Wierzyciel
Strona zobowiązania uprawniona do żądania świadczenia od dłużnika. Może mieć kilku dłużników solidarnych. art. 353 K.c.
Wierzyciel to podmiot uprawniony do żądania od dłużnika określonego zachowania — świadczenia pieniężnego, rzeczowego lub polegającego na działaniu albo zaniechaniu. Wierzytelność może przysługiwać kilku podmiotom łącznie (wierzyciele solidarni lub podzielni). W celu ochrony swojej pozycji wierzyciel dysponuje wieloma instrumentami prawnymi: może złożyć pozew i uzyskać tytuł wykonawczy, a następnie skierować sprawę do komornika; może zaspokoić się z przedmiotu zastawu lub hipoteki; może skorzystać ze skargi pauliańskiej (art. 527 K.c.) i podważyć czynności dłużnika dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli; może też potrącić własne długi z wierzytelnością dłużnika (art. 498 K.c.). W razie upadłości dłużnika wierzyciel zgłasza wierzytelność syndykowi i uczestniczy w planie podziału masy upadłości, przy czym kolejność zaspokajania określa prawo upadłościowe. Wierzyciel rzeczowy (np. zabezpieczony hipoteką) ma pierwszeństwo zaspokojenia z obciążonego przedmiotu przed wierzycielami osobistymi.
PrzykładFirma budowlana Konstrukt Sp. z o.o. wykonała na zlecenie dewelopera Novum S.A. instalację wentylacyjną w budynku biurowym za wynagrodzeniem 320 000 zł. Deweloper zapłacił dwie z trzech faktur, a ostatnią transzę w wysokości 110 000 zł — wymagalną 30 listopada 2025 r. — zignorował, tłumacząc się „problemami z finansowaniem.” Konstrukt wysłał wezwanie do zapłaty, które pozostało bez odpowiedzi. W grudniu 2025 r. spółka złożyła pozew w sądzie okręgowym (WPS powyżej 100 000 zł), żądając 110 000 zł należności głównej oraz odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonych od 1 grudnia 2025 r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Novum S.A. nie wniosła sprzeciwu — nakaz uprawomocnił się, a Konstrukt uzyskał tytuł wykonawczy. Komornik zajął trzy rachunki bankowe dewelopera oraz wierzytelność Novum wobec jej własnego zamawiającego (podwójna egzekucja z wierzytelności). W toku egzekucji okazało się, że wobec Novum toczą się postępowania wszczęte przez dwóch innych wierzycieli. Konstrukt, jako wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy wcześniejszy, uczestniczył w podziale sumy uzyskanej z egzekucji proporcjonalnie do wysokości wierzytelności, a po zaspokojeniu kosztów egzekucji i należności uprzywilejowanych odzyskał całą kwotę należności głównej wraz z naliczonymi odsetkami.
