Pomówienia i groźby ze strony żony partnera

Od czego zacząć, gdy żona partnera obraża, grozi i pomawia?

W opisanej sytuacji trzeba oddzielić dwie kwestie. Pierwsza to konflikt małżeński między Pani partnerem a jego żoną. Druga to zachowania wymierzone bezpośrednio w Panią: obrażanie, rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, groźby, zaczepianie dzieci albo wywoływanie poczucia zagrożenia. Ta druga sfera może podlegać ochronie prawnej niezależnie od tego, czy partner jest po rozwodzie, w separacji prawnej, czy jedynie nie mieszka już z żoną.

Najważniejsze jest zabezpieczenie dowodów. Warto zachować SMS-y, wiadomości z komunikatorów, nagrania poczty głosowej, zrzuty ekranu, listy, e-maile, dane świadków, daty rozmów i opis zdarzeń. Jeżeli pojawiają się groźby lub ataki na dzieci, notatki powinny być szczególnie dokładne. Nie należy odpowiadać agresją, wyzwiskami ani groźbami, bo to może osłabić Pani pozycję w ewentualnym postępowaniu.

Zobacz również: obraźliwe SMS-y i odpowiedzialność za wiadomości prywatne

Separacja prawna, separacja faktyczna i znaczenie dla oceny sprawy

W języku potocznym często mówi się, że ktoś „jest w separacji”, gdy małżonkowie nie mieszkają razem. Prawnie trzeba jednak odróżnić separację orzeczoną przez sąd od separacji faktycznej. Separacja prawna wywołuje skutki przewidziane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, w tym zasadniczo skutki podobne do rozdzielności majątkowej. Sama separacja faktyczna nie kończy małżeństwa i nie usuwa wszystkich obowiązków małżeńskich.

Zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie, są obowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny. Jeżeli partner nadal pozostaje w małżeństwie, jego relacja z inną osobą może mieć znaczenie w sprawie o rozwód, separację, winę w rozkładzie pożycia albo alimenty między małżonkami. Nie oznacza to jednak, że żona może bezkarnie zastraszać, nękać lub rozpowszechniać nieprawdziwe informacje o Pani.

Jeżeli relacja małżonków jest faktycznie zakończona, to partner powinien rozważyć uporządkowanie swojej sytuacji prawnej: rozwód, separację albo kwestie majątkowe. Brak formalnych działań często przedłuża konflikt i utrudnia ocenę, które zachowania są reakcją emocjonalną na kryzys małżeński, a które stanowią już bezprawne naruszenie cudzych praw.

Pomówienia i naruszenie dóbr osobistych

Jeżeli żona partnera opowiada znajomym nieprawdziwe historie, przypisuje Pani naganne zachowania, podważa Pani uczciwość, kompetencje rodzicielskie albo dobre imię, można rozważać ochronę dóbr osobistych. Art. 23 Kodeksu cywilnego wymienia dobra osobiste człowieka, takie jak cześć, dobre imię, wizerunek, prywatność czy nietykalność mieszkania. Katalog ten jest otwarty.

Na podstawie art. 24 Kodeksu cywilnego osoba, której dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, może żądać między innymi zaniechania naruszeń, usunięcia skutków naruszenia, przeprosin, zapłaty zadośćuczynienia albo odpowiedniej kwoty na cel społeczny. W praktyce przed pozwem często wysyła się pisemne wezwanie do zaprzestania naruszeń. Takie pismo powinno konkretnie wskazywać, jakie wypowiedzi są nieprawdziwe, kiedy zostały rozpowszechnione, do kogo trafiły i czego Pani żąda.

Nie każda przykra wypowiedź automatycznie wygra sprawę cywilną. Sąd bierze pod uwagę kontekst, skalę rozpowszechnienia, prawdziwość twierdzeń, interes społeczny, formę wypowiedzi i to, czy doszło do bezprawności. Inaczej może być oceniona jednorazowa, emocjonalna kłótnia, a inaczej wielokrotne rozsyłanie fałszywych oskarżeń do znajomych, pracodawcy lub rodziny.

