Nowa kosiarka ze starego rocznika – prawa konsumenta

Czy kilkuletnia kosiarka może być sprzedana jako nowa?

Co do zasady samo to, że kosiarka została wyprodukowana kilka lat wcześniej, nie oznacza jeszcze, że sprzedawca nie może sprzedać jej jako nowej. W praktyce „nowy” oznacza przede wszystkim towar nieużywany, pełnowartościowy, kompletny i zgodny z tym, co uzgodniono przy sprzedaży.

Inaczej należy ocenić sytuację, w której wcześniejsza data produkcji ma realne znaczenie dla właściwości sprzętu. Przy urządzeniach technicznych mogą mieć znaczenie m.in. elementy gumowe, przewody, uszczelnienia, akumulator, powłoki ochronne, płyny eksploatacyjne, sposób przechowywania oraz aktualność wersji modelowej. Jeżeli takie okoliczności obniżają wartość albo trwałość urządzenia, konsument powinien znać je przed zakupem.

Nie każda kosiarka z magazynu będzie więc wadliwa. Kluczowe jest to, czy sprzedawca przedstawił produkt w sposób rzetelny oraz czy konsument, wiedząc o roczniku, podjąłby taką samą decyzję zakupową i zapłaciłby tę samą cenę.

Jakie informacje sprzedawca musi przekazać konsumentowi?

Zgodnie z art. 8 ustawy o prawach konsumenta przedsiębiorca powinien najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową poinformować go w sposób jasny i zrozumiały m.in. o głównych cechach świadczenia, łącznej cenie, sposobie rozpatrywania reklamacji, odpowiedzialności za zgodność świadczenia z umową oraz treści usług posprzedażnych i gwarancji.

Dodatkowo art. 546¹ § 1 Kodeksu cywilnego nakłada na sprzedawcę obowiązek udzielenia konsumentowi przed zawarciem umowy jasnych, zrozumiałych i niewprowadzających w błąd informacji w języku polskim, wystarczających do prawidłowego i pełnego korzystania z rzeczy sprzedanej.

Jeżeli sprzedawca eksponował kosiarkę jako „nową”, ale nie wskazał, że pochodzi z dużo wcześniejszego rocznika, trzeba ocenić, czy ta informacja była dla przeciętnego konsumenta istotna. Pominięcie ważnej informacji może być także rozpatrywane jako praktyka wprowadzająca w błąd w rozumieniu art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

Niezgodność towaru z umową – kiedy można złożyć reklamację?

W sprzedaży konsumenckiej podstawowe znaczenie mają obecnie przepisy rozdziału 5a ustawy o prawach konsumenta, czyli art. 43a–43g. Towar powinien być zgodny z umową, opisem, celem, do którego jest potrzebny, oraz posiadać cechy typowe dla rzeczy tego rodzaju.

Zgodnie z art. 43b ustawy o prawach konsumenta towar jest zgodny z umową m.in. wtedy, gdy odpowiada opisowi, rodzajowi, ilości, jakości, kompletności, funkcjonalności i innym cechom uzgodnionym przez strony. Jeżeli towar został przedstawiony jako pełnowartościowy, aktualny model, a w rzeczywistości pochodzi z długiego magazynowania, może to mieć znaczenie dla oceny zgodności z umową.

W pierwszej kolejności konsument może żądać doprowadzenia towaru do zgodności z umową, co przy tego typu sprawie zwykle oznacza wymianę na egzemplarz odpowiadający uzgodnionym cechom. Obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy na podstawie art. 43e ustawy o prawach konsumenta wchodzi w grę w określonych przypadkach, np. gdy sprzedawca odmawia wymiany, nie usuwa problemu w rozsądnym czasie, niezgodność nadal występuje albo z okoliczności wynika, że doprowadzenie towaru do zgodności nie nastąpi bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.

Odstąpienie od umowy jest najdalej idącym żądaniem. W sporze ze sprzedawcą trzeba wykazać, że niezgodność jest istotna. Sam fakt wcześniejszej daty produkcji może nie wystarczyć, jeżeli kosiarka jest nieużywana, sprawna i ma wszystkie deklarowane parametry. Argumentacja będzie silniejsza, gdy da się wykazać, że długie magazynowanie obniża wartość rynkową lub wpływa na podzespoły.

Czy można po prostu oddać kosiarkę i żądać zwrotu pieniędzy?

Jeżeli kosiarka została kupiona w sklepie stacjonarnym, konsument nie ma ustawowego prawa do zwrotu pełnowartościowego towaru bez podawania przyczyny. Taki zwrot zależy od dobrej woli sprzedawcy albo regulaminu sklepu.

Inaczej jest przy zakupie na odległość albo poza lokalem przedsiębiorstwa, gdzie co do zasady konsument może odstąpić od umowy w terminie 14 dni, o ile nie zachodzi ustawowy wyjątek. W opisanym przypadku z pytania wynika jednak, że problem dotyczy przede wszystkim jakości informacji przekazanych przed zakupem i ewentualnej niezgodności towaru z umową.

Jeżeli konsument chce odzyskać całą cenę, powinien w reklamacji wyjaśnić, dlaczego zatajenie daty produkcji było istotne i dlaczego nie zgodziłby się na zakup, gdyby znał tę informację. Alternatywnym, często bardziej realnym żądaniem może być obniżenie ceny odpowiadające różnicy między wartością kosiarki z aktualnego rocznika a wartością egzemplarza długo magazynowanego.

