Dowód
Środek służący ustaleniu prawdziwości faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Rodzaje: dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny. art. 227 K.p.c.
Dowodem w postępowaniu cywilnym jest każdy środek zmierzający do ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 K.p.c.). Kodeks wymienia przykładowe środki dowodowe: dokumenty urzędowe i prywatne, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny, przesłuchanie stron, a także dowody elektroniczne (nagrania, wydruki e-maili, wiadomości SMS). Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co stwierdza (art. 244 K.p.c.), natomiast dokument prywatny stanowi jedynie dowód, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie o określonej treści. Ciężar dowodu spoczywa — zgodnie z art. 6 K.c. — na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne; sąd może jednak rozłożyć ten ciężar inaczej w przypadkach szczególnych (np. odpowiedzialność za produkt). Zasada swobodnej oceny dowodów (art. 233 K.p.c.) oznacza, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodową każdego środka według własnego przekonania, przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego.
PrzykładPrzedsiębiorca Marek udziela swojemu znajomemu Robertowi pożyczki w kwocie 20 000 zł. Nie sporządzają umowy pisemnej, lecz Marek wykonuje przelew ze swojego konta firmowego na konto prywatne Roberta z tytułem „pożyczka do zwrotu do 31.03.2025”. W kolejnych tygodniach Robert kilkukrotnie w wiadomościach SMS i na komunikatorze WhatsApp potwierdza dług i obiecuje spłatę, pisząc m.in. „oddam ci całość na początku kwietnia, nie martw się”. Termin mija, Robert przestaje odbierać telefony. Marek wnosi pozew o zapłatę 20 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Na rozprawie przedstawia trzy środki dowodowe: po pierwsze — wydruk potwierdzenia przelewu bankowego jako dokument prywatny potwierdzający fakt przekazania pieniędzy; po drugie — zrzuty ekranu z korespondencji SMS i WhatsApp, w których Robert uznaje dług i deklaruje spłatę; po trzecie — zeznania świadka Krzysztofa, obecnego przy rozmowie, w której strony uzgodniły warunki pożyczki. Robert na rozprawie twierdzi, że przelew stanowił darowiznę. Sąd, oceniając dowody swobodnie zgodnie z art. 233 K.p.c., uznaje wyjaśnienia pozwanego za niewiarygodne w świetle tytułu przelewu i treści korespondencji. Wyrokiem zasądza od Roberta na rzecz Marka 20 000 zł oraz odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od 1 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty.
Zobacz też: powództwo · domniemanie
