Sąd apelacyjny
II instancja od wyroków sądów okręgowych. Rozpatruje apelacje. Wyrok jest prawomocny — może być zaskarżony tylko skargą kasacyjną. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sąd apelacyjny jest sądem II instancji w stosunku do sądów okręgowych orzekających w I instancji i obejmuje obszar właściwości kilku sądów okręgowych. W postępowaniu cywilnym rozpoznaje apelacje od wyroków i postanowień sądów okręgowych wydanych jako sądy I instancji, a jego orzeczenia są co do zasady prawomocne. Środkiem dalszego zaskarżenia może być wyłącznie skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego — tylko w przypadkach dopuszczonych przez ustawę (m.in. określona wartość przedmiotu zaskarżenia lub szczególna waga sprawy). Sąd apelacyjny może wyrok utrzymać, zmienić, uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania albo odrzucić apelację. Postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny: sąd bada sprawę co do prawa i faktów, choć nowe fakty i dowody są dopuszczalne tylko w określonych granicach. W strukturze sądownictwa powszechnego istnieje 11 sądów apelacyjnych (m.in. w Warszawie, Krakowie, Gdańsku). Sąd apelacyjny pełni też funkcje nadzoru judykacyjnego oraz rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądów okręgowych w wyznaczonych przypadkach.
PrzykładW wyroku z września 2025 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu jako sąd I instancji zasądził od pozwanego przedsiębiorcy na rzecz powoda 480 000 zł odszkodowania za wadliwe wykonanie instalacji przemysłowej. Pozwany uznał kwotę za zawyżoną — jego zdaniem sąd I instancji błędnie ocenił opinię biegłego i nie uwzględnił przyczynienia się powoda do powstania szkody. W listopadzie 2025 r. pozwany wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 K.p.c. oraz błędne zastosowanie art. 362 K.c. Sąd Apelacyjny wyznaczył rozprawę na luty 2026 r.; po przesłuchaniu stron i analizie akt ustalił, że powód istotnie przyczynił się do szkody w 20%, co uzasadniało obniżenie odszkodowania. W marcu 2026 r. sąd apelacyjny wydał wyrok reformatoryjny, zmieniając zaskarżony wyrok i zasądzając 384 000 zł (80% z 480 000 zł). Wyrok jest prawomocny z chwilą ogłoszenia. Powód, niezadowolony z obniżenia kwoty, rozważa skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego — spełnia ona wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak adwokat ostrzegł, że SN nie będzie ponownie oceniał dowodów, lecz wyłącznie prawidłowość zastosowania prawa.
Zobacz też: apelacja
