Rękojmia za meble na wymiar po 2,5 roku

Czy klient może żądać wymiany półek po 2,5 roku?

W opisanej sytuacji sprzedawca nie powinien automatycznie przyjmować reklamacji tylko dlatego, że klient powołał się na rękojmię. Jeżeli meble zostały wydane i zamontowane w 2022 r., a wada w postaci uginających się półek została stwierdzona dopiero po około 2,5 roku, roszczenie z rękojmi co do zasady jest spóźnione.

Podstawowe znaczenie ma jednak data stwierdzenia wady, a nie wyłącznie data doręczenia wezwania. Jeżeli klient jest w stanie wykazać, że półki uginały się i miał pewność co do wady jeszcze przed upływem 2 lat od wydania mebli, może twierdzić, że termin z rękojmi został zachowany. Jeżeli natomiast wada ujawniła się dopiero po tym okresie, sprzedawca ma mocny argument do odmowy.

Zgodnie z art. 568 § 1 Kodeksu cywilnego sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem 2 lat, a w przypadku wad nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia wydania rzeczy kupującemu. Meble kuchenne na wymiar są co do zasady rzeczą ruchomą, więc stosuje się termin 2-letni, chyba że z konkretnej umowy i stanu faktycznego wynika szczególny charakter odpowiedzialności.

Co oznacza stwierdzenie wady?

Stwierdzenie wady nie oznacza samego przypuszczenia, że z meblami może być coś nie tak. Chodzi o moment, w którym wada ujawniła się w taki sposób, że kupujący uzyskał realną wiedzę o jej istnieniu. W przypadku półek będzie to zwykle chwila, gdy klient zauważył widoczne ugięcie, trwałe odkształcenie, pękanie mocowań albo inną konkretną nieprawidłowość.

W doktrynie wskazuje się, że terminy z art. 568 § 1 Kodeksu cywilnego są terminami na stwierdzenie wady, a nie prostymi terminami na wysłanie reklamacji. Jeżeli wada została stwierdzona w czasie trwania odpowiedzialności sprzedawcy, kupujący może następnie realizować swoje uprawnienia w dalszych terminach przewidzianych w art. 568 § 2 i § 3 Kodeksu cywilnego.

W orzecznictwie podkreślano, że samo podejrzenie istnienia wady nie wystarcza. Potrzebna jest dostateczna wiedza o tym, że wada rzeczywiście występuje. Takie podejście wynika m.in. z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2004 r., sygn. akt I CK 91/04, oraz jest zgodne z poglądem wyrażanym w piśmiennictwie prawniczym.

Jak sprzedawca powinien odpowiedzieć na reklamację?

Sprzedawca powinien przede wszystkim ustalić i udokumentować datę wydania mebli oraz zażądać od klienta doprecyzowania, kiedy wada została po raz pierwszy zauważona. Warto poprosić o zdjęcia, opis obciążenia półek, wskazanie przechowywanych przedmiotów oraz informację, czy wada występowała wcześniej.

Jeżeli z okoliczności wynika, że wada została stwierdzona dopiero po 2 latach od wydania mebli, odpowiedź może opierać się na upływie terminu odpowiedzialności z rękojmi. Dobrze jest jednak unikać lakonicznego pisma typu „termin minął”. Bezpieczniej wskazać podstawę prawną, datę wydania mebli, datę zgłoszenia oraz wyjaśnić, że klient nie wykazał stwierdzenia wady w ustawowym terminie.

Jeżeli klient jest konsumentem, trzeba dodatkowo pamiętać, że w sprawach dotyczących umów zawartych przed zmianami obowiązującymi od 2023 r. zastosowanie mogą mieć przepisy Kodeksu cywilnego w brzmieniu właściwym dla daty zawarcia umowy. Przy sprzedaży konsumenckiej szczególnie ważna jest rzetelna i terminowa odpowiedź na żądanie, zwłaszcza gdy klient domaga się wymiany rzeczy, usunięcia wady albo obniżenia ceny.

Kiedy mimo upływu czasu reklamacja może być ryzykowna dla sprzedawcy?

Upływ 2 lat nie zawsze kończy analizę. Szczególną sytuacją jest podstępne zatajenie wady przez sprzedawcę. Jeżeli klient wykazałby, że sprzedawca znał wadę konstrukcyjną, wadliwe mocowania albo zbyt słaby materiał i celowo to ukrył, powołanie się wyłącznie na upływ terminu mogłoby być nieskuteczne.

