⚠️ To ogólny wzór. Dostosuj go do swojej sprawy — uzupełnij dane, okoliczności i żądania, sprawdź właściwy sąd/organ i terminy. W razie wątpliwości skonsultuj pismo z prawnikiem.
Najważniejsze: Zarzut przedawnienia to pismo procesowe, w którym pozwany broni się przed roszczeniem sprzed lat. Przedawnione roszczenie nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia.
Do czego służy ten wzór?
Wzoru używasz, gdy zostałeś pozwany o roszczenie, które według Ciebie się przedawniło. Pismo wskazuje datę wymagalności, właściwy termin i datę jego upływu.
Parametry pisma
- Typ pisma: Pismo procesowe pozwanego z zarzutem przedawnienia roszczenia.
- Kto składa: Pozwany albo jego pełnomocnik.
- Gdzie złożyć: Do sądu prowadzącego sprawę, z podaniem sygnatury akt.
- Termin: Najlepiej w pierwszym piśmie po otrzymaniu pozwu lub nakazu, najpóźniej przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy.
- Podstawa prawna: Art. 117 § 2, art. 117 § 2¹, art. 118 oraz art. 123 k.c.
- Opłata: Brak odrębnej opłaty — zarzut podnosi się w piśmie procesowym (np. w sprzeciwie od nakazu zapłaty, odpowiedzi na pozew); ewentualne opłaty zależą od tego pisma.
- Stan prawny na dzień: 12 czerwca 2026 r.
Jak wypełnić pismo
- Ustal datę wymagalności — bez niej nie da się prawidłowo policzyć przedawnienia.
- Dobierz właściwy termin: co do zasady 6 lat, a dla świadczeń okresowych i roszczeń z działalności gospodarczej 3 lata, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
- Dla terminów co najmniej dwuletnich koniec przedawnienia co do zasady przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.
- Sprawdź, czy nie doszło do przerwania biegu przedawnienia (np. pozew, mediacja albo uznanie roszczenia).
- W sprawach przeciwko konsumentowi sąd bada przedawnienie z urzędu, ale zarzut i własne wyliczenie nadal warto wpisać w piśmie.
Kiedy NIE używać tego wzoru
- Dług nie jest jeszcze przedawniony (sprawdź terminy i regułę końca roku kalendarzowego) — bezzasadny zarzut nie zatrzyma sprawy.
- Doszło do przerwania biegu przedawnienia (pozew, uznanie długu, mediacja) — po przerwaniu termin biegnie od nowa.
- Roszczenie stwierdzono prawomocnym wyrokiem lub nakazem — obowiązuje odrębny, 6-letni termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego orzeczeniem.
- Zamierzasz dobrowolnie spłacić dług — uwaga: częściowa wpłata albo prośba o raty mogą zostać poczytane za uznanie długu.
Najczęstsze błędy
- Błędne liczenie terminu — pominięcie reguły końca roku kalendarzowego (art. 118 k.c.) przy terminach dwuletnich i dłuższych.
- Pominięcie zdarzeń przerywających bieg przedawnienia (wcześniejszy pozew, ugoda, uznanie długu).
- Nieświadome uznanie długu w rozmowie z windykacją przed podniesieniem zarzutu.
- Podniesienie zarzutu poza właściwym pismem procesowym — zarzut umieszcza się np. w sprzeciwie od nakazu zapłaty albo w odpowiedzi na pozew.
- Mylenie przedawnienia z wygaśnięciem długu — przedawniony dług nadal istnieje, tylko nie można go przymusowo egzekwować.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Jakie są terminy przedawnienia?
Termin ogólny to 6 lat; dla roszczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą — 3 lata. Przy terminach dwuletnich i dłuższych koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 k.c.).
Czy sąd uwzględni przedawnienie z urzędu?
Wobec konsumenta tak — sąd bada przedawnienie z urzędu (art. 117 § 2¹ k.c.). W pozostałych sprawach dłużnik musi sam podnieść zarzut.
Czy przedawniony dług znika?
Nie. Staje się tzw. zobowiązaniem naturalnym: wierzyciel nie może go skutecznie egzekwować przed sądem, ale dobrowolna zapłata jest ważna i nie podlega zwrotowi.
Podstawa prawna i powiązania
Zasada praktyczna: Zarzut przedawnienia musi być oparty na datach: wymagalność, długość terminu, data upływu i data wniesienia pozwu.