Posiadanie
Faktyczne władanie rzeczą. Samoistne (jak właściciel) lub zależne (najemca, dzierżawca). Chronione actio posesoryjną. art. 336 K.c.
Posiadanie w rozumieniu art. 336 K.c. to stan faktyczny, nie prawo podmiotowe. Posiadacz samoistny włada rzeczą jak właściciel (corpus i animus rem sibi habendi), choć właścicielem nie musi być. Posiadacz zależny działa z wolą władania w zakresie innego prawa — najmu, dzierżawy, użytkowania, zastawu. Dzierżyciel (art. 338 K.c.) włada rzeczą za kogo innego i posiadaczem nie jest. Ochrona posesoryjna (art. 344–346 K.c.) chroni posiadacza przed samowolnym naruszeniem bez względu na to, czy jest uprawniony — powództwo o przywrócenie posiadania wygasa, jeśli nie wytoczy się go w terminie roku od naruszenia. Posiadanie samoistne nieruchomości w dobrej wierze przez 20 lat (a w złej wierze przez 30 lat) prowadzi do zasiedzenia własności (art. 172 K.c.); dla ruchomości — 3 lata w dobrej wierze. Posiadanie przenosi się przez wydanie rzeczy, constitutum possessorium lub traditio brevi manu.
PrzykładKarol W. wynajmuje kawalerkę w Gdańsku na podstawie umowy najmu zawartej na dwa lata, z czynszem 2 200 zł miesięcznie. Jest posiadaczem zależnym lokalu. W październiku 2025 r., gdy Karol przebywa na tygodniowym wyjeździe służbowym, właściciel — przekonany, że najemca porzucił mieszkanie — samowolnie wymienia zamki i wnosi do środka część rzeczy Karola na klatkę schodową. Karol, wracając, nie może wejść do lokalu. W ciągu dwóch tygodni wnosi do sądu rejonowego pozew posesoryjny o przywrócenie naruszonego posiadania na podstawie art. 344 K.c. Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przyspieszonym — postępowanie posesoryjne nie bada tytułu prawnego ani zasadności umowy najmu, lecz wyłącznie fakt naruszenia posiadania i jego bezprawność. Na rozprawie właściciel tłumaczy, że czynsz nie był płacony od dwóch miesięcy, jednak sąd wskazuje, że samopomoc jest niedopuszczalna. W grudniu 2025 r. sąd nakazuje właścicielowi natychmiastowe przywrócenie posiadania pod groźbą grzywny. Kwestia zaległości czynszowych pozostaje do rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu.
Zobacz też: własność · zasiedzenie
