Zadatek czy zaliczka?

Co liczy ten kalkulator?

Porównuje skutki finansowe wpłaconej kwoty w zależności od tego, czy była zadatkiem, czy zaliczką, oraz która strona nie wykonała umowy.

Jak korzystać: podaj wpłaconą kwotę, wskaż, kto nie wykonał umowy, i kliknij „Porównaj skutki".

Pełny przykład — krok po kroku

1. Kupujący wpłaca 20 000 zł przy umowie przedwstępnej sprzedaży mieszkania.
2. Umowy nie wykonuje sprzedający (strona, która kwotę otrzymała).
3. Jako ZADATEK: kupujący może żądać zwrotu w podwójnej wysokości — 40 000 zł (art. 394 K.c.).
4. Jako ZALICZKA: kupujący odzyskuje jedynie wpłacone 20 000 zł.
5. Gdyby to kupujący się wycofał: zadatek przepada (traci 20 000 zł), a zaliczka i tak podlegałaby zwrotowi.

Podstawa prawna

Zadatek — art. 394 K.c.: przy niewykonaniu umowy przez stronę, która go dała, druga strona może go zatrzymać; przy niewykonaniu przez stronę, która go otrzymała — druga może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Przy prawidłowym wykonaniu zadatek zalicza się na poczet świadczenia, a przy rozwiązaniu umowy lub braku winy obu stron — podlega zwrotowi. Zaliczka nie jest uregulowana wprost i zawsze podlega zwrotowi (przepisy o niewykonaniu umowy i nienależnym świadczeniu).

Najczęstsze pytania

Czym różni się zadatek od zaliczki? Zadatek zabezpiecza wykonanie umowy (przepada albo podwójny zwrot); zaliczka to część ceny, którą zawsze się zwraca.

Jak rozpoznać, co wpłaciłem? Decyduje treść umowy; użycie słowa „zadatek" przy jej zawarciu zwykle przesądza o reżimie z art. 394 K.c.

Czy sąd może zmniejszyć zadatek? Rażąco wygórowany zadatek może podlegać ocenie sądu na zasadach ogólnych.