Uznanie długu
Oświadczenie dłużnika, w którym przyznaje istnienie długu. Powoduje przerwanie biegu przedawnienia. art. 123 K.c.
Uznanie długu jest jednym ze zdarzeń przerywających bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.) — obok czynności przed sądem lub innym organem powołanym do dochodzenia roszczeń i wszczęcia mediacji. Po przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo od zera. Rozróżnia się uznanie właściwe — umowę między dłużnikiem a wierzycielem potwierdzającą istnienie roszczenia — oraz uznanie niewłaściwe, polegające na każdym zachowaniu dłużnika, z którego wynika, że jest on świadomy istnienia długu: prośba o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty, częściowa zapłata, zapytanie o saldo zadłużenia. Uznanie niewłaściwe nie wymaga żadnej formy — może nastąpić przez e-mail, SMS, rozmowę. Istotne jest, że uznanie przerywa przedawnienie tylko co do wierzytelności objętych uznaniem; nie rozciąga się automatycznie na inne roszczenia. Ogólne terminy przedawnienia wynoszą 6 lat (lub 3 lata dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą i roszczeń o świadczenia okresowe), liczone od dnia wymagalności, przy czym koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.
PrzykładSpółka X sp. z o.o. świadczyła usługi informatyczne dla spółki Y sp. z o.o. na podstawie faktur wystawionych w grudniu 2022 r. na łączną kwotę 85 000 zł netto. Roszczenie związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, więc termin przedawnienia wynosi 3 lata; przy braku przerwania biegnie on od dnia wymagalności i — zgodnie z art. 118 k.c. — upływa z końcem 2025 r. W sierpniu 2024 r. prezes spółki Y dzwoni do spółki X i w trakcie rozmowy nagrywanej służbowo prosi: „Prześlijcie zestawienie zadłużenia — postaramy się spłacić w ratach, może po 10 000 zł kwartalnie”. Wysyła też e-mail z 15 sierpnia 2024 r. o treści: „Potwierdzam, że zaległość wobec Państwa istnieje; prosimy o propozycję harmonogramu spłaty”. Każde z tych zachowań stanowi uznanie niewłaściwe długu — dłużnik wyraźnie manifestuje świadomość istnienia zobowiązania. Z datą 15 sierpnia 2024 r. bieg przedawnienia zostaje przerwany i rozpoczyna się na nowo. Spółka X zyskuje kolejne 3 lata — do końca 2027 r. — na dochodzenie wierzytelności, niezależnie od poprzedniego terminu. Gdyby spółka X zwlekała z pozwem i nie dysponowała dowodem uznania, jej roszczenie wygasłoby z końcem 2025 r., a sąd oddalałby pozew z uwagi na skutecznie podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia.
Zobacz też: dłużnik · przedawnienie roszczeń
