Apelacja
Zwykły środek odwoławczy od wyroku sądu I instancji, rozpoznawany przez sąd okręgowy albo apelacyjny. Apelację wnosi się co do zasady w terminie 2 tygodni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem; jeżeli strona nie złożyła wniosku o uzasadnienie, termin biegnie według reguł art. 369 § 2 K.p.c. art. 367 K.p.c.
Apelacja jest zwykłym środkiem odwoławczym od wyroku sądu I instancji; jej wniesienie powoduje przeniesienie sprawy do sądu II instancji (okręgowego od wyroków rejonowych, apelacyjnego od wyroków okręgowych jako I instancji). Termin wynosi dwa tygodnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem; aby je uzyskać, strona musi w tygodniu od ogłoszenia wyroku złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia (opłata 100 zł, zaliczana na poczet opłaty od apelacji). Apelacja powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego i zawierać: oznaczenie wyroku, zakres zaskarżenia, zarzuty, wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku. Sąd II instancji może wyrok zmienić, uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania albo oddalić apelację. Nowe fakty i dowody są co do zasady dopuszczalne, gdy strona nie mogła ich powołać wcześniej. W postępowaniu cywilnym apelacja nie jest objęta przymusem adwokacko-radcowskim — stronę może reprezentować pełnomocnik, lecz może ona działać też samodzielnie; przymus ten dotyczy dopiero skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.
PrzykładSąd Rejonowy w Warszawie ogłasza 3 kwietnia 2026 r. wyrok oddalający powództwo Jana K. o zapłatę 80 000 zł z tytułu umowy zlecenia. Jan nie zgadza się z oceną zeznań kluczowego świadka — w ciągu tygodnia od ogłoszenia, tj. do 10 kwietnia, składa w biurze podawczym sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia, wpłacając 100 zł opłaty. Uzasadnienie zostaje doręczone 5 maja. Jan ma kolejne dwa tygodnie, czyli do 19 maja, na wniesienie apelacji. Apelację sporządza samodzielnie (w postępowaniu cywilnym przed sądem apelacyjnym nie ma przymusu adwokackiego dla stron), wskazując: zaskarżenie wyroku w całości, zarzut naruszenia art. 233 § 1 K.p.c. przez dowolną ocenę zeznań świadka Nowaka oraz zarzut błędu w ustaleniach faktycznych co do daty zawarcia umowy. Wnosi o zmianę wyroku i zasądzenie 80 000 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny na rozprawie w październiku 2026 r. dopuszcza nowy dowód z dokumentu, który Jan odnalazł po zamknięciu rozprawy w I instancji, zmienia zaskarżony wyrok i zasądza żądaną kwotę, obciążając pozwanego kosztami postępowania za obie instancje.
Zobacz też: powództwo
