Darowizna od rodziców
Bezpłatne przekazanie majątku przez rodziców dziecku. Wolne od podatku po zgłoszeniu SD-Z2 w 6 m-cy. Zaliczana do schedy spadkowej. art. 888 K.c.
Darowizna od rodziców jest umową, na mocy której rodzic (darczyńca) bezpłatnie przenosi składnik majątku na dziecko (obdarowanego), które przyjmuje świadczenie (art. 888 K.c.). Zwolnienie podatkowe przysługuje w tzw. grupie zerowej — obejmuje ona m.in. rodziców i dzieci — pod warunkiem zgłoszenia nabycia do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od daty darowizny; przy darowiznach pieniężnych wymagane jest dodatkowo udokumentowanie przekazania środków przelewem bankowym lub przekazem pocztowym. Bez zgłoszenia lub przy przekazaniu gotówki zwolnienie odpada i powstaje obowiązek zapłaty podatku według skali. Z perspektywy prawa spadkowego darowizna od rodzica — co do zasady — podlega zaliczeniu na schedę spadkową (art. 1039 K.c.), co wyrównuje udziały dzieci przy dziale spadku, chyba że rodzic w umowie darowizny lub testamencie zwolnił z tego obowiązku. Darowizna jest też wliczana do podstawy obliczenia zachowku, jeżeli nastąpiła w ciągu 10 lat przed otwarciem spadku (wobec osób niebędących spadkobiercami) lub bez ograniczenia czasowego wobec obdarowanych spadkobierców.
PrzykładRodzice postanawiają pomóc córce Marcie w zakupie mieszkania w Warszawie. W marcu 2025 r. ojciec przelewa na jej konto 150 000 zł, a matka — miesiąc później — kolejne 50 000 zł, łącznie 200 000 zł. Marta udaje się do urzędu skarbowego i w sierpniu 2025 r. — a więc w piątym miesiącu od pierwszego przelewu — składa formularz SD-Z2 odrębnie dla każdej darowizny. Ponieważ obie wpłaty zostały udokumentowane przelewem bankowym, a zgłoszenie nastąpiło w ustawowym terminie 6 miesięcy, podatek od obu darowizn wynosi zero. Gdyby którykolwiek przelew nastąpił w gotówce lub Marta spóźniła się ze zgłoszeniem choćby o jeden dzień, powstałby obowiązek podatkowy według skali właściwej dla I grupy podatkowej. Kilkanaście lat później umiera ojciec, nie pozostawiając testamentu. Przy dziale spadku między Martą a jej bratem Tomkiem sąd uwzględnia, że Marta otrzymała od ojca 150 000 zł darowizny i zalicza tę kwotę na jej schedę spadkową zgodnie z art. 1039 K.c. Oznacza to, że Tomek otrzymuje z masy spadkowej odpowiednio więcej, aby wyrównać udziały. Ponadto, gdyby ojciec wydziedziczył Tomka i ten dochodził zachowku, wartość darowizny przekazanej Marcie weszłaby do podstawy obliczenia zachowku, bo darowizna nastąpiła mniej niż 10 lat przed śmiercią ojca.
