Alimenty
Świadczenie pieniężne na utrzymanie osoby, która nie jest w stanie utrzymać się sama (najczęściej dziecka, byłego małżonka, rodzica). Obowiązek wynika z pokrewieństwa. art. 128 K.r.o.
Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania (a w razie potrzeby także wychowania) osobom uprawnionym. Kolejność obowiązku wyznacza bliskość pokrewieństwa: najpierw zstępni (dzieci, wnuki), następnie wstępni (rodzice, dziadkowie), dalej rodzeństwo. Rodzice są zobowiązani do alimentacji dziecka niezależnie od stanu majątkowego — nawet gdy są bezrobotni, sąd ustali świadczenie odpowiednie do ich możliwości zarobkowych. Po rozwodzie małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia łoży na niewinnego bez ograniczenia w czasie, jeżeli rozwód pociąga istotne pogorszenie jego sytuacji; w pozostałych przypadkach obowiązek wygasa po 5 latach od rozwodu, z możliwością przedłużenia przez sąd. Wysokość świadczenia determinują: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Alimenty zasądzane są najczęściej w formie miesięcznej renty; ich egzekucja jest uprzywilejowana — z wynagrodzenia komornik może potrącić na nie do trzech piątych, więcej niż przy zwykłych długach. Zmiana okoliczności (wzrost potrzeb, utrata pracy) uzasadnia powództwo o zmianę wysokości alimentów na podstawie art. 138 K.r.o.
PrzykładSąd Rejonowy w Poznaniu zasądza w maju 2024 r. od Marka K. alimenty w wysokości 1 500 zł miesięcznie na rzecz jego ośmioletniego syna — kwota odpowiada dokumentowanym potrzebom dziecka (szkoła, zajęcia dodatkowe, leki) oraz możliwościom zarobkowym ojca zatrudnionego na umowę o pracę za 6 000 zł netto. Marek płaci regularnie przez rok. W maju 2025 r. traci pracę i podejmuje zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy za 2 800 zł netto. Składa pozew o obniżenie alimentów do 700 zł, dołączając umowę o pracę, zaświadczenie o zarobkach i dokumenty z urzędu pracy potwierdzające utratę poprzedniego zatrudnienia. Matka dziecka wnosi odpowiedź na pozew, wskazując, że koszty utrzymania syna wzrosły — dziecko wymaga teraz ortodonty (300 zł miesięcznie) i korepetycji (200 zł). Sąd, ważąc obie okoliczności, obniża alimenty do 1 000 zł, uznając, że Marek powinien aktywnie poszukiwać pracy o wynagrodzeniu zbliżonym do poprzedniego. W razie dalszego nieregulowania należności matka może skierować tytuł wykonawczy do komornika, który potrąci alimenty z wynagrodzenia ojca do wysokości trzech piątych jego pensji netto.
Zobacz też: władza rodzicielska · rozwód
