Nakaz zapłaty
Orzeczenie sądu wydane bez rozprawy na podstawie dokumentów. Pozwany ma 2 tygodnie na wniesienie sprzeciwu (zwykłego) lub zarzutów (nakazowego). art. 480 K.p.c.
Nakaz zapłaty to orzeczenie sądowe wydawane na posiedzeniu niejawnym, bez przeprowadzania rozprawy, gdy roszczenie pieniężne jest należycie udokumentowane. Wyróżnia się dwa tryby: upominawczy — właściwy dla roszczeń niepopartych szczególnymi dokumentami, gdzie pozwany wnosi sprzeciw w terminie 2 tygodni od doręczenia, co powoduje utratę mocy nakazu i przekazanie sprawy do zwykłego postępowania; oraz nakazowy (art. 485 K.p.c.) — stosowany przy roszczeniach udokumentowanych m.in. wekslem, zaakceptowaną przez dłużnika fakturą lub dokumentem urzędowym, gdzie pozwany wnosi zarzuty w terminie 2 tygodni, a nakaz od chwili wydania stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadania klauzuli (art. 492 K.p.c.). Brak zaskarżenia w terminie czyni nakaz prawomocnym i stanowi on wówczas tytuł egzekucyjny, któremu sąd nadaje klauzulę wykonalności. Sąd wydaje nakaz tylko wtedy, gdy spełnione są ustawowe przesłanki dokumentowe; w przeciwnym razie kieruje sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.
PrzykładFirma budowlana ABC Sp. z o.o. wykonała remont biurowca i wystawiła fakturę VAT na 80 000 zł z terminem płatności 30 dni. Kontrahent — spółka XYZ — potwierdził odbiór robót i zaakceptował fakturę podpisem osoby upoważnionej, jednak po upływie 60 dni nie zapłacił ani złotówki. Pełnomocnik wierzyciela składa do sądu okręgowego pozew w postępowaniu nakazowym, dołączając oryginał zaakceptowanej faktury oraz potwierdzenie odbioru prac. Sąd, nie wzywając pozwanego, wydaje na posiedzeniu niejawnym nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym na kwotę 80 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 31. dnia od wystawienia faktury. Nakaz — z chwilą jego wydania — stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadania klauzuli, co oznacza, że powód może od razu złożyć wniosek o zajęcie rachunku bankowego dłużnika. Spółka XYZ otrzymuje nakaz, jednak nie wnosi zarzutów w terminie 2 tygodni od doręczenia. Nakaz uprawomocnia się, sąd nadaje mu klauzulę wykonalności i wierzyciel składa wniosek do komornika. Komornik zajmuje środki na rachunku bankowym XYZ i przekazuje 80 000 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania na rzecz wierzyciela.
