Powództwo
Żądanie ochrony prawnej kierowane do sądu cywilnego, wnoszone najczęściej w formie pozwu zawierającego żądanie i jego uzasadnienie. art. 187 K.p.c.
Powództwo to żądanie ochrony prawnej kierowane do sądu cywilnego w formie pozwu. Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje: o świadczenie (np. zapłatę, wydanie rzeczy) — najczęstsze; o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa albo stosunku prawnego (art. 189 K.p.c.) — wymaga interesu prawnego; o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa (np. rozwód, uchylenie uchwały wspólnoty) — wyrok ma charakter konstytutywny. Powództwo wzajemne pozwany może wytoczyć nie później niż w odpowiedzi na pozew. Powód musi mieć zdolność sądową, procesową i legitymację procesową. Właściwość sądu wyznaczają przepisy K.p.c. (ogólna — miejsce zamieszkania pozwanego; przemienna — np. miejsce wykonania umowy lub miejsce zdarzenia wyrządzającego szkodę). Brak opłaty lub formalny brak pozwu powoduje wezwanie do uzupełnienia pod rygorem zwrotu pisma.
PrzykładPrzedsiębiorca Piotr N. wykonał dla spółki z o.o. usługi informatyczne o wartości 20 000 zł netto, udokumentowane fakturą z terminem płatności 30 dni. Spółka nie zapłaciła ani po upomnieniu, ani po wezwaniu do zapłaty wysłanym listem poleconym. W maju 2025 r. Piotr wnosi do sądu rejonowego w miejscu siedziby spółki powództwo o świadczenie pieniężne, żądając zasądzenia 20 000 zł należności głównej, odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonych od dnia wymagalności oraz 500 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (art. 10 ustawy o terminach zapłaty). Jako dowody powołuje fakturę VAT, protokół odbioru prac, korespondencję e-mailową i potwierdzenie odbioru wezwania. Sąd sprawdza właściwość miejscową — jako właściwość przemienna powód mógł wybrać też sąd miejsca wykonania umowy — i po stwierdzeniu braku braków formalnych kieruje sprawę do postępowania uproszczonego. Odpis pozwu zostaje doręczony spółce z zobowiązaniem do wniesienia odpowiedzi na pozew w terminie dwóch tygodni. Spółka nie wnosi odpowiedzi; sąd wydaje wyrok zaoczny zasądzający całe żądanie.