Ryzyko może powstać również wtedy, gdy sprzedawca udzielił odrębnej gwarancji jakości, np. w umowie, karcie gwarancyjnej albo korespondencji. Gwarancja jest niezależna od rękojmi, a jej zakres i czas trwania zależą od treści oświadczenia gwarancyjnego. Dlatego przed odpowiedzią na reklamację trzeba sprawdzić, czy klient nie ma podstawy roszczenia innej niż rękojmia.

Znaczenie może mieć także charakter samej wady. Jeżeli półki uginają się dlatego, że klient przechowywał na nich rzeczy znacznie cięższe niż przewidywał projekt albo instrukcja użytkowania, sprzedawca może podnosić niewłaściwe użytkowanie. Jeżeli jednak projekt nie przewidywał żadnych ograniczeń, a półki nie nadają się do zwykłego korzystania z kuchni, argument klienta może być silniejszy.

Co powinno znaleźć się w piśmie odmownym?

W odpowiedzi na reklamację warto wskazać:

• datę zawarcia umowy, montażu i wydania mebli,
• datę otrzymania zgłoszenia reklamacyjnego,
• żądanie klienta, np. wymianę sześciu półek,
• informację, że odpowiedzialność z rękojmi zależy od stwierdzenia wady przed upływem 2 lat od wydania rzeczy,
• brak wykazania przez klienta, że wada została stwierdzona w terminie, jeżeli tak wynika z dokumentów,
• ewentualną gotowość do odpłatnej naprawy albo oględzin, jeżeli sprzedawca chce polubownie zakończyć sprawę.

Jeżeli sprawa może trafić do sądu, pismo powinno być rzeczowe i pozbawione emocjonalnych ocen. Dobrze też zachować całą korespondencję, protokoły montażu, projekt, informacje o materiałach, zdjęcia z montażu oraz ewentualne instrukcje użytkowania.

Podsumowanie

Jeżeli klient zgłasza uginające się półki po 2,5 roku od montażu mebli kuchennych, sprzedawca może co do zasady odmówić realizacji roszczeń z rękojmi, o ile wada została stwierdzona po upływie 2 lat od wydania mebli. Nie wystarczy jednak samo powołanie się na datę zgłoszenia. Trzeba ustalić, kiedy klient rzeczywiście dowiedział się o wadzie.

Najbezpieczniejsza odpowiedź powinna łączyć argument prawny z analizą faktów: daty wydania, daty ujawnienia wady, sposobu użytkowania półek, ewentualnej gwarancji oraz dowodów przedstawionych przez klienta. W razie sporu to właśnie te szczegóły zdecydują, czy żądanie wymiany półek jest zasadne.

FAQ

Czy samo zgłoszenie po 2,5 roku zawsze jest spóźnione?

Nie zawsze. Decyduje to, kiedy wada została stwierdzona. Jeżeli klient wykaże, że wada ujawniła się przed upływem 2 lat od wydania mebli, samo późniejsze zgłoszenie nie musi automatycznie przekreślać jego roszczeń.

Czy meble kuchenne na wymiar traktuje się jak nieruchomość?

Co do zasady nie. Meble kuchenne, nawet wykonane na wymiar i zamontowane w lokalu, zwykle są traktowane jak rzecz ruchoma. Dlatego podstawowy termin odpowiedzialności z rękojmi wynosi 2 lata, a nie 5 lat.

Czy klient musi udowodnić datę stwierdzenia wady?

W praktyce tak, jeżeli sprzedawca kwestionuje termin. Dowodami mogą być zdjęcia, wiadomości, wcześniejsze zgłoszenia, opinia fachowca albo korespondencja wskazująca, kiedy wada rzeczywiście się ujawniła.

Czy sprzedawca może zaproponować odpłatną naprawę mimo odmowy rękojmi?

Tak. Odmowa uznania reklamacji z rękojmi nie wyklucza propozycji odpłatnej wymiany półek, oględzin albo ugodowego rozwiązania. Warto jednak jasno napisać, że taka propozycja nie oznacza uznania odpowiedzialności z rękojmi.

Czy gwarancja zmienia ocenę sprawy?

Może zmienić. Jeżeli sprzedawca udzielił gwarancji na okres dłuższy niż 2 lata albo objął nią konkretne elementy mebli, klient może powoływać się na gwarancję niezależnie od rękojmi. Trzeba wtedy sprawdzić treść dokumentu gwarancyjnego.

Źródła

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2004 r., sygn. akt I CK 91/04

Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt III Ca 980/11

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.