Klauzula wykonalności
Akt sądu stwierdzający, że tytuł egzekucyjny (wyrok, akt notarialny) nadaje się do egzekucji. Bez niej komornik nie może podjąć czynności. art. 776 K.p.c.
Klauzula wykonalności to postanowienie sądu lub referendarza sądowego stwierdzające, że dany tytuł egzekucyjny nadaje się do wykonania w drodze przymusu państwowego — przekształca go w tytuł wykonawczy, będący niezbędną podstawą wszczęcia egzekucji komorniczej. Tytułami egzekucyjnymi są m.in.: prawomocne lub natychmiast wykonalne wyroki sądowe, ugody zawarte przed sądem lub mediatorem, akty notarialne zawierające oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji (art. 777 K.p.c.) oraz nakazy zapłaty. Wniosek o nadanie klauzuli składa wierzyciel; sąd bada jedynie formalną wykonalność, nie merytoryczną zasadność roszczenia. Klauzula może być nadana na rzecz lub przeciw następcom prawnym stron. Szczególna forma — bankowy tytuł egzekucyjny — została zniesiona w 2016 r., co zwiększyło znaczenie aktów notarialnych z art. 777 K.p.c. jako szybkiej ścieżki egzekucji.
PrzykładDeweloper Nowe Mieszkania sp. z o.o. sprzedał w grudniu 2023 r. mieszkanie o wartości 520 000 zł Bartoszowi Nowickiemu. Strony ustaliły zapłatę w trzech ratach: 100 000 zł przy podpisaniu aktu, 200 000 zł do 31 marca 2024 r. i 220 000 zł do 30 czerwca 2024 r. W akcie notarialnym sprzedaży Nowicki złożył oświadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 K.p.c. co do obowiązku zapłaty rat, wskazując, że egzekucja może być prowadzona do kwoty 420 000 zł. Nowicki zapłacił pierwszą ratę, po czym przestał odbierać telefony. W maju 2024 r. deweloper złożył do sądu rejonowego wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu. Sąd — badając wyłącznie formalną wykonalność tytułu, a nie zasadność roszczenia — wydał postanowienie o nadaniu klauzuli w ciągu trzech tygodni. Deweloper uzyskał tytuł wykonawczy i złożył wniosek egzekucyjny u komornika, wskazując rachunek bankowy Nowickiego oraz wnioskując o zajęcie wynagrodzenia za pracę. Komornik w systemie OGNIVO ustalił rachunek bankowy dłużnika i dokonał zajęcia na kwotę 420 000 zł. Cały proces od podpisania aktu do wszczęcia egzekucji trwał niecałe pół roku — bez potrzeby wytaczania powództwa i prowadzenia wieloletniego procesu sądowego.
Zobacz też: egzekucja