Zmiana nazwiska
Procedura administracyjna zmiany imienia/nazwiska przez decyzję kierownika USC. Wymaga ważnego powodu (np. nazwisko ośmieszające). ustawa o zmianie imienia i nazwiska
Zmiana imienia lub nazwiska następuje w trybie administracyjnym na podstawie ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Decyzję wydaje wybrany przez wnioskodawcę kierownik urzędu stanu cywilnego; osoby zamieszkałe za granicą mogą złożyć wniosek za pośrednictwem konsula. Wniosek wymaga wskazania ważnego powodu: może to być nazwisko ośmieszające lub nielicujące z godnością, faktycznie od lat używane inne nazwisko, powrót do nazwiska wcześniej zmienionego, czy powody emocjonalne i tożsamościowe. Zmiana może objąć też imiona (np. zastąpienie imienia o negatywnych skojarzeniach). Odrębnym, uproszczonym trybem jest powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa po jego rozwiązaniu przez rozwód: rozwiedziony małżonek może złożyć oświadczenie przed kierownikiem USC lub konsulem w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku (art. 59 K.r.o.) — bez konieczności wykazywania ważnego powodu. Zmiana nazwiska małoletniego wymaga co do zasady zgody obojga rodziców, a dziecka, które ukończyło 13 lat — także jego zgody.
PrzykładPan Marek Flak, 34-letni nauczyciel, od lat doświadcza nieprzyjemnych komentarzy i żartów ze strony uczniów oraz znajomych z powodu brzmienia swojego nazwiska. Decyduje się złożyć wniosek o zmianę nazwiska do kierownika Urzędu Stanu Cywilnego właściwego dla miejsca zamieszkania. We wniosku wskazuje jako nowe nazwisko „Flak-Wierzbicki” (człon po matce) i uzasadnia prośbę tym, że obecne nazwisko jest ośmieszające i uwłaczające godności — co stanowi klasyczny ważny powód w rozumieniu ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Do wniosku dołącza oświadczenie opisujące konkretne zdarzenia, odpis aktu urodzenia i aktualny dowód tożsamości. Kierownik USC bada sprawę w ciągu miesiąca. Uznając, że podany powód jest ważny i wiarygodny, wydaje decyzję administracyjną pozytywną. Decyzja staje się ostateczna po 14 dniach wobec braku odwołania. Marek składa wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego (bezpłatnie w związku ze zmianą danych), aktualizuje wpis w ZUS, informuje pracodawcę i bank oraz wysyła zgłoszenie aktualizacyjne NIP-7 do urzędu skarbowego. Cały proces administracyjny trwa łącznie około sześciu tygodni. Gdyby Marek był rozwiedziony i chciał jedynie wrócić do nazwiska sprzed małżeństwa, mógłby złożyć uproszczone oświadczenie przed kierownikiem USC w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia wyroku rozwodowego bez konieczności wykazywania ważnego powodu.
Zobacz też: akt stanu cywilnego