Odpowiedzialność alimentacyjna a domniemanie ojcostwa

Podstawa prawna sytuacji rodzinnej

Podstawę prawną niniejszej analizy stanowią przepisy Kodeksu cywilnego oraz przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z art. 62 § 1 k.r.o. jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki. Domniemania tego nie stosuje się jedynie w przypadku, gdy dziecko urodziło się po upływie trzystu dni od orzeczenia separacji.

Domniemanie to ma charakter prawny i obowiązuje do momentu jego skutecznego obalenia. Może ono zostać uchylone wyłącznie w drodze powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.

Zaprzeczenie ojcostwa przez męża matki

Mąż matki dziecka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a jeżeli matka nie żyje, przeciwko samemu dziecku. Zaprzeczenie ojcostwa polega na wykazaniu, że mąż matki nie jest biologicznym ojcem dziecka. Należy przy tym zaznaczyć, że zaprzeczenie ojcostwa nie jest dopuszczalne, jeżeli dziecko urodziło się w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji, na którą mąż matki wyraził zgodę.

Uprawnienia matki dziecka

Matka dziecka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa swojego męża w terminie jednego roku od dnia, w którym dowiedziała się, że dziecko od niego nie pochodzi. Termin ten nie może jednak upłynąć później niż w dniu osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Po przekroczeniu tego terminu matka traci prawo do wystąpienia z takim powództwem.

Uprawnienia dziecka po osiągnięciu pełnoletności

Dziecko po osiągnięciu pełnoletności może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu jednego roku od dnia, w którym dowiedziało się, że nie pochodzi od męża swojej matki. Jeżeli informację tę uzyskało jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności, termin do wytoczenia powództwa biegnie od dnia uzyskania pełnoletności. Powództwo takie wytacza się przeciwko mężowi matki i matce, a jeżeli jedno z nich nie żyje, zgodnie z zasadami określonymi w k.r.o.

Skutki dla osoby wskazywanej jako biologiczny ojciec

W aktualnym stanie prawnym, dopóki nie dojdzie do skutecznego zaprzeczenia ojcostwa męża matki, nie jest możliwe ustalenie ojcostwa innego mężczyzny ani dochodzenie wobec niego alimentów. Oznacza to, że bez wcześniejszego obalenia domniemania ojcostwa nie istnieje podstawa prawna do kierowania roszczeń alimentacyjnych wobec osoby trzeciej.