Podpisanie warunków gwarancji przed zakupem

Gwarancja jest dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta. Wynika to z konstrukcji art. 577 Kodeksu cywilnego. Gwarantem może być producent, importer, dystrybutor albo sprzedawca, zależnie od treści dokumentu gwarancyjnego.

Poproszenie klienta o potwierdzenie zapoznania się z warunkami gwarancji nie jest samo w sobie zakazane. Taka praktyka jest dopuszczalna, jeżeli służy wyłącznie potwierdzeniu odbioru dokumentów lub zapoznania się z warunkami obsługi gwarancyjnej.

Nie byłoby natomiast prawidłowe, gdyby podpis pod gwarancją miał pozbawiać konsumenta ustawowych uprawnień wobec sprzedawcy. Gwarancja i odpowiedzialność sprzedawcy za zgodność towaru z umową funkcjonują niezależnie. Konsument może korzystać z gwarancji, ale nie musi rezygnować z reklamacji składanej do sprzedawcy.

Jak przygotować reklamację do sprzedawcy?

Reklamację najlepiej złożyć pisemnie albo mailowo, tak aby mieć dowód jej doręczenia. W piśmie warto wskazać datę zakupu, cenę, model kosiarki, datę produkcji ujawnioną po zakupie oraz okoliczność, że sprzedawca nie poinformował o wcześniejszym roczniku przed zawarciem umowy.

W reklamacji można żądać wymiany towaru na egzemplarz odpowiadający uzgodnionym cechom, obniżenia ceny albo – jeżeli konsument uważa niezgodność za istotną – odstąpienia od umowy. Warto jednak pamiętać, że przy odstąpieniu od umowy sprzedawca może kwestionować istotność niezgodności, dlatego dobrze jest dołączyć argumenty techniczne lub rynkowe.

Pomocne mogą być: zdjęcie tabliczki znamionowej, karta gwarancyjna, paragon lub faktura, korespondencja ze sprzedawcą, oferta lub opis produktu, a także informacja od serwisu albo rzeczoznawcy, jeżeli potwierdza wpływ długiego magazynowania na konkretny model.

Co zrobić, gdy sprzedawca odmówi?

Jeżeli sprzedawca odrzuci reklamację, konsument może ponowić stanowisko, poprosić o uzasadnienie odmowy i przedstawić dodatkowe dowody. Warto też rozważyć pomoc miejskiego albo powiatowego rzecznika konsumentów. Rzecznik może pomóc w analizie sprawy, sporządzeniu pisma albo podjęciu interwencji u przedsiębiorcy.

W sprawach dotyczących wprowadzających w błąd praktyk rynkowych można również rozważyć zawiadomienie właściwych instytucji zajmujących się ochroną konsumentów. Jeżeli spór dotyczy zwrotu ceny lub obniżenia ceny, ostatecznie może być konieczne dochodzenie roszczeń na drodze cywilnej.

FAQ

Czy sprzedawca musiał powiedzieć, z którego roku jest kosiarka?

Jeżeli rocznik był istotną cechą wpływającą na wartość, trwałość lub decyzję o zakupie, sprzedawca powinien przekazać tę informację w sposób jasny i niewprowadzający w błąd. Jeżeli data produkcji nie ma znaczenia dla właściwości sprzętu, sprawa jest mniej oczywista.

Czy kosiarka z wcześniejszego rocznika nadal jest nowa?

Może być nowa, jeżeli nie była używana, jest kompletna, sprawna i zgodna z umową. Sam wiek magazynowy nie przesądza o tym, że towar jest używany albo wadliwy.

Czy mogę żądać zwrotu pieniędzy od razu?

Nie zawsze. Przy zakupie w sklepie stacjonarnym nie ma automatycznego prawa zwrotu pełnowartościowego towaru. Zwrot ceny może być zasadny, jeżeli występuje istotna niezgodność towaru z umową albo spełnione są ustawowe warunki odstąpienia od umowy.

Czy lepiej żądać odstąpienia od umowy czy obniżenia ceny?

To zależy od dowodów. Jeżeli sprzęt działa prawidłowo, łatwiejsze do uzasadnienia może być obniżenie ceny. Odstąpienie od umowy wymaga mocniejszych argumentów, zwłaszcza wykazania istotnego charakteru niezgodności.

Czy podpisanie gwarancji zamyka drogę do reklamacji?

Nie. Gwarancja jest dodatkowym, dobrowolnym uprawnieniem. Nie wyłącza ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową.

Podsumowanie

Sprzedaż kosiarki wyprodukowanej kilka lat wcześniej jako nowej nie jest sama w sobie zakazana. Sprzedawca musi jednak rzetelnie informować o istotnych cechach towaru, zwłaszcza gdy rocznik i okres magazynowania mogą wpływać na wartość albo trwałość urządzenia.

Jeżeli konsument nie został poinformowany o dacie produkcji, powinien złożyć reklamację i jasno wskazać, dlaczego ta informacja była dla niego istotna. W zależności od okoliczności może żądać wymiany, obniżenia ceny albo – przy istotnej niezgodności – odstąpienia od umowy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta - Dz.U. 2014 poz. 827

2. Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, Dz.U. 2007 nr 171 poz. 1206

3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.