Rękojmia
Ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za wady rzeczy sprzedanej. W obrocie konsumenckim od 1 stycznia 2023 r. podstawowym reżimem reklamacyjnym jest odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową. art. 556 K.c.
Rękojmia to ustawowa, obiektywna odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne (rzecz nie ma właściwości, o których zapewniano, lub jest niekompletna) i prawne (sprzedawca nie miał prawa rozporządzać rzeczą). Uprawnienia z rękojmi są niezależne od winy sprzedawcy i odrębne od gwarancji producenta. Sprzedawca odpowiada za wady przez 2 lata od wydania rzeczy (5 lat dla nieruchomości). W obrocie konsumenckim od 1 stycznia 2023 r. roszczenia konsumenta wobec przedsiębiorcy reguluje ustawa o prawach konsumenta w zakresie braku zgodności towaru z umową — konsument może żądać: naprawy, wymiany, obniżenia ceny, a przy istotnym braku zgodności — odstąpić od umowy. Przez 2 lata od dostarczenia towaru domniemywa się, że niezgodność istniała w chwili dostarczenia. Strony w obrocie profesjonalnym mogą rękojmię rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć umownie (w stosunkach z konsumentem ograniczenie odpowiedzialności jest niedopuszczalne).
PrzykładW marcu 2024 r. pani Zofia kupuje przez internet telewizor OLED za 5 400 zł od sklepu elektronicznego „TechShop” Sp. z o.o. Po 14 miesiącach, czyli w maju 2025 r., ekran gaśnie bez wyraźnej przyczyny zewnętrznej. Serwis niezależny stwierdza fabrycznie wadliwą matrycę. Pani Zofia zgłasza reklamację, powołując się na brak zgodności towaru z umową — zgodnie z przepisami ustawy o prawach konsumenta w brzmieniu od 1 stycznia 2023 r. Ponieważ wada ujawniła się przed upływem 2 lat od dostarczenia towaru, domniemywa się, że niezgodność istniała już w chwili wydania. TechShop ma 14 dni na ustosunkowanie się do reklamacji — milczenie oznaczałoby uznanie roszczenia. Sklep odpowiada, że proponuje odpłatną naprawę. Pani Zofia odrzuca tę propozycję jako sprzeczną z prawem: konsumentowi przysługuje bezpłatna naprawa lub wymiana. Ponawia żądanie wymiany telewizora na nowy egzemplarz tego samego modelu. TechShop odmawia, twierdząc, że model jest wycofany ze sprzedaży. W tej sytuacji pani Zofia korzysta z prawa do odstąpienia od umowy ze zwrotem pełnej ceny 5 400 zł, gdyż niezgodność jest istotna (całkowite uniemożliwienie korzystania z towaru). Sklep jest zobowiązany zwrócić pieniądze w terminie 14 dni. Wszelkie umowne ograniczenie tej odpowiedzialności wobec konsumenta byłoby niedopuszczalne i niewiążące.
