Akt stanu cywilnego
Urzędowy dokument w księgach stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu). Wydawany przez USC. Podstawa dowodu stanu cywilnego. Prawo o aktach stanu cywilnego
Akt stanu cywilnego jest dokumentem urzędowym sporządzanym przez kierownika urzędu stanu cywilnego w rejestrze stanu cywilnego (RSC), prowadzonym w systemie teleinformatycznym od 2015 r. Wyróżnia się trzy rodzaje aktów: urodzenia, małżeństwa i zgonu. Stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych — inne dokumenty ani zeznania świadków nie mogą ich zastąpić. Odpis zupełny ujawnia całą treść aktu wraz z wzmiankami dodatkowymi, odpis skrócony — tylko dane podstawowe; w obrocie zagranicznym stosuje się odpis wielojęzyczny. Odpis można uzyskać w dowolnym USC na terenie kraju lub elektronicznie przez platformę ePUAP albo aplikację mObywatel, a opłata skarbowa wynosi 22 zł (skrócony) lub 33 zł (zupełny). Akt może być uzupełniany lub prostowany w trybie administracyjnym albo sądowym. Transkrypcja umożliwia wpisanie do RSC aktu sporządzonego za granicą. Akt urodzenia jest niezbędny m.in. do zawarcia małżeństwa, dziedziczenia, nabycia obywatelstwa i rejestracji dziecka.
PrzykładAnna i Tomasz planują ślub w Krakowie na 14 czerwca 2026 r., oboje urodzeni w Gdańsku. W marcu logują się do aplikacji mObywatel i zamawiają odpisy skrócone swoich aktów urodzenia — każdy kosztuje 22 zł opłaty skarbowej, a dokumenty trafiają do ich skrzynek na platformie ePUAP bez konieczności wizyty w gdańskim USC. Odpisy przedkładają kierownikowi krakowskiego USC wraz z wnioskiem o zawarcie związku małżeńskiego. Okazuje się, że w akcie urodzenia Anny figuruje błędna data — 15 zamiast 14 maja. Anna składa wniosek o sprostowanie w trybie administracyjnym do kierownika USC w Gdańsku, który prostuje akt na podstawie szpitalnej dokumentacji medycznej i wystawia nowy odpis. Gdyby USC odmówił sprostowania, Anna mogłaby skierować sprawę do sądu w trybie procesowym. Dopiero po otrzymaniu poprawionego odpisu krakowskie USC wyznacza datę ceremonii — akt małżeństwa zostanie sporządzony w Rejestrze Stanu Cywilnego w dniu ślubu i stanie się wyłącznym dowodem faktu zawarcia małżeństwa, którym para posłuży się m.in. przy wspólnym rozliczeniu podatkowym i przy wniosku o świadczenie 800+.
Zobacz też: małżeństwo · ojcostwo
