Najem okazjonalny
Forma najmu mieszkania, przy której najemca składa notarialne oświadczenie o poddaniu się egzekucji co do opróżnienia lokalu. Sama umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (formę aktu notarialnego ma tylko oświadczenie najemcy); rozwiązanie to ułatwia i przyspiesza eksmisję. art. 19a ustawy o ochronie praw lokatorów
Najem okazjonalny lokalu mieszkalnego reguluje art. 19a—19e ustawy o ochronie praw lokatorów. Stroną wynajmującą może być wyłącznie osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej w zakresie wynajmu. Umowa zawierana jest na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat, w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Do jej zawarcia wymagane są: oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym poddaje się egzekucji co do obowiązku opróżnienia lokalu (art. 777 § 1 pkt 4 K.p.c.), wskazanie przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać, oraz oświadczenie właściciela lub osoby dysponującej tym lokalem o przyjęciu najemcy na wypadek eksmisji. Wynajmujący zgłasza zawarcie umowy naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu — bez tego zgłoszenia nie stosuje się przepisów o najmie okazjonalnym, w tym uproszczonej procedury eksmisyjnej. Po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy i bezskutecznym wezwaniu najemcy do opróżnienia lokalu właściciel kieruje do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu — postępowanie trwa tygodnie zamiast lat charakterystycznych dla zwykłego procesu o eksmisję.
PrzykładMaria Lewandowska, emerytka posiadająca wolną kawalerkę, postanowiła ją wynająć na zasadach najmu okazjonalnego, by mieć pewność szybkiego odzyskania lokalu w razie problemów. Zawarła z Bartoszem Nowakiem umowę pisemną na 2 lata z czynszem 1 800 zł miesięcznie. Bartosz podpisał u notariusza oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji co do obowiązku opróżnienia lokalu (akt notarialny na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 K.p.c.), wskazał mieszkanie rodziców jako inny lokal do zamieszkania, a jego rodzice złożyli pisemne oświadczenie o przyjęciu syna. Notariusz pobrał opłatę 200 zł. Maria zgłosiła zawarcie umowy do naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 12 dni od daty rozpoczęcia najmu, dochowując ustawowego 14-dniowego terminu — bez tego zgłoszenia uproszczone przepisy o najmie okazjonalnym nie miałyby zastosowania. Po 8 miesiącach Bartosz zaprzestał płatności i ignorował wezwania. Maria wezwała go pisemnie do opuszczenia lokalu w terminie 30 dni; wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Złożyła do sądu rejonowego wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu. Sąd zbadał wniosek i wydał postanowienie w ciągu 3 tygodni — bez rozprawy i bez potrzeby wytaczania powództwa o eksmisję. Z tytułem wykonawczym w ręku Maria złożyła wniosek do komornika, który przeprowadził eksmisję Bartosza do wskazanego innego lokalu u rodziców. Cała procedura od wezwania do opróżnienia lokalu zajęła niespełna 2 miesiące, podczas gdy w trybie zwykłego najmu mogłoby to trwać nawet 3—4 lata.
