Rozwód
Rozwiązanie małżeństwa wyrokiem sądu. Wymaga "zupełnego i trwałego rozkładu pożycia". Sąd orzeka o winie lub bez orzekania. art. 56 K.r.o.
Sąd orzeka rozwód wyrokiem, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, tj. ustały jednocześnie więź uczuciowa, fizyczna i gospodarcza. Zupełność oznacza rozpad wszystkich trzech więzi, trwałość — że powrót do wspólnego pożycia jest nieprawdopodobny. Sąd odmawia rozwodu, mimo zupełnego rozkładu, jeżeli: ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci, byłby on sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, lub żąda go małżonek wyłącznie winny, a drugi nie wyraża zgody — chyba że odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 56 § 2 i 3 K.r.o.). W wyroku sąd obligatoryjnie rozstrzyga o: władzy rodzicielskiej, kontaktach z dziećmi, alimentach na dzieci i sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania; na wniosek — o podziale majątku. Małżonek niewinny może żądać od winnego alimentów, jeśli rozwód pociąga istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej (art. 60 K.r.o.).
PrzykładKatarzyna i Marek Wiśniewscy zawarli związek małżeński w 2005 r. Od początku 2021 r. prowadzą oddzielne życie — Marek wyprowadził się do własnego mieszkania, para nie utrzymuje kontaktów ani nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Ich dzieci mają już 22 i 25 lat, więc dobro małoletnich nie stanowi przesłanki negatywnej. W lutym 2024 r. Katarzyna wnosi pozew o rozwód. Na pierwszej rozprawie Marek oświadcza, że nie sprzeciwia się rozwiązaniu małżeństwa i oboje zgodnie wnoszą o nieorzekanie o winie oraz o podział majątku wspólnego (mieszkanie o wartości 640 000 zł, nabyte w 2008 r.) w wyroku rozwodowym. Sąd okręgowy przeprowadza jedno posiedzenie — przesłuchuje oboje małżonków, stwierdza zupełny i trwały rozkład pożycia (trzy odrębne więzi ustały od ponad trzech lat) i orzeka rozwód bez orzekania o winie. Jednocześnie przyznaje Katarzynie prawo do lokalu ze spłatą na rzecz Marka w kwocie 320 000 zł, płatną w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. Wyrok uprawomocnia się w czerwcu 2024 r. — od tej chwili oboje mogą zawrzeć nowe małżeństwo i dziedziczenie ustawowe między nimi ustaje.
Zobacz też: separacja · alimenty · majątek wspólny