Umowa najmu okazjonalnego
Najem lokalu mieszkalnego zawierany na czas oznaczony, w którym najemca składa notarialne oświadczenie o poddaniu się egzekucji i wskazuje inny lokal, w którym będzie mógł zamieszkać w razie wykonania obowiązku opróżnienia lokalu. art. 19a ustawy o ochronie lokatorów
Najem okazjonalny lokalu mieszkalnego (art. 19a ustawy o ochronie praw lokatorów) może zawrzeć wyłącznie właściciel będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Umowa jest zawierana na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat. Do jej zawarcia wymagane są trzy dodatkowe dokumenty: (1) notarialne oświadczenie najemcy o dobrowolnym poddaniu się egzekucji co do obowiązku opróżnienia lokalu, (2) oświadczenie najemcy o wskazaniu innego lokalu, do którego się wyprowadzi, (3) oświadczenie właściciela tamtego lokalu o zgodzie na zamieszkanie. Właściciel ma obowiązek zgłosić zawarcie umowy do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu; brak zgłoszenia skutkuje utratą przywilejów egzekucyjnych. Po ustaniu najmu i bezskutecznym wezwaniu do opróżnienia lokalu właściciel może złożyć do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, co umożliwia szybką egzekucję bez prowadzenia procesu o eksmisję.
PrzykładPan Wiśniewski, emeryt, jest właścicielem mieszkania we Wrocławiu i chce je wynająć, mając w pamięci wcześniejszą trudną eksmisję. 1 marca 2026 r. zawiera z najemcą umowę najmu okazjonalnego na 2 lata za 2 200 zł miesięcznie. Najemca składa u notariusza oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w zakresie obowiązku opróżnienia i wydania lokalu (koszt ok. 200–300 zł), wskazuje mieszkanie swoich rodziców w Poznaniu jako inny lokal, w którym będzie mógł zamieszkać w razie egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu, i dołącza ich pisemną zgodę na zamieszkanie. Pan Wiśniewski zgłasza umowę do naczelnika urzędu skarbowego 10 marca 2026 r. — w ustawowym terminie 14 dni. Najemca reguluje czynsz przez rok, po czym od marca 2027 r. przestaje płacić i ignoruje wezwania do zapłaty. Pan Wiśniewski wypowiada umowę z zachowaniem miesięcznego terminu, wyznacza najemcy 7-dniowy termin do dobrowolnego opróżnienia lokalu, a po jego bezskutecznym upływie składa do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu. Sąd nadaje klauzulę w ciągu kilku tygodni bez prowadzenia pełnego postępowania eksmisyjnego. Komornik wyznacza termin eksmisji; najemca wyprowadza się do lokalu rodziców wskazanego w oświadczeniu. Cała procedura trwa 3 miesiące zamiast kilku lat typowych dla standardowej eksmisji.
