Dług
Obowiązek dłużnika spełnienia świadczenia. W mowie potocznej — zobowiązanie pieniężne. Wpisany do KRD/BIG po określonym czasie zwłoki. art. 353 K.c.
Dług stanowi stronę bierną zobowiązania — jest obowiązkiem dłużnika spełnienia świadczenia odpowiadającego wierzytelności wierzyciela (art. 353 K.c.). Świadczenie może polegać na działaniu (zapłata, wykonanie usługi, wydanie rzeczy) lub zaniechaniu. Za dług dłużnik odpowiada co do zasady całym swoim majątkiem, zarówno obecnym, jak i przyszłym, chyba że przepis szczególny lub umowa ograniczają odpowiedzialność (np. dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza, majątek osobisty małżonka). Roszczenia majątkowe przedawniają się — zgodnie ze stanem prawnym od 9 lipca 2018 r. — zasadniczo w terminie 6 lat (termin ogólny) lub 3 lat (świadczenia okresowe, roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej); koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Po upływie terminu dłużnik może uchylić się od zaspokojenia, podnosząc zarzut przedawnienia. Niespłacony dług może zostać wpisany do rejestru dłużników (KRD, BIG) po spełnieniu ustawowych przesłanek, co utrudnia dłużnikowi zaciąganie nowych zobowiązań.
PrzykładFirma remontowa „Solidny Dom” wykonuje dla Jana Wiśniewskiego remont łazienki i kuchni. Po zakończeniu prac w październiku 2024 r. wystawia fakturę VAT na kwotę 38 000 zł z terminem płatności 14 dni, czyli do 28 października 2024 r. Jan odmawia zapłaty, twierdząc że wykonawstwo było wadliwe, jednak nie składa żadnej formalnej reklamacji ani nie korzysta z rękojmi. Wykonawca po upływie 30 dni od wymagalności faktury — a więc 28 listopada 2024 r. — wpisuje Jana do Biura Informacji Gospodarczej (BIG InfoMonitor), podając kwotę zadłużenia 38 000 zł. Wpis utrudnia Janowi uzyskanie kredytu hipotecznego, o który właśnie się stara. W lutym 2025 r. firma „Solidny Dom” wnosi pozew do Sądu Rejonowego (Wydział Cywilny — bo Jan jest konsumentem) o zapłatę 38 000 zł. Do pozwu dołącza fakturę, protokół odbioru robót podpisany przez Jana oraz korespondencję e-mailową, w której Jan kilkukrotnie proponował rozłożenie płatności na raty. Sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym; Jan nie wnosi sprzeciwu w terminie 14 dni — nakaz uprawomocnia się. Komornik wszczyna egzekucję z wynagrodzenia Jana i zajmuje do 50% jego pensji. Do zasądzonej kwoty 38 000 zł doliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 K.c.) — reżim wyższych odsetek w transakcjach handlowych nie ma tu zastosowania, bo Jan jest konsumentem, a nie przedsiębiorcą — oraz koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego.
Zobacz też: dłużnik · zobowiązanie
