Majątek wspólny
Składniki majątkowe nabyte przez małżonków w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej. Co do zasady do majątku wspólnego należą wynagrodzenia obojga. art. 31 K.r.o.
Ustawowa wspólność majątkowa małżeńska powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa i obejmuje — zgodnie z art. 31 K.r.o. — przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje lub jednego z małżonków, a w szczególności: wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej, dochody z majątku wspólnego i osobistego, środki zgromadzone na rachunku OFE i na subkoncie ZUS. Majątek osobisty każdego z małżonków (art. 33 K.r.o.) obejmuje m.in. przedmioty nabyte przed małżeństwem, nabyte przez darowiznę lub spadek (chyba że darczyńca/spadkodawca wskazał inaczej), prawa autorskie i pokrewne, odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu i wierzytelności alimentacyjne. Małżonkowie mogą umownie (intercyzą notarialną) rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć wspólność. Zarząd majątkiem wspólnym jest co do zasady samodzielny, lecz dla czynności przekraczających zwykły zarząd (sprzedaż nieruchomości, darowizna z majątku wspólnego) wymagana jest zgoda współmałżonka. Podział majątku po ustaniu wspólności może nastąpić umownie lub sądownie.
PrzykładMarek i Anna pobrali się w 2015 r. i nie zawierali intercyzy. W 2016 r. Marek odziedziczył po babci mieszkanie o wartości 320 000 zł, a Anna w 2018 r. otrzymała od rodziców darowiznę w kwocie 80 000 zł — oba składniki weszły do ich majątków osobistych na podstawie art. 33 K.r.o., bo darczyńcy i spadkodawca nie wskazali inaczej. W 2019 r. Marek kupił za swoje wynagrodzenie samochód za 65 000 zł — nabycie nastąpiło w trakcie trwania wspólności ze środków zarobkowych, więc auto stało się składnikiem majątku wspólnego, choć jeździła nim wyłącznie Anna. W 2023 r. małżonkowie postanowili kupić większe mieszkanie. Anna chciała przeznaczyć na ten cel darowiznę od rodziców — środki wciąż leżały na wyodrębnionym rachunku. Notariusz pouczył ich, że darowizna pochodzi z majątku osobistego Anny i wkład ten powinien zostać odnotowany w akcie, aby przy ewentualnym podziale majątku mogła żądać jego rozliczenia jako nakładu z majątku osobistego na wspólny (art. 45 K.r.o.). Sprzedaż odziedziczonego mieszkania Marka wymagała wyłącznie jego zgody — jako majątek osobisty nie potrzebował aprobaty Anny — natomiast sprzedaż wspólnego samochodu bez jej wiedzy byłaby czynnością wymagającą zgody współmałżonka.
Zobacz też: małżeństwo · intercyza
