Długi małżonków
Zakres odpowiedzialności za dług małżonka zależy od jego zgody i rodzaju zobowiązania. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego; bez takiej zgody egzekucja z majątku wspólnego jest ograniczona (m.in. do majątku osobistego dłużnika, jego wynagrodzenia i niektórych praw). art. 41 K.r.o.
Zasady odpowiedzialności małżonków za długi reguluje art. 41 K.r.o. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku wspólnego — np. ze wspólnego rachunku bankowego czy nieruchomości. Jeżeli zgody nie było, wierzyciel ograniczony jest do majątku osobistego dłużnika oraz do niektórych składników majątku wspólnego wymienionych w art. 41 § 2 K.r.o. (wynagrodzenie za pracę, dochody z innej działalności zarobkowej, korzyści z praw autorskich i pokrewnych). Za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z małżonków w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny (opłaty za media, żywność) oboje odpowiadają solidarnie (art. 30 K.r.o.), co oznacza, że wierzyciel może wybrać, od którego z nich dochodzi całości świadczenia. Ustrój wspólności majątkowej można wyłączyć lub ograniczyć intercyzą, co wpływa na zakres odpowiedzialności. Po ustaniu wspólności (rozwód, intercyza) każdy odpowiada co do zasady własnym majątkiem.
PrzykładKatarzyna i Marek pozostają w ustawowej wspólności majątkowej od 2018 r. W marcu 2025 r. Katarzyna — bez wiedzy i zgody męża — zawiera z prywatną firmą pożyczkową umowę pożyczki na kwotę 50 000 zł, podpisując ją osobiście. Pieniądze przeznacza na spłatę długów z prywatnej działalności, którą prowadziła przed ślubem. Gdy zaprzestaje spłat rat, pożyczkodawca kieruje sprawę do komornika. Komornik próbuje zająć wspólne konto bankowe małżonków i nieruchomość, na której oboje figurują jako współwłaściciele. Marek niezwłocznie składa skargę na czynności komornika, wskazując, że zobowiązanie zostało zaciągnięte bez jego zgody, a wierzyciel wiedział lub powinien wiedzieć, że Katarzyna pozostaje w związku małżeńskim. Sąd przyznaje rację Markowi: zgodnie z art. 41 § 2 K.r.o. egzekucja może objąć wyłącznie majątek osobisty Katarzyny oraz jej wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności zarobkowej. Zajęcie wspólnego mieszkania i wspólnego konta zostaje uchylone. Pożyczkodawca, chcąc odzyskać 50 000 zł, musi prowadzić egzekucję jedynie z pensji Katarzyny wypłacanej przez jej pracodawcę — co znacząco wydłuża i utrudnia odzyskanie długu. Sytuacja skłania małżonków do rozważenia zawarcia intercyzy wprowadzającej rozdzielność majątkową na przyszłość.
Zobacz też: majątek wspólny · intercyza
