Rozwiązanie umowy
Zakończenie stosunku umownego przez zgodne oświadczenie stron (porozumienie), na podstawie klauzuli wypowiedzenia lub odstąpienia. art. 365¹ K.c.
Rozwiązanie umowy kończy stosunek zobowiązaniowy i może nastąpić na kilka sposobów: przez zgodne porozumienie stron (mutuum dissensus) — co do zasady w dowolnej formie, lecz przy umowach zawartych na piśmie wskazana jest forma pisemna; przez wypowiedzenie — jednostronne oświadczenie dopuszczalne dla umów bezterminowych lub gdy strony tak postanowiły; przez orzeczenie sądu — np. na podstawie art. 357¹ K.c. przy nadzwyczajnej zmianie stosunków (klauzula rebus sic stantibus). W odróżnieniu od odstąpienia od umowy rozwiązanie działa z reguły ex nunc — nie niweczy skutków już spełnionych świadczeń i nie rodzi obowiązku zwrotu tego, co strony sobie wzajemnie świadczyły przed rozwiązaniem (o ile nie umówiły się inaczej). Zobowiązania ciągłe bezterminowe (np. umowa dzierżawy, zlecenie) można wypowiedzieć w każdym czasie, z zachowaniem terminów umownych lub ustawowych.
PrzykładAgencja marketingowa „PrimeMark” obsługuje spółkę Novum S.A. od stycznia 2021 r. na podstawie umowy o stałą obsługę reklamową za wynagrodzeniem 18 000 zł netto miesięcznie. W grudniu 2023 r. Novum S.A. rozpoczyna restrukturyzację i zamierza przenieść obsługę marketingową do wewnętrznego działu. Strony nie chcą czekać na upływ okresu wypowiedzenia (3 miesiące), więc zamawiający proponuje rozwiązanie umowy za porozumieniem stron z dniem 31 marca 2024 r. PrimeMark wyraża zgodę pod warunkiem zapłaty wynagrodzenia za marzec oraz zaległych faktur za styczeń i luty 2024 r. (łącznie 54 000 zł). Strony podpisują pisemne porozumienie rozwiązujące umowę z tym dniem — forma pisemna nie jest obowiązkowa, ale strony stosują ją dla celów dowodowych. Porozumienie potwierdza, że dotychczasowe zobowiązania Novum S.A. (zaległe faktury) pozostają wymagalne i nie wygasają z chwilą rozwiązania, natomiast przyszłe usługi (od 1 kwietnia 2024 r.) nie będą już świadczone ani fakturowane. Rozwiązanie działa ex nunc — nie rodzi obowiązku zwrotu świadczeń już spełnionych po żadnej ze stron. PrimeMark zachowuje roszczenie o zapłatę 54 000 zł i może go dochodzić na drodze sądowej, jeśli Novum S.A. zwleka z płatnością.
Zobacz też: odstąpienie od umowy · umowa