Spis inwentarza
Wykaz aktywów i pasywów masy spadkowej sporządzony przez komornika. Określa wartość spadku — istotny przy ograniczonej odpowiedzialności za długi. art. 637 K.p.c.
Spis inwentarza (art. 637 i n. K.p.c.) to urzędowy wykaz aktywów i pasywów masy spadkowej sporządzany przez komornika sądowego na podstawie postanowienia sądu spadku. Jego funkcja jest ściśle powiązana z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1031 K.c.): wartość czynna ustalona w spisie wyznacza górną granicę odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe. Komornik wycenia poszczególne składniki majątku i ustala pasywa; koszt spisu ponosi inicjujący postępowanie, choć podlega on zwrotowi ze spadku. Od 2015 r. istnieje tańsza alternatywa: prywatny wykaz inwentarza sporządzony przez spadkobiercę i złożony w sądzie lub u notariusza (art. 1031¹ K.c.) — nie ma jednak mocy urzędowego spisu i nie zapewnia tej samej ochrony w sporze z wierzycielami. Kto złożył spis inwentarza lub wykaz, spłaca długi spadkowe stosownie do aktywów; pominięcie wierzyciela w wykazie prywatnym skutkuje odpowiedzialnością ponad wartość czynną spadku wobec tego wierzyciela. Spis jest też podstawą do rozliczenia między kilkoma spadkobiercami.
PrzykładW czerwcu 2025 r. zmarła Maria K., pozostawiając córkę Joannę jako jedyną spadkobierczynię. Joanna podejrzewała, że matka zaciągała pożyczki przez internet, i zdecydowała się przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Złożyła stosowne oświadczenie u notariusza, a następnie złożyła wniosek do sądu spadku o sporządzenie spisu inwentarza przez komornika. Sąd Rejonowy w Łodzi wydał postanowienie o zleceniu sporządzenia spisu i wyznaczył komornika. W sierpniu 2025 r. komornik przeprowadził oględziny mieszkania, wycenił meble, sprzęt elektroniczny i samochód, ustalając łączną wartość aktywów na 95 000 zł. Pasywa obejmowały trzy pożyczki internetowe łącznie 130 000 zł, potwierdzone umowami dostarczonymi przez wierzycieli. Komornik sporządził spis i doręczył go sądowi spadku. Wyznaczona granica odpowiedzialności Joanny wyniosła 95 000 zł — wartość czynna spadku. Jeden z wierzycieli pożyczkowych wytoczył powództwo o zapłatę 55 000 zł. Joanna powołała się na spis i sąd ograniczył jej odpowiedzialność do kwoty proporcjonalnej z masy, czyli do 95 000 zł łącznie wobec wszystkich wierzycieli. Wierzyciele zaspokojeni zostali proporcjonalnie; nadwyżka długu ponad 95 000 zł przepadła bezpowrotnie dla masy spadkowej.
Zobacz też: spadek
