Dłużnik
Strona zobowiązania zobowiązana do spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela. Może być solidarnie odpowiedzialna z innymi dłużnikami. art. 353 K.c.
Dłużnik to strona stosunku zobowiązaniowego obciążona obowiązkiem spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela (art. 353 K.c.). Zobowiązanie powinien wykonać zgodnie z jego treścią, w sposób odpowiadający celowi społeczno-gospodarczemu, zasadom współżycia społecznego oraz ustalonym zwyczajom (art. 354 K.c.). Niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą — dłużnik obowiązany jest naprawić wynikłą z tego szkodę, chyba że wykaże, że niewykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 K.c.). W zobowiązaniach solidarnych (art. 366 K.c.) każdy z dłużników odpowiada za całość długu — wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od wszystkich łącznie lub od każdego z osobna. Szczególny status ma dłużnik rzeczowy — osoba, której rzecz obciążona jest hipoteką lub zastawem, odpowiadająca tylko tą rzeczą, choć sama długu nie zaciągnęła. Ochronę dłużnika stanowi m.in. przedawnienie roszczenia oraz możliwość złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.
PrzykładTrzej wspólnicy — Adam, Bartek i Celina — prowadzą spółkę cywilną i w grudniu 2022 r. zaciągają w banku kredyt inwestycyjny na kwotę 300 000 zł. Umowa kredytowa przewiduje solidarną odpowiedzialność wszystkich wspólników, zgodnie z art. 366 K.c. Spółka przynosi straty; w marcu 2024 r. Adam formalnie wypowiada swój udział, a Bartek ogłasza upadłość konsumencką. Bank, nie mogąc odzyskać należności od spółki ani skutecznie zaspokoić się z masy upadłości Bartka, kieruje całe roszczenie wyłącznie przeciwko Celinie jako jedynej wypłacalnej dłużniczce solidarnej. Sąd zasądza od Celiny na rzecz banku 300 000 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania. Celina spłaca dług w całości, po czym przysługuje jej roszczenie regresowe wobec Adama i Bartka — każdy z nich powinien zwrócić jej 1/3 świadczenia, czyli po 100 000 zł, stosownie do równych udziałów w zobowiązaniu. Roszczenie regresowe Celiny wobec Adama jest wykonalne; co do Bartka — wierzytelność Celiny zostaje zgłoszona do masy upadłości. Celina dowiaduje się też, że nieruchomość obciążona hipoteką ustanowioną jako zabezpieczenie kredytu odpowiada za dług jako przedmiot zastawu hipotecznego — jest to przykład odpowiedzialności dłużnika rzeczowego, który odpowiada wyłącznie tą nieruchomością, choć sam kredytu nie zaciągał.
Zobacz też: wierzyciel · egzekucja
