Cesja wierzytelności
Przeniesienie wierzytelności na osobę trzecią (cesjonariusza). Skuteczne wobec dłużnika po zawiadomieniu. Bez zgody dłużnika. art. 509 K.c.
Cesja (przelew wierzytelności) to umowa, na mocy której wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność na nabywcę (cesjonariusza) bez zgody dłużnika — chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu (pactum de non cedendo) lub właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą wszelkie związane z nią prawa: odsetki, zabezpieczenia (poręczenie, hipoteka — ta ostatnia wymaga wpisu), roszczenia o zaległe świadczenia. Dłużnik powinien być zawiadomiony o cesji — do momentu zawiadomienia może płacić dotychczasowemu wierzycielowi ze skutkiem zwalniającym. Dłużnik zachowuje wszystkie zarzuty wobec cedenta, które miał w chwili cesji (np. potrącenie). Cesja może dotyczyć wierzytelności przyszłych, jeżeli są dostatecznie oznaczone. W praktyce obrotu cesja masowa służy faktoringowi i sprzedaży portfeli wierzytelności firmom windykacyjnym. Cesjonariusz nabywa wierzytelność w takim kształcie, w jakim przysługiwała cedentowi — bieg terminu przedawnienia trwa nieprzerwanie, cesja go nie przerywa ani nie rozpoczyna na nowo.
PrzykładDeweloper „Nowe Miasto” sp. z o.o. podpisał z pięćdziesięcioma nabywcami umowy deweloperskie na zakup lokali w budowanym osiedlu — każdy nabywca zobowiązał się wpłacić łącznie 350 000 zł w czterech transzach. Aby sfinansować dalszą budowę, deweloper w marcu 2026 r. ceduje na bank PKO wierzytelności z tych umów w łącznej wysokości 8 mln zł, podpisując umowę przelewu i ustanawiając na nich zastaw finansowy. Bank wysyła każdemu nabywcy zawiadomienie o cesji listem poleconym, informując, że kolejne transze należy wpłacać wyłącznie na wskazany rachunek techniczny. Nabywcy, którzy po dacie zawiadomienia omyłkowo przelali transze bezpośrednio na konto dewelopera, nie zwalniają się tym z długu — bank może żądać od nich ponownej zapłaty, a regres do dewelopera przysługuje nabywcy osobno. Jeden z nabywców próbuje potrącić swoją wierzytelność o zwrot nadpłaconych kosztów zarządu z transzą należną bankowi — może to zrobić skutecznie, bo zarzut ten przysługiwał mu wobec dewelopera (cedenta) w chwili cesji. Bank nabył wierzytelności w takim stanie, w jakim miał je deweloper — bieg 6-letniego terminu przedawnienia trwa nieprzerwanie.
Zobacz też: dłużnik · wezwanie do zapłaty
