Konsument
Osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Ma szczególną ochronę prawną. art. 22¹ K.c.
Konsument w rozumieniu art. 22¹ K.c. to wyłącznie osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Status konsumenta ocenia się przedmiotowo — decyduje charakter konkretnej transakcji, nie ogólna aktywność zawodowa kupującego. Konsument korzysta z szerokiego katalogu ochrony: prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem w terminie 14 dni bez podania przyczyny (ustawa o prawach konsumenta), ochrony przed klauzulami abuzywnymi (art. 385¹ K.c.) oraz reżimu odpowiedzialności za brak zgodności towaru z umową (przepisy ustawy o prawach konsumenta wdrażające dyrektywę towarową 2019/771, obowiązujące od 1 stycznia 2023 r. — sprzedawca odpowiada przez 2 lata, z domniemaniem istnienia niezgodności przez 2 lata od dostarczenia towaru). Od 2021 r. zbliżoną ochroną objęci są przedsiębiorcy z CEIDG zawierający umowy niemające zawodowego charakteru.
PrzykładKatarzyna Woźniak prowadzi kancelarię prawną jako jednoosobowa działalność gospodarcza. W sierpniu 2024 r. zamówiła przez internet ekspres do kawy marki CafePro za 2 400 zł — z przeznaczeniem do kuchni w swoim domu, nie do kancelarii. Podała w zamówieniu wyłącznie swój adres zamieszkania i nie wpisała numeru NIP. Po 5 miesiącach ekspres przestał podgrzewać wodę do wymaganej temperatury. Woźniak złożyła reklamację z powołaniem się na brak zgodności towaru z umową na podstawie przepisów ustawy o prawach konsumenta wdrażającej dyrektywę 2019/771. Sprzedawca odmówił uwzględnienia reklamacji, twierdząc, że skoro Woźniak jest przedsiębiorcą, nie przysługuje jej reżim konsumencki. Woźniak złożyła odwołanie, wskazując, że zakup nie miał żadnego związku z jej działalnością zawodową — decyduje charakter konkretnej transakcji, nie status ogólny kupującego. Sąd przyznał jej rację: Woźniak działała jako konsument. Sprzedawca był zobowiązany doprowadzić towar do zgodności z umową (naprawa lub wymiana) w rozsądnym terminie, a wobec bezskuteczności naprawy — obniżyć cenę albo przyjąć zwrot towaru i zwrócić 2 400 zł. Ponieważ serwisant stwierdził wadę fabryczną, sąd zastosował domniemanie z art. 43c ust. 1 ustawy o prawach konsumenta, że niezgodność istniała już w chwili dostarczenia towaru, i zasądził pełny zwrot ceny wraz z kosztami procesu.
Zobacz też: klauzula niedozwolona · rękojmia
