Forma pisemna
Czynność prawna z własnoręcznym podpisem na dokumencie. Od zwykłej formy pisemnej należy odróżnić formy szczególne: z datą pewną, z podpisem notarialnie poświadczonym oraz formę aktu notarialnego. art. 78 K.c.
Formę pisemną zachowuje się przez złożenie własnoręcznego podpisu pod treścią oświadczenia woli utrwalonego na nośniku materialnym. Podpis musi być odręczny — nie musi być czytelny, lecz powinien identyfikować podpisującego; parafka wystarczy tylko gdy strony ją tak traktują. Forma pisemna bywa zastrzegana: pod rygorem nieważności (np. zapis na sąd polubowny, umowa o zakazie konkurencji), dla celów dowodowych (pożyczka powyżej 1 000 zł — przed 2016 r. 500 zł) lub ad eventum. „Dla celów dowodowych" oznacza, że sąd nie dopuści dowodu z zeznań świadków ani przesłuchania stron na okoliczność faktu dokonania czynności, chyba że obie strony wyrażą zgodę, żądanie dotyczy stosunków między przedsiębiorcami albo fakt dokonania czynności będzie uprawdopodobniony na piśmie (art. 74 § 2 k.c.). Strony mogą zastrzec formę pisemną pod rygorem nieważności w umowie (art. 76 k.c.).
PrzykładMarek P. pożyczył znajomemu Tomaszowi K. w czerwcu 2025 r. kwotę 8 000 zł gotówką — strony umówiły się ustnie na zwrot po sześciu miesiącach. W grudniu 2025 r. Tomasz twierdzi, że nigdy nie pożyczał pieniędzy, i odmawia zapłaty. Marek wytacza powództwo o zapłatę. W postępowaniu cywilnym sąd stwierdza, że pożyczka powyżej 1 000 zł wymaga dla celów dowodowych formy dokumentowej lub pisemnej (art. 720 § 2 k.c.), a jej brak powoduje, że dowód z zeznań świadków i przesłuchania stron na okoliczność zawarcia umowy jest co do zasady niedopuszczalny. Marek nie dysponuje żadnym dokumentem — nie ma potwierdzenia przelewu (zapłacił gotówką), SMS-ów z potwierdzeniem długu ani nawet skanu pokwitowania. Sąd odmawia dopuszczenia zeznań kolegi, który rzekomo był świadkiem wręczenia gotówki. Tomasz zaprzecza, a sąd oddala powództwo z braku dowodów. Gdyby Marek sporządził choćby prostą pisemną umowę podpisaną przez obie strony lub przelał pieniądze na konto (co samo w sobie stanowi dokument), miałby pełną podstawę do skutecznego dochodzenia roszczenia przed sądem.
Zobacz też: forma czynności prawnej · notariusz