Zniesławienie, znieważenie, groźby i nękanie

Niektóre zachowania mogą wypełniać znamiona czynów zabronionych. W grę mogą wchodzić przede wszystkim:

• groźba karalna z art. 190 Kodeksu karnego, jeżeli wypowiedź wzbudza uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona;
• uporczywe nękanie z art. 190a Kodeksu karnego, jeżeli powtarzające się działania istotnie naruszają prywatność albo wywołują poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia;
• zniesławienie z art. 212 Kodeksu karnego, gdy ktoś pomawia inną osobę o postępowanie lub właściwości mogące poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego do danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności;
• znieważenie z art. 216 Kodeksu karnego, gdy dochodzi do obraźliwych, poniżających wypowiedzi skierowanych do osoby lub wypowiadanych publicznie.

Tryb działania zależy od czynu. Zniesławienie i znieważenie są co do zasady ścigane z oskarżenia prywatnego, co oznacza, że pokrzywdzony sam wnosi prywatny akt oskarżenia do sądu. Groźba karalna i uporczywe nękanie wymagają zwykle aktywności pokrzywdzonego, w szczególności złożenia zawiadomienia i wniosku o ściganie, o ile przepisy w konkretnym przypadku nie przewidują innego trybu. Dlatego przed podjęciem decyzji warto uporządkować dowody i ustalić, które zachowania są najpoważniejsze.

SMS-y wysyłane do partnera a Pani prawa

Wiadomości wysyłane wyłącznie do partnera trzeba oceniać ostrożnie. Jeżeli żona kieruje obraźliwe SMS-y do swojego męża, to bezpośrednim adresatem jest on. Może on sam zdecydować, czy chce podejmować działania prawne. Pani może natomiast reagować, gdy treść wiadomości jest dalej rozpowszechniana, gdy wiadomości dotyczą Pani w sposób naruszający dobra osobiste albo gdy są elementem szerszego nękania.

Warto też uważać na sposób pozyskiwania dowodów. Jeżeli partner dobrowolnie pokazuje wiadomości, można je wykorzystać do oceny sytuacji, ale nie należy samodzielnie przełamywać zabezpieczeń telefonu, konta pocztowego ani komunikatorów. Bezprawne uzyskanie dostępu do cudzej korespondencji może rodzić odpowiedzialność, w tym na gruncie art. 267 Kodeksu karnego.

Zobacz również: naruszanie prywatności i nielegalne podsłuchiwanie

Ataki na dzieci i zawiadamianie instytucji

Jeżeli żona partnera zaczepia Pani dzieci, obraża je, rozpowszechnia o nich informacje albo próbuje je wciągać w konflikt dorosłych, reakcja powinna być szybsza i bardziej stanowcza. Dzieci nie powinny ponosić skutków sporu między dorosłymi. W zależności od sytuacji można rozważyć wezwanie do zaprzestania naruszeń, zawiadomienie szkoły lub przedszkola, kontakt z policją, a przy poważnych zagrożeniach także działania związane z ochroną małoletnich.

Informacja, że dana osoba pracuje w centrum pomocy rodzinie albo pełni funkcję kuratora społecznego, nie oznacza automatycznie, że każde jej prywatne zachowanie powinno być zgłaszane do pracodawcy lub sądu. Jeżeli jednak wykorzystuje stanowisko, powołuje się na funkcję, grozi konsekwencjami służbowymi, próbuje uzyskiwać informacje o Pani rodzinie albo jej zachowanie podważa zaufanie wymagane przy pełnieniu funkcji publicznej lub społecznej, można rozważyć formalną skargę. Taka skarga powinna być rzeczowa, oparta na dowodach i pozbawiona ocen emocjonalnych.

Jak praktycznie działać krok po kroku?

1. Zabezpieczyć dowody - zapisywać daty, miejsca, świadków, treść wypowiedzi, robić zrzuty ekranu i przechowywać oryginalne wiadomości.
2. Nie eskalować konfliktu - odpowiadać krótko albo wcale, nie stosować wyzwisk, gróźb ani publicznych kontrataków.
3. Ustalić, kto jest pokrzywdzony - Pani, partner, dzieci czy kilka osób jednocześnie.
4. Wysłać wezwanie do zaprzestania naruszeń - gdy chodzi głównie o pomówienia, wyzwiska i kontaktowanie się z otoczeniem.
5. Złożyć zawiadomienie lub wniosek o ściganie - gdy pojawiają się groźby, uporczywe nękanie, śledzenie, zastraszanie albo realna obawa o bezpieczeństwo.
6. Rozważyć pozew cywilny lub prywatny akt oskarżenia - gdy naruszenia są powtarzalne, publiczne i powodują konkretne skutki w życiu osobistym lub zawodowym.

