Sądowe ustalenie ojcostwa
Postępowanie sądowe, w którym ustalany jest biologiczny ojciec dziecka. Najczęściej z badań DNA. Wpływa na alimenty, władzę rodzicielską, dziedziczenie. art. 84 K.r.o.
Sądowe ustalenie ojcostwa uruchamia się, gdy nie działa domniemanie ojcostwa (mąż matki) i nie nastąpiło dobrowolne uznanie dziecka przed kierownikiem USC lub sądem. Legitymację czynną mają: dziecko, matka oraz mężczyzna, który twierdzi, że jest ojcem. Matka i domniemany ojciec mogą wytoczyć powództwo tylko do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności; uprawnienie dziecka nie jest ograniczone takim terminem. Roszczenie o ustalenie ojcostwa nie ulega przedawnieniu. Kluczowym dowodem są badania DNA, których wiarygodność sięga praktycznie 100%. Ustalenie ojcostwa pociąga za sobą szereg skutków: dziecko nabywa prawo do alimentów od ojca oraz do dziedziczenia po nim, a sąd orzeka z urzędu w przedmiocie władzy rodzicielskiej. Powództwo wytacza się przed sąd rejonowy (wydział rodzinny) właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego lub powoda.
PrzykładAnna K. urodziła córkę Zofię w czerwcu 2022 r. Między matką a Tomaszem W. nie doszło do zawarcia małżeństwa ani do dobrowolnego uznania dziecka, dlatego w październiku 2023 r. Anna K. wniosła w imieniu małoletniej Zofii pozew o sądowe ustalenie ojcostwa do Sądu Rejonowego w Gdańsku, Wydziału Rodzinnego i Nieletnich. Tomasz W. zaprzeczył ojcostwu, wskazując na inne relacje matki w czasie poczęcia. Sąd dopuścił dowód z badań DNA, na które pobranie próbek nastąpiło we wrześniu 2024 r. Wynik badania laboratoryjnego wykluczył możliwość wyłączenia ojcostwa z prawdopodobieństwem 99,9998% — identyfikacja genetyczna była jednoznaczna. W wyroku wydanym w grudniu 2024 r. sąd ustalił, że Tomasz W. jest ojcem Zofii K. Jednocześnie, z urzędu, sąd orzekł, że władza rodzicielska nad dzieckiem przysługuje obojgu rodzicom, oraz zasądził od Tomasza W. na rzecz małoletniej Zofii alimenty w kwocie 1 200 zł miesięcznie, płatne z góry do 10. dnia każdego miesiąca. Tomasz W. nabył ponadto wobec córki obowiązek dziedziczenia i prawo do renty rodzinnej w razie śmierci. Matka uzyskała tytuł wykonawczy i złożyła go do komornika sądowego celem wszczęcia egzekucji alimentów.
