Przekaz pocztowy
Forma pisemnego zlecenia płatniczego na poczcie. Coraz rzadziej używana, zastępowana przelewami i blikami. (praktyka)
Przekaz pocztowy jest szczególną formą rozliczenia pieniężnego, w której przekazujący poleca przekazanemu (operatorowi pocztowemu) spełnienie świadczenia pieniężnego na rzecz wskazanego odbiorcy — za pokwitowaniem odbioru. W sensie cywilnoprawnym konstrukcja przekazu (art. 921¹ i n. K.c.) opiera się na tym, że przekazany może spełnić świadczenie ze swoich środków lub środków przekazującego, a odbiorca uzyskuje roszczenie wobec przekazanego dopiero z chwilą przyjęcia przekazu. Przekaz pocztowy stanowi usługę powszechną operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej), uregulowaną prawem pocztowym. Praktycznie zanika w obrocie konsumenckim — zastępują go przelew bankowy i płatności mobilne. Nadal bywa używany wobec osób nieposiadających rachunku bankowego lub w egzekucji komorniczej przy doręczaniu alimentów. Za usługę pobierana jest prowizja uzależniona od kwoty przekazu.
PrzykładPani Henryka, 82-letnia emerytka z małej wsi pod Zamościem, nie posiada konta bankowego i nie korzysta z internetu. Jej wnuk Tomasz, studiujący w Berlinie, chce regularnie przesyłać jej 500 zł miesięcznie na pokrycie leków i bieżących wydatków. Tomasz wpłaca co miesiąc równowartość kwoty wraz z prowizją pocztową (ok. 10–15 zł) w berlińskim urzędzie pocztowym, który za pośrednictwem Poczty Polskiej realizuje przekaz. Listonosz pojawia się u pani Henryki w ciągu kilku dni roboczych, wypłaca jej gotówkę do ręki i odbiera podpisane pokwitowanie odbioru. Pokwitowanie wraca do Tomasza jako dowód spełnienia świadczenia. W maju listonosz nie zastaje babci w domu — Poczta Polska awizuje przekaz i pozostawia zawiadomienie. Pani Henryka odbiera gotówkę w okienku urzędu pocztowego w ciągu 14 dni; po tym terminie przekaz wraca do nadawcy. Tomasz ponownie nadaje przekaz. Z cywilnoprawnego punktu widzenia dopiero moment wręczenia gotówki i podpisania pokwitowania przez odbiorcę potwierdza przyjęcie przekazu i wygasza zobowiązanie Tomasza wobec babci za dany miesiąc.