Kary finansowe UOKiK za klauzule niedozwolone – jak wysokie mogą być i od czego zależą?

Nieświadomość wynikająca z braku wiedzy lub po prostu błędu nie ma jednak niestety znaczenia dla Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów. UOKiK może nałożyć karę dla firmy stosujące zapisy niedozwolone bez względu na ich intencje, co więcej sankcje mogą dotknąć także indywidualnie kierownictwo odpowiedzialne za wykroczenie. Czego się spodziewać w wypadku naruszenia przepisów? Jakie kary nakłada UOKiK za stosowanie klauzul abuzywnych? Podpowiada Kancelaria Adwokacka Pałucki & Szkutnik

Co to są klauzule abuzywne i czego dotyczą?

Klauzule abuzywne, znane również jako niedozwolone postanowienia umowne, to zapisy w umowach z konsumentami, na których treść klient nie miał wpływu, ponieważ nie zostały z nim indywidualne uzgodnione. Prawo uznaje je za nieważne, jeśli narzucają konsumentowi nieuczciwe warunki, rażąco uderzają w jego interesy lub są po prostu sprzeczne z dobrymi obyczajami.

Istotna kwestią jest, że nie dotyczy to postanowień, jakie określają główne świadczenia stron, o ile są sformułowane w sposób jednoznaczny – mowa tutaj o cenie czy wynagrodzeniu.

Jakie przepisy odpowiadają za stosowanie klauzul niedozwolonych?

Przepisy, które regulują stosowanie klauzul abuzywnych, są zawarte w Kodeksie cywilnym. Art. 3851 §1 zawiera trzy warunki, aby zapis uznano za abuzywny:

• brak indywidualnego uzgodnienia;

• sprzeczność z dobrymi obyczajami;

• rażące naruszenie interesów.

Art. 3852 wskazuje, że oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. Natomiast 3853 zawiera katalog 23 przykładów zapisów, które w razie wątpliwości uważa się za niedozwolone postanowienia umowne. Katalog ten jest jedynie przykładowy- oznacza to, że także inne zapisy, spełniające ww. ogólne przesłanki, mogą zostać uznane za abuzywne. 

Co istotne Kodeks cywilne nie przewiduje kar finansowych, tylko sankcje nieważności umowy – czyli w wypadku zastosowania klauzuli abuzywnej umowa zostanie uznana za nieważną. 

Jaka jest kara dla firmy od UOKiK za stosowanie klauzul abuzywnych?

Kary finansowe za stosowanie klauzul abuzywnych wyznacza ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Kary dotyczące firmy można podzielić na te finansowe oraz niefinansowe – obydwie nakładane są przez Prezesa UOKiK. 

Finansowe kary to:

• za stosowanie klauzul abuzywnych 10% obrotu firmy, osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary (art. 106 pkt 4);

• 5 % średniego dziennego obrotu przedsiębiorcy osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary za każdy dzień opóźnienia usunięcia nielegalnych zapisów (art. 107).

Ponadto UOKiK może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji (art. 26 ust. 2). 

Jaka jest kara indywidualna dla osoby zarządzającej za stosowanie klauzul abuzywnych?

W celu zwiększenia odpowiedzialności osób zarządzających, np. menadżerów, UOKiK przewiduje również opcję kary w wysokości do 2 mln zł. Dzieje się tak, jeżeli osoba ta, w ramach sprawowania swojej funkcji w czasie trwania stwierdzonego naruszenia, umyślnie dopuściła przez swoje działanie lub zaniechanie do naruszenia przez przedsiębiorcę zakazów:

• stosowania klauzul umownych (zdefiniowanych w art. art. 3851 Kodeksu cywilnego);

• stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).

Pamiętaj, że dla organów nadzorczych brak wiedzy nie będzie żadną okolicznością łagodzącą, zatem prowadząc biznes B2C powinieneś zachować nie tylko czujność, ale przede wszystkim przeprowadzać regularny audyt stosowanych dokumentów i śledzić decyzje Prezesa UOKiK. Z pewnością najbezpieczniejszym rozwiązaniem będzie korzystanie z pomocy wykwalifikowanej ku temu kancelarii prawnej.

Źródło: https://paluckiszkutnik.pl/klauzule-abuzywne/