Znaczenie sprawy rozwodowej partnera

Partner, który nadal pozostaje w związku małżeńskim, powinien liczyć się z tym, że jego nowa relacja może zostać podniesiona w sprawie o rozwód lub separację, zwłaszcza przy ustalaniu winy rozkładu pożycia. Zgodnie z art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód jest możliwy przy zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia. Z kolei przy orzekaniu o winie znaczenie mogą mieć okoliczności, które doprowadziły do rozpadu małżeństwa lub go pogłębiły.

Nie oznacza to jednak, że żona może stosować samosąd. Prawo rodzinne przewiduje narzędzia do uporządkowania sytuacji małżonków: rozwód, separację, rozstrzygnięcia alimentacyjne, podział majątku po ustaniu wspólności oraz rozdzielność majątkową w określonych przypadkach. Im dłużej trwa stan nieformalny, tym większe ryzyko eskalacji konfliktu, nieporozumień majątkowych i sporów dowodowych.

FAQ

Czy mogę zgłosić na policję obraźliwe SMS-y wysyłane do partnera?

Może Pani poinformować policję o sytuacji, ale jeżeli wiadomości są kierowane wyłącznie do partnera, to on jest bezpośrednim adresatem i zwykle to on powinien wystąpić jako pokrzywdzony. Inaczej będzie, gdy wiadomości są częścią nękania Pani albo zawierają groźby dotyczące Pani lub dzieci.

Czy za pomówienia do znajomych można pozwać cywilnie?

Tak, jeżeli wypowiedzi naruszają dobre imię, cześć, prywatność lub inne dobra osobiste. W pozwie trzeba wykazać treść wypowiedzi, ich autora, odbiorców, bezprawność oraz skutek albo zagrożenie dla Pani dóbr osobistych.

Czy wyzwiska zawsze są przestępstwem?

Nie zawsze. Znaczenie ma treść, forma, kontekst, publiczny charakter wypowiedzi i dowody. Jednorazowa kłótnia może być oceniana inaczej niż wielokrotne publiczne poniżanie lub kierowanie obraźliwych wiadomości do wielu osób.

Co zrobić, gdy żona partnera grozi, że mnie zniszczy?

Trzeba ocenić, czy groźba jest konkretna i czy wzbudza uzasadnioną obawę spełnienia. Jeżeli groźby dotyczą przemocy, dzieci, pracy, mieszkania lub mienia, warto zabezpieczyć dowody i rozważyć zawiadomienie organów ścigania.

Czy mogę zawiadomić pracodawcę lub instytucję, w której pracuje ta osoba?

Można to rozważyć tylko wtedy, gdy zachowanie ma związek z wykonywaną funkcją, osoba wykorzystuje stanowisko albo istnieją dowody podważające zaufanie wymagane przy danej pracy. Skarga powinna być rzeczowa i oparta na faktach, aby nie narazić Pani na zarzut bezpodstawnego pomówienia.

Podsumowanie

Żona partnera może czuć się skrzywdzona rozpadem małżeństwa, ale nie daje jej to prawa do gróźb, nękania, poniżania, rozpowszechniania nieprawdziwych informacji ani atakowania dzieci. Pani sytuacja wymaga przede wszystkim zebrania dowodów i spokojnego wyboru środków prawnych. Przy pomówieniach i naruszeniu dobrego imienia w grę wchodzą roszczenia cywilne oraz czasem prywatny akt oskarżenia. Przy groźbach, uporczywym nękaniu lub obawie o bezpieczeństwo trzeba rozważyć zawiadomienie organów ścigania.

Równolegle partner powinien uporządkować swoją sytuację małżeńską, bo trwanie w nieformalnym stanie zawieszenia często podsyca konflikt i komplikuje sprawy rodzinne, majątkowe oraz dowodowe. Nie należy jednak czekać z reakcją, jeżeli zachowania wobec Pani lub dzieci przekraczają granice zwykłego konfliktu rodzinnego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
3. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.