieruchomości wspólnej. Samo postawienie ścianki działowej i faktyczne korzystanie z 1,9 m 2 nie powoduje nabycia własności ani nie pozwala samodzielnie żądać zniesienia współwłasności tej...
Sprzedaż lokalu kupionego od dewelopera przed wpisem własności do księgi wieczystej zwykle nie oznacza jeszcze sprzedaży samego lokalu, lecz zbycie ekspektatywy prawa odrębnej własności. Kluczowe są: złożony wniosek wieczystoksięgowy, forma aktu notarialnego, analiza...
Zakup udziału w działce jest możliwy nawet wtedy, gdy drugi współwłaściciel nie zgadza się na sprzedaż całej nieruchomości. Po nabyciu udziału nie stają się Państwo jednak właścicielami konkretnego pasa gruntu, lecz współwłaścicielami całej działki. Jeżeli nie...
Sąsiad nie może samowolnie zagrodzić dojazdu do posesji tylko dlatego, że zlecił prywatne pomiary geodezyjne albo uważa, że droga przebiega po jego gruncie. Jeżeli faktycznie korzystano z przejazdu, zasadniczym środkiem ochrony jest pozew o ochronę naruszonego posiadania. Wójt...
Jeżeli sąsiad przestawia ogrodzenie w sporną granicę bez skutecznego rozgraniczenia i bez jasnej dokumentacji geodezyjnej, nie oznacza to automatycznie, że jego działanie jest legalne. Trzeba szybko zabezpieczyć dowody, sprawdzić dokumenty w geodezji i rozważyć pozew o ochronę...
Jeżeli współwłaściciele nie zgadzają się na sprzedaż całej nieruchomości, nie oznacza to, że trzeba bezterminowo pozostawać we współwłasności. Właściciel udziału może rozważyć sprzedaż własnego udziału, żądanie zniesienia współwłasności albo dochodzenie...