• Data: 2026-03-11 • Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Zmarł mój tata, pozostawił testament, w którym jedynymi spadkobiercami jestem ja, siostra i brat, każdy dziedziczy po 1/3 całego inwentarza wraz z jego dobrodziejstwem – takie jest orzeczenie sądu w sprawie spadku. Ojciec miał drugą żonę, której należy się zachowek. Posiadał nieruchomość zakupioną przed ślubem, czyli majątek osobisty. W trakcie trwania małżeństwa kupili razem mieszkanie, a potem je sprzedali. Pieniądze po sprzedaży zostały wpłacone przez kupującego po pół dla każdego z nich na konto jego żony oraz mojego taty. Gdy byłem w banku wypłacić pieniądze, powiedziano mi, że musi być jego żona i wypełnić oświadczenie o małżeńskich stosunkach majątkowych. Ona wypełniła i zaznaczyła pozycję „ustawowa wspólność majątkowa” oraz że środki zgromadzone wchodzą w skład wspólności majątkowej. Czy środki ze sprzedaży mieszkania, czyli połowa całej kwoty, będzie dzielona jako wspólność majątkowa, czyli dla niej 1/2, rozumując przy tym, że ona już dostała połowę należytej kwoty ze sprzedaży mieszkania?

W myśl art. 92bb ust. 1 ustawy Prawo bankowe banki są zobowiązane prowadzić centralną informację o rachunkach bankowych. Są w niej zgromadzone informacje na temat wszelkich rachunków bankowych prowadzonych w bankach oraz spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowej, niezależnie od osoby, na rzecz której dany rachunek jest prowadzony. Centralna informacja jest znacznym ułatwieniem dla osób poszukujących informacji o rachunkach bankowych należących do ich spadkodawców.
W celu uzyskania danych z centralnej informacji niezbędne jest złożenie odpowiedniego pisemnego wniosku. Można go wnieść w każdej placówce bankowej lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej działającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy spadkodawca zawarł z danym podmiotem rynku finansowego umowę rachunku.
Wniosek może z kolei złożyć wyłącznie osoba, która uzyskała tytuł prawny do spadku po posiadaczu rachunku. Zatem Państwo jako spadkobiercy byliście uprawnieniu do skierowania zapytania do banku o stan rachunku i wypłacenie środków.
Jeżeli Państwo, a nie żona spadkodawcy byliście jedynymi spadkobiercami testamentowymi, to Wy i tylko i wyłącznie wy winniście dziedziczyć te pieniądze z rachunku bankowego. I nie dlatego, że pół środków ze sprzedaży otrzymał spadkodawca, a pół jego żona, ale dlatego, że jesteście jedynymi spadkobiercami. Chyba że w testamencie nie byliście powołani do całego majątku, tylko do jego poszczególnych jego składników. To należy dokładnie prześledzić.
Zgodnie z art. 941 ustawy Kodeks cywilny „rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament”. Dlatego tak jak napisałam powyżej, jeżeli byliście jedynymi spadkobiercami testamentowymi powołanymi do całości spadku, pieniądze z rachunku ojca należą się tylko Wam w całości.
W takiej sytuacji należy wezwać żonę zmarłego do zwrotu pobranych z rachunku środków, jako podstawę należy przedstawić przywołane powyżej przepisy na podstawie niniejszej opinii.
Przykład Anny i jej zmarłego ojca
Anna po śmierci ojca chciała sprawdzić, czy pozostawił po sobie jakieś rachunki bankowe, o których nie wiedziała. Choć nie znała wszystkich banków, w których ojciec mógł mieć konta, złożyła wniosek o dane z centralnej informacji w najbliższym oddziale banku. Dzięki temu dowiedziała się o istnieniu nieznanego wcześniej rachunku oszczędnościowego i mogła ubiegać się o środki jako spadkobierczyni.
Przykład Marcina i spadku po dziadku
Marcin dowiedział się, że jego dziadek, który wskazał go w testamencie jako jedynego spadkobiercę, miał konta w kilku różnych bankach. Aby uniknąć konieczności kontaktowania się z każdym z osobna, Marcin złożył wniosek o centralną informację o rachunkach bankowych. W ten sposób uzyskał kompleksową listę kont dziadka i mógł rozpocząć procedurę przejęcia środków.
Przykład Katarzyny i spadku po mężu
Po śmierci męża Katarzyna była przekonana, że środki z konta wspólnego należą się jej w całości. Jednak w testamencie mąż wskazał swoich dorosłych dzieci z poprzedniego małżeństwa jako jedynych spadkobierców. Dzieci, działając zgodnie z prawem, złożyły wniosek o centralną informację i po ustaleniu stanu konta wezwali Katarzynę do zwrotu wypłaconych środków, powołując się na przepisy i swoje prawa wynikające z testamentu.
Aby uzyskać informacje o rachunkach bankowych zmarłego, spadkobierca musi złożyć pisemny wniosek o dane z centralnej informacji. To narzędzie pozwala sprawdzić, czy spadkodawca posiadał konta w bankach lub SKOK-ach, co ułatwia przejęcie należnych środków po potwierdzeniu praw do spadku.
Planujesz przekazanie darowizny wnukowi lub wnuczce albo już ją otrzymałeś i nie wiesz, jakie formalności dopełnić? Skontaktuj się z nami — doradzimy, jakie dokumenty przygotować, jak wypełnić formularz SD-Z2 oraz jak zabezpieczyć dowody przekazania darowizny, by nie było wątpliwości przy kontroli.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika