Pożyczka
Umowa, przez którą pożyczkodawca przenosi na pożyczkobiorcę określoną ilość pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, a pożyczkobiorca zwraca taką samą ilość. art. 720 K.c.
Pożyczka uregulowana w art. 720 K.c. jest umową konsensualną i zobowiązującą — dający zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną sumę pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość. Może być nieodpłatna lub oprocentowana; strony swobodnie ustalają odsetki, ale nie mogą przekroczyć odsetek maksymalnych, równych dwukrotności odsetek ustawowych (art. 359 § 2¹ K.c.). Umowa pożyczki, której wartość przekracza 1000 zł, wymaga zachowania formy dokumentowej — wyłącznie dla celów dowodowych (ad probationem), a nie pod rygorem nieważności. Roszczenie pożyczkodawcy o zwrot przedawnia się po 3 latach (gdy pożyczka jest związana z działalnością gospodarczą) albo po 6 latach (pożyczka prywatna), z zastrzeżeniem reguły końca roku kalendarzowego. Umowę pożyczki należy odróżnić od kredytu (wyłącznie pieniężny, udzielany przez bank, regulowany ustawą Prawo bankowe) oraz od depozytu nieprawidłowego.
PrzykładW maju 2023 r. Joanna P. przelewa swojemu bratu Adamowi 8 000 zł z tytułem przelewu „pożyczka do zwrotu do 31 maja 2024 r.”. Pisemnej umowy nie sporządzają, lecz przez kolejne tygodnie wymieniają wiadomości SMS, w których Adam potwierdza odbiór pieniędzy i deklaruje spłatę w ustalonym terminie. Gdy termin mija bez zwrotu i Adam przestaje odbierać telefony, Joanna w sierpniu 2024 r. wysyła do brata wezwanie do zapłaty listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, żądając zwrotu 8 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Adam ignoruje wezwanie. Joanna składa pozew do sądu rejonowego, dołączając wydruk historii rachunku bankowego z potwierdzeniem przelewu, wydruki wiadomości SMS oraz potwierdzenie odbioru wezwania. Adam na rozprawie twierdzi, że były to darowizny. Sąd ocenia dowody i uznaje, że tytuł przelewu jednoznacznie wskazuje na pożyczkę, a SMS-y potwierdzają wolę zwrotu — czym spełniona jest forma dokumentowa wymagana przy kwocie powyżej 1 000 zł. Zasądza 8 000 zł należności głównej oraz odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od 1 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty.
Zobacz też: umowa
