Wykreślenie byłego małżonka z księgi wieczystej

Jak wykreślić byłego małżonka z księgi wieczystej?

Jeżeli dom po rozwodzie i podziale majątku stał się wyłącznie Twoją własnością, a w dziale II księgi wieczystej nadal widniejesz razem z byłym małżonkiem, trzeba złożyć do sądu wieczystoksięgowego wniosek o wpis prawa własności zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

W praktyce nie chodzi o samo techniczne „wykreślenie” byłego męża lub byłej żony, lecz o ujawnienie aktualnego właściciela nieruchomości. Sąd, po sprawdzeniu dokumentów, dokonuje wpisu w księdze wieczystej, a dotychczasowy współwłaściciel przestaje figurować jako właściciel.

Jeżeli dysponujesz prawomocnym orzeczeniem o podziale majątku, w którym nieruchomość została przyznana Tobie, co do zasady wystarczy zwykłe postępowanie wieczystoksięgowe. Osobny proces o uzgodnienie treści księgi wieczystej jest potrzebny dopiero wtedy, gdy dokumenty nie wykazują jednoznacznie Twojego prawa albo istnieje spór co do rzeczywistego stanu prawnego.

Niezgodność księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

Księga wieczysta powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny nieruchomości. Jeżeli po podziale majątku właścicielem domu jest tylko jedna osoba, a w księdze nadal wpisani są oboje byli małżonkowie, powstaje niezgodność między treścią księgi a rzeczywistym stanem prawnym.

Znaczenie ma tu ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z art. 5 tej ustawy, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi może chronić osobę, która przez czynność prawną nabyła własność lub inne prawo rzeczowe od osoby wpisanej w księdze jako uprawniona. Dlatego zwlekanie z aktualizacją wpisu może być ryzykowne, zwłaszcza gdy planowana jest sprzedaż, ustanowienie hipoteki albo inne rozporządzenie nieruchomością.

Wpis może zostać dokonany na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jeżeli niezgodność zostanie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami. W sprawie po rozwodzie takim dokumentem będzie najczęściej prawomocne postanowienie o podziale majątku wspólnego.

Gdzie złożyć wniosek KW-WPIS?

Wniosek składa się do sądu rejonowego, wydziału ksiąg wieczystych, który prowadzi księgę wieczystą danej nieruchomości. Należy użyć urzędowego formularza KW-WPIS. W formularzu trzeba wskazać numer księgi wieczystej, dane wnioskodawcy, uczestnika postępowania oraz treść żądanego wpisu.

W typowej sytuacji żądanie można opisać jako wpisanie Ciebie jako wyłącznego właściciela nieruchomości w dziale II księgi wieczystej na podstawie prawomocnego postanowienia o podziale majątku wspólnego. Byłego małżonka warto wskazać jako uczestnika postępowania, ponieważ wpis dotyczy jego dotychczas ujawnionego prawa.

Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?

Do wniosku należy dołączyć przede wszystkim dokument, z którego wynika przejście pełnego prawa własności na jednego z byłych małżonków. Może to być:

• odpis prawomocnego postanowienia sądu o podziale majątku wspólnego,
• odpis ugody sądowej, jeżeli podział majątku nastąpił w ugodzie zatwierdzonej przez sąd,
• akt notarialny, jeżeli podział lub przeniesienie udziału nastąpiło u notariusza,
• inne orzeczenie albo dokument, który wprost obejmuje daną nieruchomość i pozwala sądowi wieczystoksięgowemu ustalić aktualnego właściciela.

Dokument powinien być złożony w formie akceptowanej przez sąd wieczystoksięgowy, najczęściej jako odpis urzędowy albo wypis, a nie zwykła kserokopia. Jeżeli orzeczenie sądu nie zawiera stwierdzenia prawomocności, trzeba uzyskać odpis z klauzulą prawomocności albo stosowne zaświadczenie.

Od wniosku o wpis własności na podstawie podziału majątku wspólnego pobierana jest opłata sądowa. W praktyce przy takim wpisie co do zasady stosuje się opłatę stałą przewidzianą w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; przed złożeniem wniosku warto potwierdzić aktualną wysokość opłaty w sądzie lub na jego stronie informacyjnej.

Czy trzeba składać pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej?

Nie zawsze. Jeżeli masz prawomocne orzeczenie lub inny dokument jednoznacznie potwierdzający, że nieruchomość należy wyłącznie do Ciebie, wystarczający powinien być wniosek o wpis w zwykłym postępowaniu wieczystoksięgowym.

Pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oparty na art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wchodzi w grę przede wszystkim wtedy, gdy same dokumenty nie wystarczają do dokonania wpisu, istnieje spór z osobą ujawnioną w księdze albo trzeba najpierw ustalić, komu rzeczywiście przysługuje prawo do nieruchomości.

Czy wpis w księdze wieczystej rozwiązuje sprawę kredytu i hipoteki?

Nie. Zmiana właściciela w dziale II księgi wieczystej nie powoduje automatycznego wykreślenia hipoteki z działu IV ani nie zwalnia byłego małżonka z odpowiedzialności za kredyt hipoteczny wobec banku. Kwestia własności nieruchomości i kwestia długu kredytowego to dwie różne sprawy.

Jeżeli kredyt był zaciągnięty wspólnie, bank nadal może traktować oboje byłych małżonków jako dłużników, dopóki nie wyrazi zgody na zmianę umowy kredytowej albo nie dojdzie do innego skutecznego uregulowania długu. Orzeczenie o podziale majątku może rozliczać spłaty między byłymi małżonkami, ale samo w sobie nie musi zmieniać stosunku prawnego z bankiem.

Dlaczego nie warto zwlekać z aktualizacją wpisu?

Art. 35 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swojego prawa w księdze wieczystej. Jeżeli osoba trzecia poniesie szkodę wskutek nieujawnienia prawa własności albo opieszałości w jego ujawnieniu, właściciel może ponosić odpowiedzialność za taką szkodę.

Aktualny wpis ułatwia również sprzedaż nieruchomości, ustanowienie zabezpieczenia, postępowanie spadkowe po właścicielu oraz załatwianie spraw urzędowych. Notariusz, bank albo potencjalny nabywca będą sprawdzać księgę wieczystą, dlatego nieaktualny dział II może opóźnić albo zablokować planowaną czynność.

FAQ

Czy były małżonek musi podpisać wniosek do księgi wieczystej?

Co do zasady nie, jeżeli podstawą wpisu jest prawomocne orzeczenie sądu albo ugoda sądowa przyznająca nieruchomość Tobie. Byłego małżonka należy jednak wskazać jako uczestnika postępowania, ponieważ wpis dotyczy jego dotychczas ujawnionego prawa.

Czy sąd wieczystoksięgowy bada cały spór po rozwodzie?

Nie. Sąd wieczystoksięgowy bada przede wszystkim treść wniosku, treść księgi wieczystej i dołączone dokumenty. Jeżeli z dokumentów nie wynika jednoznacznie żądany wpis, sąd może oddalić wniosek, a wtedy konieczne może być inne postępowanie.

Czy można złożyć wniosek, zanim podział majątku będzie prawomocny?

Wpis prawa własności powinien opierać się na prawomocnym orzeczeniu albo innym skutecznym dokumencie. Jeżeli postanowienie o podziale majątku nie jest jeszcze prawomocne, sąd wieczystoksięgowy zwykle nie będzie miał wystarczającej podstawy do dokonania wpisu.

Czy wykreślenie byłego małżonka usuwa hipotekę?

Nie. Wykreślenie byłego małżonka jako współwłaściciela dotyczy działu II księgi wieczystej. Hipoteka ujawniona jest w dziale IV i wymaga odrębnej podstawy do wykreślenia, zwykle dokumentu od wierzyciela hipotecznego.

Co zrobić, gdy sąd oddali wniosek KW-WPIS?

Najpierw trzeba sprawdzić uzasadnienie albo przyczynę odmowy. Czasem wystarczy uzupełnić dokumenty, np. uzyskać odpis z prawomocnością. Jeżeli problem dotyczy sporu o prawo własności, może być potrzebne postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Podsumowanie

Po rozwodzie i prawomocnym podziale majątku właściciel powinien doprowadzić księgę wieczystą do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. W typowej sytuacji należy złożyć formularz KW-WPIS do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego, dołączyć prawomocne postanowienie o podziale majątku lub inny właściwy dokument i uiścić opłatę sądową.

Uporządkowanie wpisu jest ważne nie tylko formalnie. Chroni przed problemami przy sprzedaży, kredycie, rozliczeniach z byłym małżonkiem i kontaktach z osobami trzecimi, które opierają się na treści księgi wieczystej.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz.U. 1982 nr 19 poz. 147

2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.