Spadek

Ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego, które przechodzą na spadkobierców w chwili otwarcia spadku (śmierć spadkodawcy). art. 922 K.c.

Spadek (art. 922 K.c.) to ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego, które z chwilą jego śmierci (otwarcia spadku) przechodzą na spadkobierców. Do spadku nie wchodzą prawa ściśle związane z osobą zmarłego (np. służebność osobista, prawo alimentacyjne) ani prawa, które z chwilą śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od dziedziczenia (np. suma ubezpieczenia). Dziedziczenie następuje z ustawy lub na podstawie testamentu; oba porządki mogą współistnieć. Nabycie spadku następuje z mocy prawa w chwili otwarcia, jednak potwierdza je sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia — oba dokumenty legitymują spadkobiercę i stanowią podstawę wpisu do ksiąg wieczystych oraz rozporządzania majątkiem spadkowym. Spadkobierca może odrzucić spadek w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania; brak oświadczenia po 2015 r. oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza. Do masy spadkowej wchodzą też długi, za które spadkobierca odpowiada — ograniczonej do wartości czynnej — gdy przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

PrzykładW marcu 2025 r. zmarł Stanisław W., pozostawiając mieszkanie w Krakowie warte 420 000 zł, samochód wart 35 000 zł oraz niespłacony kredyt hipoteczny w wysokości 90 000 zł i zadłużenie na karcie kredytowej 18 000 zł. Jedynym spadkobiercą ustawowym był syn Piotr. Piotr dowiedział się o śmierci ojca tydzień po zgonie; od tej chwili biegł sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Nie wiedząc dokładnie, czy nie istnieją inne długi, Piotr zdecydował się w maju 2025 r. złożyć u notariusza oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia, który zastąpił postanowienie sądu i uprawomocnił się natychmiast. Na podstawie tego aktu Piotr złożył wniosek o wpis prawa własności w księdze wieczystej. Następnie na wniosek banku wierzyciel kredytowy zażądał ujawnienia listy wierzytelności — komornik sporządził spis inwentarza: aktywa łącznie 455 000 zł, pasywa 108 000 zł. Piotr odpowiadał za długi do pełnej wartości czynnej 455 000 zł, co przewyższało zadłużenie, spłacił więc oba długi w całości i objął pozostały majątek bez żadnych dalszych roszczeń wierzycieli.

Zobacz też: dziedziczenie · testament · zachowek